ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Język polski · Matura 2027klasa 4 LO · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/lo/4/jezyk-polski/wypracowanie-r-kryteria-trzy-utwory-i-jeden-kontekst/

Język polski · Matura 2027 · kl. 4 · zakres rozszerzony

Wypracowanie R: kryteria, trzy utwory i jeden kontekst

Zobaczysz, jak punktowane jest wypracowanie R i jak ułożyć trzy utwory klasy IV w jeden argument.

ok. 3 min czytania9 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Arkusz i wymagania R

  • Część pisemna na poziomie rozszerzonym trwa 210 minut i składa się z wypracowania za 35 pkt. Wybierasz jeden z dwóch tematów.
  • Wymagania: co najmniej 400 wyrazów, odwołanie do trzech utworów literackich (w tym do lektury obowiązkowej) i do jednego kontekstu. Forma jest dowolna, byle była wypowiedzią argumentacyjną.

2Kryteria R (35 pkt)

KryteriumPunkty
Spełnienie formalnych warunków polecenia1
Kompetencje literackie i kulturowe16
Kompozycja (struktura 3, spójność 3, styl 1)7
Język (zakres i poprawność 7, ortografia 2, interpunkcja 2)11
  • Praca krótsza niż 400 wyrazów jest oceniana tylko w dwóch pierwszych kryteriach. Brak lektury obowiązkowej albo rażący błąd rzeczowy w jej omówieniu oznacza 0 pkt. Każdy inny błąd rzeczowy to minus 1 pkt w kompetencjach literackich i kulturowych.
Sprawdź, czy rozumiesz

Co się dzieje z pracą krótszą niż 400 wyrazów?

3Przykład doboru utworów krok po kroku

  • Temat: Jednostka wobec systemu.
  • Krok 1 – teza: system może człowieka złamać, uwikłać albo wykluczyć, ale zawsze zostawia pytanie o jego odpowiedzialność.
  • Krok 2 – trzy utwory, trzy funkcje: Rok 1984 (system łamie człowieka), Mała apokalipsa (jednostka uwikłana w groteskowy system i presję zbiorowości), Antygona w Nowym Jorku (człowiek wykluczony przez obojętny świat).
  • Krok 3 – kontekst: filozoficzny (np. absurd i bunt Camusa) albo historyczny (totalitaryzmy XX wieku).
  • Krok 4 – wniosek: zbierz trzy różne odpowiedzi w jedną myśl.
Teza (odpowiedź na temat)Argument 1utwór 1 (obowiązkowy)scena dowodzącaArgument 2utwór 2scena dowodzącaArgument 3 (tylko R)utwór 3scena dowodzącaKonteksty: P – dwa, R – jedenWniosek wynika z argumentów
Plan wypracowania: teza, argumenty, kontekst, wniosek.
Zapamiętaj

Wypracowanie R: 210 min, min. 400 wyrazów, 3 utwory (w tym lektura obowiązkowa), 1 kontekst, 35 pkt (1+16+7+11). Trzy utwory mają dowodzić trzech różnych rzeczy w tej samej tezie.

Uwaga na błąd

Dodanie trzeciego utworu „na siłę”, bez własnej funkcji w tezie. Lepiej trzy dobrze użyte teksty niż pięć wymienionych.

✎Ściąga: Wypracowanie R: kryteria, trzy utwory i jeden kontekst

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • Wypracowanie R: 210 min, min. 400 wyrazów, 3 utwory (w tym lektura obowiązkowa), 1 kontekst, 35 pkt (1+16+7+11). Trzy utwory mają dowodzić trzech różnych rzeczy w tej samej tezie.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Ile wyrazów minimum ma wypracowanie R?

    1. A500
    2. B400
    3. C250
    4. D300
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: 400 – Poziom R wymaga co najmniej 400 wyrazów.

  2. Do ilu utworów literackich trzeba się odwołać w R?

    1. ADo pięciu
    2. BDo trzech, w tym do lektury obowiązkowej
    3. CDo dwóch
    4. DDo jednego
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Do trzech, w tym do lektury obowiązkowej – Poziom R zwiększa liczbę utworów.

  3. Ile kontekstów wymaga R?

    1. ATrzy
    2. BŻadnego
    3. CJeden
    4. DDwa
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Jeden – Na rozszerzeniu wystarczy jeden kontekst.

  4. Ile trwa część pisemna R?

    1. A120 minut
    2. B180 minut
    3. C210 minut
    4. D240 minut
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: 210 minut – Arkusz R to samo wypracowanie.

  5. Ile punktów za kompetencje literackie i kulturowe?

    1. A7
    2. B16
    3. C1
    4. D11
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: 16 – To największa część oceny.

  6. Ile punktów za kompozycję?

    1. A16
    2. B1
    3. C7
    4. D11
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: 7 – Struktura 3, spójność 3, styl 1.

  7. Co się dzieje z pracą krótszą niż 400 wyrazów?

    1. ANie jest w ogóle sprawdzana
    2. BJest oceniana tylko w dwóch pierwszych kryteriach
    3. CDostaje 0 pkt
    4. DJest oceniana normalnie
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Jest oceniana tylko w dwóch pierwszych kryteriach – To skutek niespełnienia wymogu długości.

  8. Jak dobrać trzy utwory do tezy?

    1. AWybrać najdłuższe
    2. BWszystkie mają mówić to samo
    3. CKażdy ma pełnić inną funkcję w tej samej tezie
    4. DLosowo
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Każdy ma pełnić inną funkcję w tej samej tezie – Różne funkcje wzmacniają argumentację.

Cały dział „Matura 2027”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Rozwiąż quiz · 8 pytańFiszki · 9🔊 Posłuchaj notatki

Więcej: Język polski, klasa 4

Albert Camus – „Dżuma”: parabola i świat przedstawiony„Dżuma” – postawy wobec zła: Rieux, Tarrou, Rambert, Paneloux, Cottard, GrandAbsurd i zło bezosobowe: Camus, Kafka, OrwellGeorge Orwell – „Rok 1984”: dystopia i system władzy„Rok 1984” – nowomowa, dwójmyślenie i kontrola przeszłości„Rok 1984” – Winston, Julia i granice oporuSławomir Mrożek – „Tango”: rodzina i rozpad norm„Tango” – groteska, Edek i finałowy taniec„Tango”, „Wesele” i „Szewcy” – dramat groteskowy i zmiany władzyMarek Nowakowski – „Górą »Edek«”Andrzej Stasiuk – „Miejsce”: pamięć miejscaOlga Tokarczuk – „Profesor Andrews w Warszawie”Ryszard Kapuściński – „Podróże z Herodotem” (fragmenty)Tadeusz Konwicki – „Mała apokalipsa”Janusz Głowacki – „Antygona w Nowym Jorku”Mrożek – opowiadanie jako satyra: absurd i groteskaEsej Herberta lub Herlinga-Grudzińskiego: jak go czytaćRóżewicz i Białoszewski – kryzys języka i eksperymentMiłosz i Herbert – pamięć, historia i postawa moralnaPoświatowska i Szymborska – ciało, miłość, przypadek i pytanieBarańczak, Miłosz i „Traktat moralny”: język publiczny i ironiaLiteratura po 1939 roku: okresy, cenzura, drugi obieg i emigracjaMotywy w lekturach całego etapu: wolność, władza, zło, pamięć, taniecPrzemiany konwencji: parabola i groteska od Kafki do MrożkaJęzyk w użyciu: funkcje, stylizacja, składnia, interpunkcja i ortografiaPropaganda, manipulacja i krytyczne czytanie tekstówMatura pisemna z polskiego: struktura, czas i notatka syntetyzująca – jak to rozwiązaćWypracowanie P: teza, plan i funkcjonalne użycie lektur klasy IVMatura ustna z polskiego: jak się przygotować i co powiedziećLektury na maturze 2027: lista 2024 i lista 2018Lektury w klasie IV: P, R i uzupełniające