1Pamiątka po lądolodzie
- Pojezierze Mazurskie leży w północno-wschodniej Polsce, w pasie pojezierzy.
- Kilkanaście tysięcy lat temu przykrywał je lądolód skandynawski – gruba warstwa lodu, która nasunęła się ze Skandynawii.
- Topniejący lód zostawił przyniesione skały: piaski, gliny i głazy narzutowe. Usypał z nich pagórki zwane morenami. Dlatego teren jest pagórkowaty.
2Jeziora
- W zagłębieniach po lodzie powstały tysiące jezior.
| Rodzaj jeziora | Wygląd | Przykład |
|---|---|---|
| rynnowe | długie, wąskie i głębokie | Nidzkie, Bełdany |
| morenowe | rozległe, płytkie, o krętych brzegach, z wyspami | Śniardwy, Mamry |
- Śniardwy to największe jezioro w Polsce (ok. 114 km²), a drugie co do wielkości są Mamry. Jeziora łączą kanały, np. w Giżycku.
Rynnowe – długie i głębokie; morenowe – rozległe i płytkie.
Najgłębsze jezioro Polski, Hańcza, nie leży na Pojezierzu Mazurskim, tylko na sąsiedniej Suwalszczyźnie.
Pagórki usypane ze skał pozostawionych przez lądolód to
Morena to materiał skalny pozostawiony przez lądolód.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
3Przyroda i turystyka
- Wokół jezior rosną duże lasy, np. Puszcza Piska. Klimat jest tu chłodniejszy niż w środkowej Polsce, a teren pagórkowaty, więc jest więcej lasów i łąk, a mniej pól.
- Mazury to raj dla turystów: Szlak Wielkich Jezior Mazurskich (żeglarstwo), spływy kajakowe (Krutynia), wędkowanie. Centra turystyki to m.in. Giżycko, Mikołajki i Węgorzewo.
- Skutki turystyki: zanieczyszczenie wody, śmieci, zabudowa brzegów jezior, hałas motorówek.
✎Ściąga: Krajobraz pojezierny Pojezierza Mazurskiego
Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.
- Rynnowe – długie i głębokie; morenowe – rozległe i płytkie.
- Pojezierze Mazurskie leży w północno-wschodniej Polsce, w pasie pojezierzy.
- Śniardwy to największe jezioro w Polsce (ok. 114 km²), a drugie co do wielkości są Mamry. Jeziora łączą kanały, np. w Giżycku.
?Quiz: powtórz przed kartkówką
8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.
Krajobraz Pojezierza Mazurskiego ukształtował głównie
- Adawne ciepłe morze
- Bwiatr wiejący od morza
- Clodowiec z Tatr
- Dlądolód skandynawski
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: lądolód skandynawski – Lądolód zostawił moreny, głazy i zagłębienia, w których powstały jeziora.
Największe jezioro w Polsce to
- AŁebsko
- BŚniardwy
- CMamry
- DHańcza
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: Śniardwy – Śniardwy mają ok. 114 km² powierzchni.
Jezioro długie, wąskie i głębokie to jezioro
- Akrasowe
- Bprzybrzeżne
- Crynnowe
- Dmorenowe
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: rynnowe – Rynny wyżłobiły wody płynące pod lądolodem.
Śniardwy i Mamry to przykłady jezior
- Arynnowych
- Bmorenowych
- Cprzybrzeżnych
- Dsztucznych
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: morenowych – Są rozległe i płytkie, mają kręte brzegi i wyspy.
Duże kamienie przyniesione przez lądolód ze Skandynawii to
- Awydmy
- Bstalagmity
- Cgłazy narzutowe
- Dostańce
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: głazy narzutowe – Lądolód przeniósł je setki kilometrów.
Pagórki usypane ze skał pozostawionych przez lądolód to
- Amoreny
- Bwydmy
- Costańce
- Dhałdy
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: moreny – Morena to materiał skalny pozostawiony przez lądolód.
Który sport jest najbardziej typowy dla Mazur?
- Awspinaczka skałkowa
- Bżeglarstwo
- Czwiedzanie jaskiń
- Dnarciarstwo wysokogórskie
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: żeglarstwo – Jeziora połączone kanałami tworzą Szlak Wielkich Jezior Mazurskich.
Negatywnym skutkiem turystyki na Mazurach jest
- Apowstawanie nowych moren
- Bprzybywanie głazów narzutowych
- Czanieczyszczenie wody i zabudowa brzegów jezior
- Dpogłębianie się jezior rynnowych
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: zanieczyszczenie wody i zabudowa brzegów jezior – Turyści i nowe domy nad wodą obciążają jeziora.
Cały dział „Krajobrazy Polski”: ściąga i próbny sprawdzian →
Kartkówka albo sprawdzian już blisko?
Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.