ogarniam.edu.pl Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Chemia · Soleklasa 8 · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/sp/8/chemia/dysocjacja-jonowa-soli/

Chemia · Sole · kl. 8

Dysocjacja jonowa soli

Sole rozpuszczalne w wodzie rozpadają się na kationy metalu i aniony reszty kwasowej. Nauczysz się zapisywać i sprawdzać takie równania.

ok. 2 min czytania10 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Jak dysocjują sole

Zapamiętaj

Sól → kationy metalu + aniony reszty kwasowej

  • Dysocjują tylko sole rozpuszczalne w wodzie – sprawdzamy to w tabeli rozpuszczalności.
  • Sole trudno rozpuszczalne, np. AgCl, CaCO₃, BaSO₄, praktycznie nie tworzą jonów w roztworze – nie piszemy dla nich równań dysocjacji.
  • Roztwory soli przewodzą prąd – sole są elektrolitami.

2Przykłady

  • NaCl → Na⁺ + Cl⁻
  • CuSO₄ → Cu²⁺ + SO₄²⁻ (to jony Cu²⁺ nadają roztworowi niebieską barwę)
  • Ca(NO₃)₂ → Ca²⁺ + 2NO₃⁻
  • K₃PO₄ → 3K⁺ + PO₄³⁻
  • FeCl₃ → Fe³⁺ + 3Cl⁻
  • Na₂CO₃ → 2Na⁺ + CO₃²⁻
Sprawdź, czy rozumiesz

Dlaczego roztwór NaCl przewodzi prąd?

3Krok po kroku: Al₂(SO₄)₃

  • Indeks przy metalu to liczba kationów: 2 Al; ładunek = wartościowość glinu (III) → 2Al³⁺.
  • Indeks za nawiasem to liczba anionów: 3 SO₄; ładunek = wartościowość reszty (II) → 3SO₄²⁻.
  • Równanie: Al₂(SO₄)₃ → 2Al³⁺ + 3SO₄²⁻.
  • Sprawdzenie ładunków: 2 · (+3) + 3 · (−⁠2) = 6 − 6 = 0.
Zapamiętaj

Suma ładunków kationów i anionów = 0

4Nazwy jonów

  • Kationy: sodu Na⁺, wapnia Ca²⁺, glinu Al³⁺, żelaza(III) Fe³⁺.
  • Aniony: chlorkowy Cl⁻, azotanowy(V) NO₃⁻, siarczanowy(VI) SO₄²⁻, węglanowy CO₃²⁻, fosforanowy(V) PO₄³⁻.
Uwaga na błąd

Zapis Ca(NO₃)₂ → Ca²⁺ + (NO₃)₂⁻. Indeks za nawiasem staje się współczynnikiem: 2NO₃⁻, a ładunek jednego anionu to 1−⁠.

Sprawdź, czy rozumiesz

Ile anionów powstaje z jednej cząsteczki FeCl₃?

✎Ściąga: Dysocjacja jonowa soli

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • Sól → kationy metalu + aniony reszty kwasowej
  • Suma ładunków kationów i anionów = 0

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Poprawne równanie dysocjacji Ca(NO₃)₂ to

    1. ACa(NO₃)₂ → Ca⁺ + 2NO₃⁻
    2. BCa(NO₃)₂ → Ca²⁺ + (NO₃)₂²⁻
    3. CCa(NO₃)₂ → Ca²⁺ + NO₃²⁻
    4. DCa(NO₃)₂ → Ca²⁺ + 2NO₃⁻
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Ca(NO₃)₂ → Ca²⁺ + 2NO₃⁻ – Dwa aniony 1− równoważą ładunek 2+.

  2. Ile anionów powstaje z jednej cząsteczki FeCl₃?

    1. A2
    2. B4
    3. C1
    4. D3
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: 3 – FeCl₃ → Fe³⁺ + 3Cl⁻.

  3. Dla której soli NIE zapisujemy równania dysocjacji?

    1. ACuSO₄
    2. BAgCl
    3. CNaCl
    4. DKNO₃
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: AgCl – AgCl jest trudno rozpuszczalny w wodzie.

  4. Jakie jony powstają w dysocjacji Al₂(SO₄)₃?

    1. A2Al⁺ i 3SO₄⁻
    2. B2Al³⁺ i 3SO₄²⁻
    3. CAl³⁺ i SO₄²⁻
    4. D3Al²⁺ i 2SO₄³⁻
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: 2Al³⁺ i 3SO₄²⁻ – Glin III → Al³⁺, reszta SO₄ II → SO₄²⁻.

  5. Niebieską barwę roztworu siarczanu(VI) miedzi(II) nadają jony

    1. ASO₄²⁻
    2. BOH⁻
    3. CCu²⁺
    4. DH⁺
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Cu²⁺ – Roztwory zawierające jony Cu²⁺ są niebieskie.

  6. Jon PO₄³⁻ to anion

    1. Afosforkowy
    2. Bfosforanowy(V)
    3. Cfosforowy
    4. Dsiarczanowy(VI)
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: fosforanowy(V) – Pochodzi od kwasu fosforowego(V).

  7. Poprawne równanie dysocjacji K₃PO₄ to

    1. AK₃PO₄ → 3K⁺ + PO₄³⁻
    2. BK₃PO₄ → 3K⁺ + PO₄⁻
    3. CK₃PO₄ → K₃⁺ + PO₄⁻
    4. DK₃PO₄ → K⁺ + PO₄³⁻
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: K₃PO₄ → 3K⁺ + PO₄³⁻ – Trzy kationy 1+ równoważą anion 3−⁠.

  8. Dlaczego roztwór NaCl przewodzi prąd?

    1. Awoda zawsze przewodzi prąd
    2. Bzawiera cząsteczki NaCl
    3. Czawiera atomy sodu
    4. Dzawiera swobodne jony
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: zawiera swobodne jony – Jony Na⁺ i Cl⁻ mogą się przemieszczać w roztworze.

Cały dział „Sole”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Więcej: Chemia, klasa 8