1Jedno zło, sześć reakcji
- Epidemia stawia wszystkich w tej samej sytuacji, ale każdy odpowiada inaczej. Dlatego powieść pasuje do tematów o solidarności, buncie i odpowiedzialności.
| Postać | Kim jest | Jak reaguje i jak kończy |
|---|---|---|
| Rieux | lekarz, narrator | leczy dzień po dniu; jego żona umiera w sanatorium poza miastem |
| Tarrou | przybysz, organizator ochotniczych formacji sanitarnych | chce być „świętym bez Boga”; umiera na dżumę pod koniec epidemii |
| Rambert | dziennikarz z Paryża | chce uciec do ukochanej, ale zostaje i pomaga |
| Paneloux | jezuita, kaznodzieja | dwa kazania; sam umiera, a jego choroba jest niepewna |
| Cottard | drobny przestępca, który bał się aresztowania | zyskuje na zarazie (przemyt); na końcu strzela z okna i zostaje zatrzymany |
| Grand | skromny urzędnik | prowadzi statystyki formacji, pisze jedno zdanie; choruje i zdrowieje |
2Co z tego wynika
- Rieux nie szuka usprawiedliwienia dla cierpienia. Gdy na jego oczach umiera synek sędziego Othona, nie tłumaczy tego wyższym sensem, tylko dalej leczy. Walkę z zarazą traktuje jak uczciwe wykonywanie zawodu.
- Rambert pokazuje przemianę: z myślenia „to nie moja sprawa” do przekonania, że wstyd być szczęśliwym samemu. To droga od egoizmu do solidarności.
- Paneloux w pierwszym kazaniu mówi, że dżuma to kara za grzechy. Po śmierci dziecka w drugim kazaniu mówi „my”, a nie „wy”: jego wiara staje się pokorna i bolesna.
- Cottard to antyprzykład: zaraza jest mu wygodna, bo wszyscy są w tej samej niepewności co on.
- Finał: bakcyl dżumy nigdy nie umiera, więc zwycięstwo nie jest ostateczne.
Kim jest Tarrou?
Tarrou dąży do dobra bez odwoływania się do Boga.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
3Absurd i bunt
- Camus nazywa absurdem sytuację, w której człowiek pyta o sens cierpienia, a świat milczy. Odpowiedzią jest bunt: działam przeciw złu, choć nie mam gwarancji zwycięstwa.
W Dżumie liczy się to, co bohaterowie robią, a nie to, co deklarują. Rieux, Tarrou, Rambert i Grand wybierają solidarność, Cottard wybiera korzyść.
Pisanie, że Tarrou przeżywa epidemię albo że Paneloux „jest zły, bo jest księdzem”. Tarrou umiera, a Paneloux to postać złożona, której poglądy zmienia cierpienie.
✎Ściąga: „Dżuma” – postawy wobec zła: Rieux, Tarrou, Rambert, Paneloux, Cottard, Grand
Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.
- W Dżumie liczy się to, co bohaterowie robią, a nie to, co deklarują. Rieux, Tarrou, Rambert i Grand wybierają solidarność, Cottard wybiera korzyść.
- Rieux nie szuka usprawiedliwienia dla cierpienia. Gdy na jego oczach umiera synek sędziego Othona, nie tłumaczy tego wyższym sensem, tylko dalej leczy. Walkę z zarazą traktuje jak uczciwe wykonywanie zawodu.
- Rambert pokazuje przemianę: z myślenia „to nie moja sprawa” do przekonania, że wstyd być szczęśliwym samemu. To droga od egoizmu do solidarności.
- Paneloux w pierwszym kazaniu mówi, że dżuma to kara za grzechy. Po śmierci dziecka w drugim kazaniu mówi „my”, a nie „wy”: jego wiara staje się pokorna i bolesna.
- Cottard to antyprzykład: zaraza jest mu wygodna, bo wszyscy są w tej samej niepewności co on.
?Quiz: powtórz przed kartkówką
8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.
Kim jest Tarrou?
- ALekarzem-narratorem
- BKsiędzem jezuitą
- CUrzędnikiem piszącym jedno zdanie
- DOrganizatorem ochotniczych formacji sanitarnych, „świętym bez Boga”
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: Organizatorem ochotniczych formacji sanitarnych, „świętym bez Boga” – Tarrou dąży do dobra bez odwoływania się do Boga.
Jak zmienia się postawa Ramberta?
- AOd solidarności do egoizmu
- BNie zmienia się wcale
- COd chęci ucieczki do solidarności z mieszkańcami
- DOd wiary do niewiary
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: Od chęci ucieczki do solidarności z mieszkańcami – Rambert chce wrócić do Paryża, ale zostaje i pomaga.
Co wyróżnia drugie kazanie Paneloux?
- AJest identyczne jak pierwsze
- BPokora: po śmierci dziecka kaznodzieja mówi „my”, a nie „wy”
- CZaprzecza istnieniu Boga
- DWzywa do ucieczki z miasta
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: Pokora: po śmierci dziecka kaznodzieja mówi „my”, a nie „wy” – Cierpienie dziecka zmienia sposób mówienia kaznodziei.
Kto zyskuje na epidemii?
- ARambert
- BCottard
- CGrand
- DRieux
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: Cottard – Cottard, który bał się aresztowania, w czasie zarazy czuje się swobodnie i zarabia na przemycie.
Co dzieje się z Tarrou?
- AŻeni się z siostrą Rieux
- BZostaje aresztowany
- CUmiera na dżumę, gdy epidemia już wygasa
- DUcieka z Oranu
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: Umiera na dżumę, gdy epidemia już wygasa – Śmierć Tarrou przypada na schyłek zarazy, co podkreśla, że zwycięstwo ma swoją cenę.
Co według Camusa jest odpowiedzią na absurd?
- ABunt, czyli działanie przeciw złu bez gwarancji zwycięstwa
- BUcieczka z miasta
- CUznanie cierpienia za karę
- DPogodzenie się z losem
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: Bunt, czyli działanie przeciw złu bez gwarancji zwycięstwa – Rieux leczy, choć nie zna sensu cierpienia.
Co robi urzędnik Grand?
- AWygłasza kazania
- BProwadzi przemyt
- CPomaga w formacjach sanitarnych i po godzinach pisze jedno zdanie
- DOrganizuje ucieczkę z miasta
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: Pomaga w formacjach sanitarnych i po godzinach pisze jedno zdanie – Grand to skromny, wytrwały bohater codziennej solidarności.
Który zestaw najlepiej pokazuje przeciwstawne wybory wobec zła?
- ARieux i Cottard
- BGrand i Rieux
- CTarrou i Rambert (pod koniec)
- DRieux i Tarrou
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: Rieux i Cottard – Pierwszy walczy ze złem, drugi na nim korzysta.
Cały dział „Powieść i dramat po 1945”: ściąga i próbny sprawdzian →
Kartkówka albo sprawdzian już blisko?
Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.