ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Język polski · Krótka proza i reportażklasa 4 LO · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/lo/4/jezyk-polski/olga-tokarczuk-profesor-andrews-w-warszawie/

Język polski · Krótka proza i reportaż · kl. 4

Olga Tokarczuk – „Profesor Andrews w Warszawie”

Zrozumiesz, jak obcość i dezorientacja budują obraz stanu wojennego z perspektywy cudzoziemca.

ok. 3 min czytania9 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Kontekst

  • Olga Tokarczuk (ur. 1962) to laureatka Literackiej Nagrody Nobla za 2018 r. Opowiadanie pochodzi z tomu Gra na wielu bębenkach (2001).
  • Stan wojenny wprowadzono 13 grudnia 1981 r.: wojsko na ulicach, godzina policyjna, wyłączone telefony, cenzura.

2O czym to jest

  • Brytyjski psycholog, profesor Andrews, przyjeżdża do Warszawy w grudniu 1981 r. na wykłady i spotkania. Nie zna polskiego. Na lotnisku ginie mu bagaż.
  • Opiekunka Gosia z narzeczonym zawożą go do wynajętego mieszkania w bloku i obiecują wrócić. Następnego dnia nikt nie przychodzi, a telefon nie działa.
  • Andrews błąka się po mieście: widzi czołg i wojsko, gubi się, je w barze, porozumiewając się gestami. Staje w kolejce i kupuje przezroczysty płyn, który okazuje się octem. W sklepie rybnym słyszy pytanie, czy karpia podać żywego, czy zabić na miejscu.
  • Pomaga mu przypadkowy mężczyzna z bloku: zaprasza do domu, częstuje, a z rozmowy Andrews wyłapuje słowo „wojna”. Potem pomaga mu dotrzeć do ambasady brytyjskiej. Na pożegnanie profesor powtarza łamaną polszczyzną zasłyszane pytanie o karpia.
Sprawdź, czy rozumiesz

Dlaczego nikt nie przychodzi po profesora następnego dnia?

3Perspektywa obcego

  • Oczami cudzoziemca widzimy zwykłe rzeczy jak absurd: kolejki, puste półki, czołg pod blokiem.
  • Bohater próbuje stosować logikę swojego świata, ale ona nie działa. Uczy się więc naśladować innych.
  • Dodatkowa ironia: psycholog, który miał uczyć innych o ludzkich zachowaniach, sam traci orientację.
Zapamiętaj

Obcość i dezorientacja organizują całe opowiadanie. Dzięki oczom cudzoziemca widzimy stan wojenny jako absurd, który dla Polaków był codziennością.

Uwaga na błąd

Pisanie, że Andrews przyjechał relacjonować stan wojenny albo że wszystko dzieje się jednego dnia. To naukowiec zaskoczony sytuacją, a jego błąkanie trwa kilka dni.

✎Ściąga: Olga Tokarczuk – „Profesor Andrews w Warszawie”

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • Obcość i dezorientacja organizują całe opowiadanie. Dzięki oczom cudzoziemca widzimy stan wojenny jako absurd, który dla Polaków był codziennością.
  • Olga Tokarczuk (ur. 1962) to laureatka Literackiej Nagrody Nobla za 2018 r. Opowiadanie pochodzi z tomu Gra na wielu bębenkach (2001).
  • Stan wojenny wprowadzono 13 grudnia 1981 r.: wojsko na ulicach, godzina policyjna, wyłączone telefony, cenzura.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Kim jest bohater opowiadania?

    1. ARadzieckim oficerem
    2. BBrytyjskim psychologiem, który nie zna polskiego
    3. CPolskim lekarzem
    4. DFrancuskim dziennikarzem
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Brytyjskim psychologiem, który nie zna polskiego – Andrews przyjeżdża na wykłady.

  2. Kiedy dzieje się akcja?

    1. AWe wrześniu 1939 roku
    2. BW czerwcu 1989 roku
    3. CW grudniu 1981 roku
    4. DW marcu 1968 roku
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: W grudniu 1981 roku – Zaczyna się tuż przed wprowadzeniem stanu wojennego.

  3. Dlaczego nikt nie przychodzi po profesora następnego dnia?

    1. AWprowadzono stan wojenny, a telefony nie działają
    2. BWykłady przeniesiono do Krakowa
    3. CGosia o nim zapomniała
    4. DProfesor podał zły adres
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Wprowadzono stan wojenny, a telefony nie działają – Dezorientacja wynika z nagłej zmiany sytuacji w kraju.

  4. Co okazuje się w butelce kupionej przez Andrewsa?

    1. AOcet
    2. BMleko
    3. CSpirytus salicylowy
    4. DWoda mineralna
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Ocet – Pomyłka pokazuje, jak obcy nie radzi sobie z prostymi sprawami.

  5. Jaką rolę pełni perspektywa cudzoziemca?

    1. APokazuje absurd codzienności
    2. BWyjaśnia przyczyny polityczne
    3. CUkrywa konflikt
    4. DZastępuje kronikę wydarzeń
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Pokazuje absurd codzienności – Obce spojrzenie odsłania to, co dla Polaków było „normalne”.

  6. Kto pomaga profesorowi?

    1. AŻołnierz z czołgu
    2. BPrzypadkowy mężczyzna z bloku i jego żona
    3. CGosia z narzeczonym
    4. DAmbasador
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Przypadkowy mężczyzna z bloku i jego żona – Życzliwość obcych ludzi pokonuje barierę języka.

  7. Z którego tomu pochodzi opowiadanie?

    1. AOpowieści galicyjskie
    2. BPrawo prerii
    3. CGra na wielu bębenkach
    4. DBieguni
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Gra na wielu bębenkach – To tom Olgi Tokarczuk z 2001 r.

  8. Gdzie trafia profesor na końcu?

    1. ADo szpitala
    2. BDo ambasady brytyjskiej
    3. CDo aresztu
    4. DNa wykład na uniwersytecie
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Do ambasady brytyjskiej – Ambasada to dla niego powrót do zrozumiałego świata.

Cały dział „Krótka proza i reportaż”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Rozwiąż quiz · 8 pytańFiszki · 9🔊 Posłuchaj notatki

Więcej: Język polski, klasa 4

Albert Camus – „Dżuma”: parabola i świat przedstawiony„Dżuma” – postawy wobec zła: Rieux, Tarrou, Rambert, Paneloux, Cottard, GrandAbsurd i zło bezosobowe: Camus, Kafka, OrwellGeorge Orwell – „Rok 1984”: dystopia i system władzy„Rok 1984” – nowomowa, dwójmyślenie i kontrola przeszłości„Rok 1984” – Winston, Julia i granice oporuSławomir Mrożek – „Tango”: rodzina i rozpad norm„Tango” – groteska, Edek i finałowy taniec„Tango”, „Wesele” i „Szewcy” – dramat groteskowy i zmiany władzyMarek Nowakowski – „Górą »Edek«”Andrzej Stasiuk – „Miejsce”: pamięć miejscaRyszard Kapuściński – „Podróże z Herodotem” (fragmenty)Tadeusz Konwicki – „Mała apokalipsa”Janusz Głowacki – „Antygona w Nowym Jorku”Mrożek – opowiadanie jako satyra: absurd i groteskaEsej Herberta lub Herlinga-Grudzińskiego: jak go czytaćRóżewicz i Białoszewski – kryzys języka i eksperymentMiłosz i Herbert – pamięć, historia i postawa moralnaPoświatowska i Szymborska – ciało, miłość, przypadek i pytanieBarańczak, Miłosz i „Traktat moralny”: język publiczny i ironiaLiteratura po 1939 roku: okresy, cenzura, drugi obieg i emigracjaMotywy w lekturach całego etapu: wolność, władza, zło, pamięć, taniecPrzemiany konwencji: parabola i groteska od Kafki do MrożkaJęzyk w użyciu: funkcje, stylizacja, składnia, interpunkcja i ortografiaPropaganda, manipulacja i krytyczne czytanie tekstówMatura pisemna z polskiego: struktura, czas i notatka syntetyzująca – jak to rozwiązaćWypracowanie P: teza, plan i funkcjonalne użycie lektur klasy IVWypracowanie R: kryteria, trzy utwory i jeden kontekstMatura ustna z polskiego: jak się przygotować i co powiedziećLektury na maturze 2027: lista 2024 i lista 2018Lektury w klasie IV: P, R i uzupełniające