ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Geografia · Krajobrazy Polskiklasa 5 · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/sp/5/geografia/krajobraz-nadmorski-pobrzeza-slowinskiego/

Geografia · Krajobrazy Polski · kl. 5

Krajobraz nadmorski Pobrzeża Słowińskiego

Jak wiatr buduje wędrujące wydmy i jak z zatoki powstaje jezioro przybrzeżne.

ok. 2 min czytania8 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Położenie

  • Pobrzeże Słowińskie (w podręcznikach także Wybrzeże Słowińskie) leży nad Bałtykiem, w okolicy Łeby. Należy do pasa pobrzeży.
  • Brzeg morza jest tu niski i piaszczysty: szeroka plaża, za nią wydmy, a dalej duże jeziora przybrzeżne.

2Wydmy ruchome

  • Wydma to wzgórze z piasku usypane przez wiatr. Wiatr od morza unosi piasek z plaży i sypie go dalej na lądzie.
  • Wydmy ruchome nie są porośnięte roślinami, więc wiatr ciągle przesypuje piasek. Wydma przesuwa się nawet o kilka–kilkanaście metrów na rok, głównie na wschód, bo najczęściej wieją wiatry zachodnie.
  • Najbardziej znana jest Wydma Łącka (szczyt ok. 40 m n.p.m.). Wędrujący piasek zasypuje las, a potem odsłania suche pnie – to tzw. las umarły.
wiatr (najczęściej z zachodu)wydma przesuwa się na Estok dowietrzny – łagodnystok zawietrzny –stromylas umarłyzasypywany lasWE
Przekrój wydmy ruchomej: łagodny stok od strony wiatru, stromy – po drugiej stronie.
Uwaga na błąd

Wydma bez roślin nie stoi w miejscu jak góra – cały czas wędruje.

Sprawdź, czy rozumiesz

Dlaczego wydmy w Słowińskim PN się przesuwają?

3Mierzeje i jeziora przybrzeżne

  • Mierzeja to wąski wał piasku usypany przez fale i prądy morskie w poprzek zatoki.
  • Gdy mierzeja odetnie zatokę od morza, powstaje jezioro przybrzeżne. Tak powstały Łebsko (trzecie co do wielkości jezioro Polski) i Gardno.
zatokamorzeląd1.zatokamierzejamorzeląd2.jezioroprzybrzeżnemierzejamorzeląd3.fale i prąd przybrzeżny usypują mierzejęN
Powstawanie jeziora przybrzeżnego: mierzeja odcina zatokę od morza.
Zapamiętaj

Zatoka + mierzeja → jezioro przybrzeżne.

4Ochrona i turystyka

  • Wydmy, jeziora i bagna chroni Słowiński Park Narodowy (od 1967 r.). Jest on też rezerwatem biosfery UNESCO.
  • Latem przyjeżdża tu wielu turystów: plaże, Łeba, wędrówki po wydmach. Trzeba chodzić tylko wyznaczonymi ścieżkami, bo deptanie niszczy rośliny, które utrwalają piasek.
Sprawdź, czy rozumiesz

Jak powstało jezioro Łebsko?

✎Ściąga: Krajobraz nadmorski Pobrzeża Słowińskiego

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • Zatoka + mierzeja → jezioro przybrzeżne.
  • Pobrzeże Słowińskie (w podręcznikach także Wybrzeże Słowińskie) leży nad Bałtykiem, w okolicy Łeby. Należy do pasa pobrzeży.
  • Wydma to wzgórze z piasku usypane przez wiatr. Wiatr od morza unosi piasek z plaży i sypie go dalej na lądzie.
  • Mierzeja to wąski wał piasku usypany przez fale i prądy morskie w poprzek zatoki.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Wydma to wzgórze

    1. Az piasku usypane przez wiatr
    2. Bz ziemi usypane przez człowieka
    3. Cz wapienia wymyte przez wodę
    4. Dz kamieni usypane przez lądolód
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: z piasku usypane przez wiatr – Wiatr przenosi piasek z plaży i usypuje z niego wydmy.

  2. Dlaczego wydmy w Słowińskim PN się przesuwają?

    1. Abo rozpuszcza je deszcz
    2. Bbo morze podmywa je od spodu
    3. Cbo pcha je lądolód
    4. Dbo nie porastają ich rośliny, więc wiatr przesypuje piasek
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: bo nie porastają ich rośliny, więc wiatr przesypuje piasek – Wydma bez roślin jest ruchoma.

  3. W którą stronę przesuwają się głównie wydmy na Pobrzeżu Słowińskim?

    1. Ana wschód
    2. Bna południowy zachód
    3. Cna zachód
    4. Dna północ
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: na wschód – Najczęściej wieją wiatry zachodnie, więc pchają piasek na wschód.

  4. Wąski wał piasku oddzielający zatokę od morza to

    1. Amierzeja
    2. Bmorena
    3. Cwydma
    4. Dklif
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: mierzeja – Mierzeję usypują fale i prądy morskie.

  5. Jak powstało jezioro Łebsko?

    1. Alądolód wyżłobił rynnę
    2. Bwoda rozpuściła wapień
    3. Cmierzeja odcięła zatokę od morza
    4. Dczłowiek zbudował zaporę
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: mierzeja odcięła zatokę od morza – Łebsko to jezioro przybrzeżne.

  6. Które jezioro jest jeziorem przybrzeżnym?

    1. AŚniardwy
    2. BMamry
    3. CGardno
    4. DMorskie Oko
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Gardno – Gardno, podobnie jak Łebsko, leży tuż za mierzeją.

  7. Wydma Łącka znajduje się w

    1. ATatrzańskim Parku Narodowym
    2. BSłowińskim Parku Narodowym
    3. COjcowskim Parku Narodowym
    4. DKampinoskim Parku Narodowym
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Słowińskim Parku Narodowym – To najbardziej znana wydma ruchoma w Polsce.

  8. Suche pnie drzew odsłonięte przez wędrującą wydmę to

    1. Aregiel dolny
    2. Bpuszcza
    3. Clas umarły
    4. Dkosodrzewina
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: las umarły – Wydma zasypuje las, a gdy przesunie się dalej, odsłania martwe drzewa.

Cały dział „Krajobrazy Polski”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Rozwiąż quiz · 8 pytańFiszki · 8🔊 Posłuchaj notatki

Więcej: Geografia, klasa 5

Mapa i jej rodzajeSkala mapy i obliczanie odległościWysokość bezwzględna i względna. Mapa hipsometrycznaOrientowanie mapy i mapa w terenieKrajobraz i jego składnikiKrajobraz wysokogórski TatrKrajobraz wyżynny Wyżyny Krakowsko-CzęstochowskiejKrajobraz nizinny Niziny MazowieckiejKrajobraz pojezierny Pojezierza MazurskiegoKrajobraz wielkomiejski WarszawyKrajobraz miejsko-przemysłowy Wyżyny ŚląskiejKrajobraz rolniczy Wyżyny LubelskiejGlobus i mapa świata: bieguny, równik, południki i półkuleKontynenty i oceanyWielkie formy ukształtowania powierzchni ZiemiWielkie wyprawy geograficznePogoda, klimat i klimatogramWilgotny las równikowySawannaPustynia gorącaKrajobraz śródziemnomorskiStepLas liściasty i mieszany strefy umiarkowanejTajgaTundraPustynia lodowaKrajobraz wysokogórski HimalajówStrefowość i piętrowość krajobrazów – podsumowanie