ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Geografia · Lądy i oceany na Ziemiklasa 5 · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/sp/5/geografia/wielkie-formy-uksztaltowania-powierzchni-ziemi/

Geografia · Lądy i oceany na Ziemi · kl. 5

Wielkie formy ukształtowania powierzchni Ziemi

Poznasz góry, wyżyny, niziny, depresje i rowy oceaniczne oraz najwyższe i najniższe miejsca na Ziemi.

ok. 2 min czytania9 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Formy na lądzie

  • Niziny to obszary położone od 0 do 300 m n.p.m. Są płaskie lub lekko faliste, np. Nizina Amazonki (największa na świecie) i Nizina Wschodnioeuropejska.
  • Wyżyny leżą powyżej 300 m n.p.m., ale ich powierzchnia jest dość płaska lub falista, np. Wyżyna Tybetańska – najwyższa wyżyna świata.
  • Góry mają wysokie szczyty, strome stoki i głębokie doliny, np. Himalaje (Azja), Andy (Ameryka Południowa), Alpy (Europa).
  • Depresja to ląd położony poniżej poziomu morza, np. okolice Morza Martwego (ok. 440 m p.p.m.).
poziom morza 0 moceanrów oceanicznyRów Mariańskiok. 10 900 m p.p.m.nizina0–300 mwyżyna>300 mgóryMount Everest8849 mdepresjaMorze Martweok. 440 m p.p.m.schemat – wysokości nie w skali
Wielkie formy ukształtowania powierzchni Ziemi – schemat.
Uwaga na błąd

Depresja to nie jezioro ani morze, tylko suchy ląd położony niżej niż poziom morza.

2Dno oceanów

  • Dno oceanu nie jest płaskie. Są na nim grzbiety podwodnych gór, rozległe równiny i rowy oceaniczne – długie, wąskie i bardzo głębokie zagłębienia.
  • Najgłębszy jest Rów Mariański w Oceanie Spokojnym. Jego dno leży prawie 11 000 m poniżej poziomu morza (nowe pomiary: ok. 10 935 m).
Sprawdź, czy rozumiesz

Uczeń twierdzi: „Depresja to jezioro, np. Morze Martwe”. Co jest poprawne?

3Rekordy Ziemi

rekordobiektwysokość lub głębokość
najwyższy szczytMount Everest (Himalaje)8849 m n.p.m.
najniższy punkt lądubrzeg Morza Martwegook. 440 m p.p.m.
najgłębsze miejsceRów Mariańskiok. 10 935 m p.p.m.
  • Przykład: różnica między szczytem Mount Everestu a dnem Rowu Mariańskiego.
  • Dane: 8849 m n.p.m. i 10 935 m p.p.m.
  • Obliczenia: 8849 m + 10 935 m = 19 784 m.
  • Odpowiedź: różnica wynosi ok. 19,8 km.
Zapamiętaj

Wysokości nad poziomem morza (n.p.m.) i głębokości poniżej poziomu morza (p.p.m.) dodajemy, bo leżą po dwóch stronach poziomu 0 m.

✎Ściąga: Wielkie formy ukształtowania powierzchni Ziemi

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • Wysokości nad poziomem morza (n.p.m.) i głębokości poniżej poziomu morza (p.p.m.) dodajemy, bo leżą po dwóch stronach poziomu 0 m.
  • Niziny to obszary położone od 0 do 300 m n.p.m. Są płaskie lub lekko faliste, np. Nizina Amazonki (największa na świecie) i Nizina Wschodnioeuropejska.
  • Wyżyny leżą powyżej 300 m n.p.m., ale ich powierzchnia jest dość płaska lub falista, np. Wyżyna Tybetańska – najwyższa wyżyna świata.
  • Góry mają wysokie szczyty, strome stoki i głębokie doliny, np. Himalaje (Azja), Andy (Ameryka Południowa), Alpy (Europa).
  • Depresja to ląd położony poniżej poziomu morza, np. okolice Morza Martwego (ok. 440 m p.p.m.).

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Jak nazywa się ląd położony poniżej poziomu morza?

    1. Arów oceaniczny
    2. Bwyżyna
    3. Cnizina
    4. Ddepresja
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: depresja – Przykładem depresji są okolice Morza Martwego.

  2. Na jakiej wysokości leżą niziny?

    1. Aponiżej poziomu morza
    2. Bod 300 do 500 m n.p.m.
    3. Cod 0 do 300 m n.p.m.
    4. Dpowyżej 1000 m n.p.m.
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: od 0 do 300 m n.p.m. – Wyżyny i góry są położone wyżej niż 300 m n.p.m.

  3. Gdzie leży Rów Mariański?

    1. Aw Oceanie Spokojnym
    2. Bw Oceanie Arktycznym
    3. Cw Oceanie Indyjskim
    4. Dw Oceanie Atlantyckim
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: w Oceanie Spokojnym – To najgłębsze miejsce oceanów, prawie 11 000 m p.p.m.

  4. Jaką wysokość ma Mount Everest?

    1. A8849 m n.p.m.
    2. B6961 m n.p.m.
    3. C4807 m n.p.m.
    4. D2499 m n.p.m.
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: 8849 m n.p.m. – Everest w Himalajach to najwyższy szczyt Ziemi (pomiar z 2020 r.).

  5. Który obszar jest wyżyną?

    1. AHimalaje
    2. BNizina Amazonki
    3. CWyżyna Tybetańska
    4. Dokolice Morza Martwego
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Wyżyna Tybetańska – Wyżyna Tybetańska to najwyższa wyżyna świata.

  6. Szczyt ma 5000 m n.p.m., a dno rowu w pobliżu leży 7000 m p.p.m. Jaka jest różnica wysokości?

    1. A7000 m
    2. B5000 m
    3. C2000 m
    4. D12 000 m
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: 12 000 m – Wysokość i głębokość leżą po dwóch stronach poziomu morza, więc 5000 + 7000 = 12 000 m.

  7. Czym góry różnią się od wyżyn?

    1. Ależą zawsze niżej niż wyżyny
    2. Bsą płaskie
    3. Cmają wysokie szczyty, strome stoki i głębokie doliny
    4. Dleżą poniżej poziomu morza
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: mają wysokie szczyty, strome stoki i głębokie doliny – Wyżyny też leżą wysoko, ale ich powierzchnia jest dość płaska.

  8. Uczeń twierdzi: „Depresja to jezioro, np. Morze Martwe”. Co jest poprawne?

    1. Adepresja to wysoka wyżyna
    2. Bdepresja to głęboki rów na dnie oceanu
    3. Cdepresja to każde jezioro
    4. Ddepresja to ląd położony poniżej poziomu morza
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: depresja to ląd położony poniżej poziomu morza – Morze Martwe leży w depresji, ale depresją nazywamy suchy ląd poniżej poziomu morza.

Cały dział „Lądy i oceany na Ziemi”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Rozwiąż quiz · 8 pytańFiszki · 9🔊 Posłuchaj notatki

Więcej: Geografia, klasa 5

Mapa i jej rodzajeSkala mapy i obliczanie odległościWysokość bezwzględna i względna. Mapa hipsometrycznaOrientowanie mapy i mapa w terenieKrajobraz i jego składnikiKrajobraz wysokogórski TatrKrajobraz wyżynny Wyżyny Krakowsko-CzęstochowskiejKrajobraz nizinny Niziny MazowieckiejKrajobraz pojezierny Pojezierza MazurskiegoKrajobraz nadmorski Pobrzeża SłowińskiegoKrajobraz wielkomiejski WarszawyKrajobraz miejsko-przemysłowy Wyżyny ŚląskiejKrajobraz rolniczy Wyżyny LubelskiejGlobus i mapa świata: bieguny, równik, południki i półkuleKontynenty i oceanyWielkie wyprawy geograficznePogoda, klimat i klimatogramWilgotny las równikowySawannaPustynia gorącaKrajobraz śródziemnomorskiStepLas liściasty i mieszany strefy umiarkowanejTajgaTundraPustynia lodowaKrajobraz wysokogórski HimalajówStrefowość i piętrowość krajobrazów – podsumowanie