ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Język polski · Powieść i dramat po 1945klasa 4 LO · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/lo/4/jezyk-polski/slawomir-mrozek-tango-rodzina-i-rozpad-norm/

Język polski · Powieść i dramat po 1945 · kl. 4

Sławomir Mrożek – „Tango”: rodzina i rozpad norm

Zrozumiesz, dlaczego w „Tangu” to syn próbuje przywrócić porządek, a rodzice go nie chcą.

ok. 3 min czytania10 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Kontekst

  • Sławomir Mrożek (1930–2013) to dramatopisarz, prozaik i satyryk. Tango ukazało się w 1964 r. (w „Dialogu”), a prapremiera odbyła się w 1965 r. w Bydgoszczy. To dramat w trzech aktach.

2Dom bez zasad

  • Akcja toczy się w jednym mieszkaniu, zagraconym jak graciarnia: stoją tu m.in. katafalk po zmarłym dziadku i stare sprzęty. Rodzice, Stomil i Eleonora, w młodości walczyli z konwenansami i wygrali. Teraz nie ma żadnych zasad, tylko bałagan i nuda.
  • W domu bywa Edek: prostak, który gra w karty z babcią Eugenią i wujem Eugeniuszem i jest kochankiem Eleonory. Nikt go nie wyrzuca, bo wszystko wolno.
  • Ten stan przeszkadza synowi, Arturowi, studentowi medycyny. Chce porządku, czyli formy: reguł, które nadają życiu kształt.
Sprawdź, czy rozumiesz

Kto mieszka w domu w Tangu oprócz Artura?

3Odwrócony konflikt pokoleń

  • Zwykle młodzi buntują się przeciw zasadom starszych. Tu jest odwrotnie: starsi zniszczyli zasady, a młody próbuje je odbudować. To odwrócony konflikt pokoleń.
  • Artur z pomocą wuja Eugeniusza, wiernego dawnym czasom, przejmuje dom groźbą rewolweru. Planuje ślub z kuzynką Alą według dawnych obyczajów i każe rodzinie ubrać się odświętnie.
Dom bez zasadStomil – ojciecEleonora – matkaEugenia – babciaArtursyn, chce formyplan ślubu z Alą+ wuj EugeniuszEdekbywalec, potem lokajsiła bez ideiprzejmuje władzęporządkuprzemocFinał: Edek tańczy tango z Eugeniuszem = władza siły
Układ postaci w „Tangu”: Artur wobec rodziny i Edka.
PostaćKim jestRola w sensie dramatu
Artursynszuka porządku, formy, idei
Stomilojciec, artysta „eksperymentator”dawny buntownik, nie uznaje reguł
Eleonoramatkaprzyzwala na rozprzężenie, romansuje z Edkiem
Eugeniababciagra w karty z Edkiem; umiera w akcie III
Eugeniuszwuj, brat babcisojusznik Artura, tęskni za dawnym światem; w finale ulega Edkowi
Alakuzynka, narzeczona Arturanie rozumie jego idei
Edekprostak, bywalec domusiła bez idei, która przejmie władzę

4Dlaczego to ważne

  • Artur szybko odkrywa, że sama forma (ślub, stroje) jest pusta. Porządek nie wraca dlatego, że ktoś go chce. Artur ma idee, ale nie ma siły, więc przegrywa.
Zapamiętaj

W Tangu rodzice zburzyli normy, a syn próbuje je odbudować. To odwrócony konflikt pokoleń: młody szuka formy, starsi jej nie chcą.

Uwaga na błąd

Pisanie, że Artur „buntuje się przeciw zasadom rodziców” albo że Edek od początku jest lokajem. Artur buntuje się przeciw braku zasad, a Edek jest na początku bywalcem domu; lokajem staje się dopiero w akcie III.

Sprawdź, czy rozumiesz

Kim jest Edek na początku dramatu?

✎Ściąga: Sławomir Mrożek – „Tango”: rodzina i rozpad norm

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • W Tangu rodzice zburzyli normy, a syn próbuje je odbudować. To odwrócony konflikt pokoleń: młody szuka formy, starsi jej nie chcą.
  • Sławomir Mrożek (1930–2013) to dramatopisarz, prozaik i satyryk. Tango ukazało się w 1964 r. (w „Dialogu”), a prapremiera odbyła się w 1965 r. w Bydgoszczy. To dramat w trzech aktach.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Kto mieszka w domu w Tangu oprócz Artura?

    1. ARieux i Tarrou
    2. BWinston i Julia
    3. CHamlet i Ofelia
    4. DStomil, Eleonora, babcia Eugenia i wuj Eugeniusz
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Stomil, Eleonora, babcia Eugenia i wuj Eugeniusz – Rodzina Artura żyje w domu bez zasad.

  2. Czego chce Artur?

    1. AAnarchii
    2. BPorządku, formy i zasad
    3. CWyjazdu z miasta
    4. DPieniędzy
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Porządku, formy i zasad – Artur próbuje odbudować normy zburzone przez starszych.

  3. Na czym polega odwrócony konflikt pokoleń w Tangu?

    1. ARodzice walczą o spadek
    2. BMłody niszczy zasady, a starsi ich bronią
    3. CDzieci w ogóle się nie buntują
    4. DMłody chce zasad, a starsi je odrzucają
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Młody chce zasad, a starsi je odrzucają – Role są odwrócone w stosunku do klasycznego schematu.

  4. Kim jest Edek na początku dramatu?

    1. AProstakiem, bywalcem domu i kochankiem Eleonory
    2. BNarzeczonym Ali
    3. CBratem Stomila
    4. DLokajem w liberii
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Prostakiem, bywalcem domu i kochankiem Eleonory – Lokajem Edek zostaje dopiero w akcie III.

  5. Kto pomaga Arturowi przejąć władzę w domu?

    1. AAla
    2. BStomil
    3. CWuj Eugeniusz
    4. DEleonora
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Wuj Eugeniusz – Eugeniusz tęskni za dawnym porządkiem, więc staje po stronie Artura.

  6. Z kim Artur planuje ślub?

    1. AZ Julią
    2. BZ Eugenią
    3. CZ kuzynką Alą
    4. DZ Eleonorą
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Z kuzynką Alą – Ślub ma przywrócić formę i obyczaj.

  7. Dlaczego Artur przegrywa?

    1. ARodzina mu pomaga
    2. BBrakuje mu inteligencji
    3. CNie chce porządku
    4. DMa idee, ale nie ma siły
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Ma idee, ale nie ma siły – Siła bez idei zwycięża z ideami bez siły.

  8. Kiedy powstało Tango?

    1. AW romantyzmie
    2. BPo 1989 r.
    3. CW latach 60. XX wieku (druk 1964)
    4. DW dwudziestoleciu międzywojennym
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: W latach 60. XX wieku (druk 1964) – Dramat ukazał się w 1964 r., a wystawiono go w 1965 r.

Cały dział „Powieść i dramat po 1945”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Rozwiąż quiz · 8 pytańFiszki · 10🔊 Posłuchaj notatki

Więcej: Język polski, klasa 4

Albert Camus – „Dżuma”: parabola i świat przedstawiony„Dżuma” – postawy wobec zła: Rieux, Tarrou, Rambert, Paneloux, Cottard, GrandAbsurd i zło bezosobowe: Camus, Kafka, OrwellGeorge Orwell – „Rok 1984”: dystopia i system władzy„Rok 1984” – nowomowa, dwójmyślenie i kontrola przeszłości„Rok 1984” – Winston, Julia i granice oporu„Tango” – groteska, Edek i finałowy taniec„Tango”, „Wesele” i „Szewcy” – dramat groteskowy i zmiany władzyMarek Nowakowski – „Górą »Edek«”Andrzej Stasiuk – „Miejsce”: pamięć miejscaOlga Tokarczuk – „Profesor Andrews w Warszawie”Ryszard Kapuściński – „Podróże z Herodotem” (fragmenty)Tadeusz Konwicki – „Mała apokalipsa”Janusz Głowacki – „Antygona w Nowym Jorku”Mrożek – opowiadanie jako satyra: absurd i groteskaEsej Herberta lub Herlinga-Grudzińskiego: jak go czytaćRóżewicz i Białoszewski – kryzys języka i eksperymentMiłosz i Herbert – pamięć, historia i postawa moralnaPoświatowska i Szymborska – ciało, miłość, przypadek i pytanieBarańczak, Miłosz i „Traktat moralny”: język publiczny i ironiaLiteratura po 1939 roku: okresy, cenzura, drugi obieg i emigracjaMotywy w lekturach całego etapu: wolność, władza, zło, pamięć, taniecPrzemiany konwencji: parabola i groteska od Kafki do MrożkaJęzyk w użyciu: funkcje, stylizacja, składnia, interpunkcja i ortografiaPropaganda, manipulacja i krytyczne czytanie tekstówMatura pisemna z polskiego: struktura, czas i notatka syntetyzująca – jak to rozwiązaćWypracowanie P: teza, plan i funkcjonalne użycie lektur klasy IVWypracowanie R: kryteria, trzy utwory i jeden kontekstMatura ustna z polskiego: jak się przygotować i co powiedziećLektury na maturze 2027: lista 2024 i lista 2018Lektury w klasie IV: P, R i uzupełniające