ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Geografia · Mapa Polskiklasa 5 · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/sp/5/geografia/wysokosc-bezwzgledna-i-wzgledna-mapa-hipsometryczna/

Geografia · Mapa Polski · kl. 5

Wysokość bezwzględna i względna. Mapa hipsometryczna

Wysokość bezwzględna to wysokość nad poziomem morza, a względna – różnica wysokości dwóch punktów. Zobacz, jak ją obliczyć i jak czytać mapę hipsometryczną.

ok. 3 min czytania9 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Co to jest wysokość bezwzględna i względna?

  • Wysokość bezwzględna to wysokość punktu nad poziomem morza. Zapisujemy ją w m n.p.m. (metrach nad poziomem morza), np. Rysy – 2499 m n.p.m.
  • Wysokość względna to różnica wysokości dwóch punktów. Mówi, o ile jeden punkt leży wyżej od drugiego.
  • Jak obliczyć wysokość względną? Od większej wysokości odejmij mniejszą. Przykład: Rysy mają 2499 m n.p.m., a Morskie Oko leży na 1395 m n.p.m. Obliczenie: 2499 m − 1395 m = 1104 m.
morze 0 mMorskie Oko 1395 mRysy 2499 m n.p.m.bezwzględna2499 mwzględna 1104 m
Wysokość bezwzględna (od poziomu morza) i względna (różnica wysokości dwóch punktów).
Uwaga na błąd

Wysokości względnej nie zapisujemy jako „n.p.m.” – to tylko różnica, np. 1104 m.

2Poziomice

  • Poziomica to linia łącząca punkty o tej samej wysokości bezwzględnej.
  • Gdy poziomice leżą gęsto, stok jest stromy. Gdy leżą rzadko, stok jest łagodny.
100200300400425 m100200300400stromy stokłagodny stokprzekrój (profil) terenu, m n.p.m.
Poziomice wzgórza i jego przekrój.
Sprawdź, czy rozumiesz

Gdy poziomice leżą bardzo blisko siebie, stok jest

3Co to jest mapa hipsometryczna?

  • Mapa hipsometryczna pokazuje wysokość terenu barwami. Każda barwa to przedział wysokości – odczytasz go z legendy.
  • Odcienie zieleni to niziny, żółty i pomarańczowy – wyżyny, brązowy – góry. Im ciemniejszy brąz, tym wyżej. Niebieski oznacza wody: im ciemniejszy, tym głębiej.
0 m2499 mmorzedepresjanizinawyżynagóryLegendapowyżej 2000 m1000–2000 m500–1000 m300–500 m200–300 m0–200 mponiżej 0 mwody(przykład)
Przekrój terenu od morza do gór i przykładowa legenda mapy hipsometrycznej.
Zapamiętaj

Zielony – nisko, żółty – wyżej, brązowy – najwyżej.

4Formy terenu

FormaWysokośćPrzykład w Polsce
depresjaponiżej poziomu morzafragmenty Żuław Wiślanych
nizinaod 0 do 300 m n.p.m.Nizina Mazowiecka
wyżynazwykle powyżej 300 m n.p.m., małe różnice wysokościWyżyna Krakowsko-Częstochowska
górypowyżej 300 m n.p.m., duże różnice wysokościTatry, Sudety
  • Najwyżej w Polsce leżą Rysy, a najniżej – okolice wsi Marzęcino na Żuławach Wiślanych (ok. 2 m poniżej poziomu morza).
Sprawdź, czy rozumiesz

Ciemnobrązowa barwa na mapie hipsometrycznej oznacza

✎Ściąga: Wysokość bezwzględna i względna. Mapa hipsometryczna

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • Zielony – nisko, żółty – wyżej, brązowy – najwyżej.
  • Wysokość bezwzględna to wysokość punktu nad poziomem morza. Zapisujemy ją w m n.p.m. (metrach nad poziomem morza), np. Rysy – 2499 m n.p.m.
  • Wysokość względna to różnica wysokości dwóch punktów. Mówi, o ile jeden punkt leży wyżej od drugiego.
  • Jak obliczyć wysokość względną? Od większej wysokości odejmij mniejszą. Przykład: Rysy mają 2499 m n.p.m., a Morskie Oko leży na 1395 m n.p.m. Obliczenie: 2499 m − 1395 m = 1104 m.
  • Poziomica to linia łącząca punkty o tej samej wysokości bezwzględnej.
  • Mapa hipsometryczna pokazuje wysokość terenu barwami. Każda barwa to przedział wysokości – odczytasz go z legendy.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Wysokość bezwzględna to wysokość punktu

    1. Anad poziomem morza
    2. Bnad poziomem jeziora
    3. Cnad najbliższą doliną
    4. Dnad sąsiednim szczytem
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: nad poziomem morza – Wysokość bezwzględną mierzymy od poziomu morza (m n.p.m.).

  2. Szczyt ma 1603 m n.p.m., a miasto u jego podnóża – 403 m n.p.m. Jaka jest wysokość względna szczytu nad miastem?

    1. A1603 m
    2. B2006 m
    3. C403 m
    4. D1200 m
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: 1200 m – 1603 m − 403 m = 1200 m.

  3. Gdy poziomice leżą bardzo blisko siebie, stok jest

    1. Astromy
    2. Bpłaski
    3. Cłagodny
    4. Dzawsze zalesiony
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: stromy – Gęste poziomice oznaczają dużą zmianę wysokości na krótkim odcinku.

  4. Poziomica łączy punkty o jednakowej

    1. Aodległości od morza
    2. Bliczbie mieszkańców
    3. Cwysokości bezwzględnej
    4. Dtemperaturze powietrza
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: wysokości bezwzględnej – Poziomica łączy punkty położone na tej samej wysokości.

  5. Na mapie hipsometrycznej niziny zaznacza się barwą

    1. Azieloną
    2. Bniebieską
    3. Cżółtą
    4. Dbrązową
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: zieloną – Zielone są niziny, żółte – wyżyny, brązowe – góry, niebieskie – wody.

  6. Obszar lądu położony poniżej poziomu morza to

    1. Awyżyna
    2. Bdepresja
    3. Cnizina
    4. Dkotlina górska
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: depresja – W Polsce depresje są na Żuławach Wiślanych.

  7. Ciemnobrązowa barwa na mapie hipsometrycznej oznacza

    1. Aniziny
    2. Bdepresje
    3. Cgłębokie morze
    4. Dnajwyższe góry
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: najwyższe góry – Im ciemniejszy brąz, tym wyżej położony teren.

  8. Który zapis podaje wysokość bezwzględną?

    1. A1104 m nad Morskim Okiem
    2. B2499 m n.p.m.
    3. C300 m nad doliną
    4. D15 m nad rzeką
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: 2499 m n.p.m. – Tylko wysokość mierzona od poziomu morza jest bezwzględna.

Cały dział „Mapa Polski”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Rozwiąż quiz · 8 pytańFiszki · 9🔊 Posłuchaj notatki

Ten sam temat w innych klasach i przedmiotach

Niziny, wyżyny i góry · Przyroda, klasa 4

Więcej: Geografia, klasa 5

Mapa i jej rodzajeSkala mapy i obliczanie odległościOrientowanie mapy i mapa w terenieKrajobraz i jego składnikiKrajobraz wysokogórski TatrKrajobraz wyżynny Wyżyny Krakowsko-CzęstochowskiejKrajobraz nizinny Niziny MazowieckiejKrajobraz pojezierny Pojezierza MazurskiegoKrajobraz nadmorski Pobrzeża SłowińskiegoKrajobraz wielkomiejski WarszawyKrajobraz miejsko-przemysłowy Wyżyny ŚląskiejKrajobraz rolniczy Wyżyny LubelskiejGlobus i mapa świata: bieguny, równik, południki i półkuleKontynenty i oceanyWielkie formy ukształtowania powierzchni ZiemiWielkie wyprawy geograficznePogoda, klimat i klimatogramWilgotny las równikowySawannaPustynia gorącaKrajobraz śródziemnomorskiStepLas liściasty i mieszany strefy umiarkowanejTajgaTundraPustynia lodowaKrajobraz wysokogórski HimalajówStrefowość i piętrowość krajobrazów – podsumowanie