Zderzenie komizmu i grozy, sprzecznych konwencji

Jak kończy się Tango?

Edek tańczy tango z Eugeniuszem

Do jakiej idei dochodzi Artur w akcie III?

Że została już tylko idea władzy

Że trzeba wrócić do anarchii

Co dzieje się z babcią Eugenią?

Umiera na katafalku w akcie III

Co mówi finał Tanga o władzy?

Gdy zabraknie wartości, rządzi ten, kto ma siłę

Władza zawsze jest sprawiedliwa

„Tango” – groteska, Edek i finałowy taniec

ogarniam.edu.pl · Język polski · Powieść i dramat po 1945klasa 4 LO · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/lo/4/jezyk-polski/tango-groteska-edek-i-finalowy-taniec/

Wyjaśnisz, czym jest groteska w „Tangu”, jak Edek przejmuje władzę i co znaczy ostatnia scena.

1Groteska

Groteska łączy sprzeczne elementy: śmiech i grozę, komizm i okrucieństwo. Jest śmiesznie, a po chwili robi się strasznie.
W Tangu widać to w rekwizytach (katafalk stoi w pokoju wśród gratów; babcia zostaje na nim położona za karę, a potem naprawdę na nim umiera), w języku (wielkie idee Artura obok prostackiej mowy Edka) i w zderzeniu farsy z tragedią.

2Od formy do władzy

Artur zmusza rodzinę do ślubnych przygotowań, ale sam przestaje w to wierzyć. Uznaje, że jedyną ideą, jaka została, jest władza – władza nad życiem i śmiercią.
Na wykonawcę wybiera Edka, który w akcie III usługuje w domu jako lokaj. Każe mu nawet zabić wuja Eugeniusza.
Wtedy Ala wyznaje, że zdradziła Artura z Edkiem. Artur chce zabić Edka, ale Edek zachodzi go od tyłu i zabija ciosem w kark.

Sprawdź, czy rozumiesz

Który element jest przykładem groteski w Tangu?

3Finał

Edek przejmuje dom: każe wszystkim być posłusznymi, wkłada marynarkę Artura, a Eugeniusz zdejmuje mu buty. Rodzina wychodzi.
Na koniec Edek tańczy z Eugeniuszem tango La Cumparsita.
Sens: po upadku wartości władzę dostaje ten, kto nie ma idei, ale ma siłę i spryt. To ostrzeżenie przed rządami prymitywnej przemocy.

Element	Co pokazuje	Sens
Rozpad norm	chaos w domu	brak oparcia
Próba porządku	Artur chce formy, potem władzy	idea bez siły
Siła Edka	zabójstwo Artura	władza bez idei
Tango	Edek tańczy z uległym Eugeniuszem	triumf siły i poddanie

Zapamiętaj

Tango to groteskowa przypowieść o władzy: gdy znikają normy, a idee nie mają siły, rządzi prymitywna przemoc. Finałowy taniec Edka z Eugeniuszem to znak jej triumfu.

Uwaga na błąd

Pisanie, że Edek „każe tańczyć innym, a sam patrzy” albo że Artur ginie z ręki ojca. Edek sam zabija Artura i sam tańczy z Eugeniuszem.

✎Ściąga: „Tango” – groteska, Edek i finałowy taniec

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

Tango to groteskowa przypowieść o władzy: gdy znikają normy, a idee nie mają siły, rządzi prymitywna przemoc. Finałowy taniec Edka z Eugeniuszem to znak jej triumfu.
Groteska łączy sprzeczne elementy: śmiech i grozę, komizm i okrucieństwo. Jest śmiesznie, a po chwili robi się strasznie.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

Co to jest groteska?
1. AZderzenie komizmu i grozy, sprzecznych konwencji
2. BElegia na śmierć bohatera
3. COpis snu
4. DRodzaj rymu
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: Zderzenie komizmu i grozy, sprzecznych konwencji – Groteska budzi śmiech i niepokój jednocześnie.
Jak kończy się Tango?
1. AArtur żeni się z Alą
2. BEdek tańczy tango z Eugeniuszem
3. CEugenia wygrywa partię kart
4. DStomil wyrzuca Edka z domu
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: Edek tańczy tango z Eugeniuszem – To symboliczny finał dramatu.
Jak ginie Artur?
1. APopełnia samobójstwo
2. BEdek zabija go ciosem w kark
3. CZastrzelił go Stomil
4. DUmiera na katafalku jak babcia
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: Edek zabija go ciosem w kark – Edek zachodzi Artura od tyłu, gdy ten szuka sposobu, by go zabić.
Do jakiej idei dochodzi Artur w akcie III?
1. AŻe forma wystarczy
2. BŻe została już tylko idea władzy
3. CŻe rodzina ma zawsze rację
4. DŻe trzeba wrócić do anarchii
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: Że została już tylko idea władzy – Artur odkrywa pustkę formy i sięga po władzę nad życiem i śmiercią.
Jaki utwór często zestawia się z Tangiem w temacie tańca?
1. ALalkę Prusa
2. BDżumę Camusa
3. CAntygonę Sofoklesa
4. DWesele Wyspiańskiego
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: Wesele Wyspiańskiego – W obu dramatach taniec kończy utwór, ale sens zakończeń jest inny.
Co dzieje się z babcią Eugenią?
1. AZabija Artura
2. BWychodzi za Edka
3. CWyjeżdża z domu
4. DUmiera na katafalku w akcie III
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: Umiera na katafalku w akcie III – Śmierć wśród ślubnych przygotowań to przykład groteski.
Co mówi finał Tanga o władzy?
1. AWładza zawsze jest sprawiedliwa
2. BGdy zabraknie wartości, rządzi ten, kto ma siłę
3. CZawsze wygrywa mądrość
4. DDzieci rządzą rodzicami
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: Gdy zabraknie wartości, rządzi ten, kto ma siłę – Edek zajmuje miejsce idei.
Który element jest przykładem groteski w Tangu?
1. ARealistyczny opis przyrody
2. BEpicki katalog okrętów
3. CLiryczne wyznanie miłości bez komizmu
4. DKatafalk wśród gratów i śmierć babci w czasie przygotowań do ślubu
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: Katafalk wśród gratów i śmierć babci w czasie przygotowań do ślubu – Zestawienie śmiechu i śmierci tworzy groteskę.

Cały dział „Powieść i dramat po 1945”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Rozwiąż quiz · 8 pytań Fiszki · 9 🔊 Posłuchaj notatki

Więcej: Język polski, klasa 4

Albert Camus – „Dżuma”: parabola i świat przedstawiony „Dżuma” – postawy wobec zła: Rieux, Tarrou, Rambert, Paneloux, Cottard, Grand Absurd i zło bezosobowe: Camus, Kafka, Orwell George Orwell – „Rok 1984”: dystopia i system władzy „Rok 1984” – nowomowa, dwójmyślenie i kontrola przeszłości „Rok 1984” – Winston, Julia i granice oporu Sławomir Mrożek – „Tango”: rodzina i rozpad norm „Tango”, „Wesele” i „Szewcy” – dramat groteskowy i zmiany władzy Marek Nowakowski – „Górą »Edek«”Andrzej Stasiuk – „Miejsce”: pamięć miejsca Olga Tokarczuk – „Profesor Andrews w Warszawie”Ryszard Kapuściński – „Podróże z Herodotem” (fragmenty)Tadeusz Konwicki – „Mała apokalipsa”Janusz Głowacki – „Antygona w Nowym Jorku”Mrożek – opowiadanie jako satyra: absurd i groteska Esej Herberta lub Herlinga-Grudzińskiego: jak go czytać Różewicz i Białoszewski – kryzys języka i eksperyment Miłosz i Herbert – pamięć, historia i postawa moralna Poświatowska i Szymborska – ciało, miłość, przypadek i pytanie Barańczak, Miłosz i „Traktat moralny”: język publiczny i ironia Literatura po 1939 roku: okresy, cenzura, drugi obieg i emigracja Motywy w lekturach całego etapu: wolność, władza, zło, pamięć, taniec Przemiany konwencji: parabola i groteska od Kafki do Mrożka Język w użyciu: funkcje, stylizacja, składnia, interpunkcja i ortografia Propaganda, manipulacja i krytyczne czytanie tekstów Matura pisemna z polskiego: struktura, czas i notatka syntetyzująca – jak to rozwiązać Wypracowanie P: teza, plan i funkcjonalne użycie lektur klasy IV Wypracowanie R: kryteria, trzy utwory i jeden kontekst Matura ustna z polskiego: jak się przygotować i co powiedzieć Lektury na maturze 2027: lista 2024 i lista 2018 Lektury w klasie IV: P, R i uzupełniające