1Kwasy beztlenowe
- Najpierw powstaje gazowy wodorek niemetalu (chlorowodór HCl, siarkowodór H₂S), który rozpuszczony w wodzie daje kwas.
- H₂ + Cl₂ → 2HCl (chlorowodór – gaz), H₂ + S → H₂S (siarkowodór – gaz o zapachu zgniłych jaj).
- Chlor i siarkowodór są trujące – te reakcje zna się z pokazu nauczyciela lub filmu.
Kwas beztlenowy: niemetal + wodór → wodorek (gaz); wodorek + woda → kwas
2Kwasy tlenowe
- Tlenek kwasowy (tlenek niemetalu) reaguje z wodą i powstaje kwas tlenowy.
tlenek kwasowy + woda → kwas tlenowy
| Tlenek | Równanie | Kwas |
|---|---|---|
| SO₂ | SO₂ + H₂O → H₂SO₃ | siarkowy(IV) |
| SO₃ | SO₃ + H₂O → H₂SO₄ | siarkowy(VI) |
| N₂O₅ | N₂O₅ + H₂O → 2HNO₃ | azotowy(V) |
| P₄O₁₀ | P₄O₁₀ + 6H₂O → 4H₃PO₄ | fosforowy(V) |
| CO₂ | CO₂ + H₂O ⇌ H₂CO₃ | węglowy (nietrwały) |
Jak powstaje kwas chlorowodorowy?
Kwas solny to wodny roztwór gazowego chlorowodoru HCl.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
3Jak dobrać tlenek do kwasu – krok po kroku
- Niemetal ma tę samą wartościowość w tlenku i w kwasie: w H₃PO₄ fosfor ma V, więc tlenek to P₄O₁₀.
- Uzgadnianie: 4 atomy P w P₄O₁₀ → 4H₃PO₄; po prawej 12 atomów H → 6H₂O; tlen: 10 + 6 = 16 = 4 · 4.
- Kwas węglowy jest nietrwały – rozkłada się na CO₂ i wodę.
4Kwasy w przemyśle
- Kwas siarkowy(VI) produkuje się metodą kontaktową: S → SO₂ → SO₃ (z katalizatorem) → H₂SO₄.
Pisanie, że kwas solny powstaje bezpośrednio z wodoru i chloru. Z tej reakcji powstaje gazowy chlorowodór – kwasem staje się dopiero po rozpuszczeniu w wodzie.
Który kwas jest nietrwały i rozkłada się na tlenek i wodę?
H₂CO₃ łatwo rozkłada się na CO₂ i H₂O.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
✎Ściąga: Otrzymywanie kwasów
Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.
- Kwas beztlenowy: niemetal + wodór → wodorek (gaz); wodorek + woda → kwas
- tlenek kwasowy + woda → kwas tlenowy
- Tlenek kwasowy (tlenek niemetalu) reaguje z wodą i powstaje kwas tlenowy.
?Quiz: powtórz przed kartkówką
8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.
Z jakiego tlenku otrzymamy kwas siarkowy(IV)?
- ASO₃
- BSO
- CSO₂
- DS₂O₃
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: SO₂ – Siarka ma wartościowość IV w SO₂ i w H₂SO₃.
Który współczynnik przed H₂O uzgadnia równanie P₄O₁₀ + …H₂O → 4H₃PO₄?
- A6
- B12
- C3
- D4
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: 6 – 4H₃PO₄ zawiera 12 atomów H, czyli potrzeba 6 cząsteczek wody.
Jak powstaje kwas chlorowodorowy?
- Achlor rozpuszcza się w wodzie
- Bchlorowodór rozpuszcza się w wodzie
- Ctlenek chloru reaguje z wodą
- Dsól kuchenna rozpuszcza się w wodzie
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: chlorowodór rozpuszcza się w wodzie – Kwas solny to wodny roztwór gazowego chlorowodoru HCl.
Który kwas jest nietrwały i rozkłada się na tlenek i wodę?
- Awęglowy
- Bchlorowodorowy
- Cfosforowy(V)
- Dsiarkowy(VI)
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: węglowy – H₂CO₃ łatwo rozkłada się na CO₂ i H₂O.
Ile cząsteczek HNO₃ powstaje z jednej cząsteczki N₂O₅ i wody?
- A3
- B2
- C1
- D5
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: 2 – N₂O₅ + H₂O → 2HNO₃ – dwa atomy azotu dają dwie cząsteczki kwasu.
Tlenek kwasowy to tlenek, który z wodą tworzy
- Asól
- Bzasadę
- Cwodorek
- Dkwas
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: kwas – Np. SO₃ + H₂O → H₂SO₄.
Siarkowodór to
- Abezwonna ciecz
- Bgaz o zapachu zgniłych jaj
- Cbiały osad
- Dżółte ciało stałe
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: gaz o zapachu zgniłych jaj – H₂S to trujący gaz; jego roztwór w wodzie to kwas siarkowodorowy.
Metodą kontaktową produkuje się
- Akwas siarkowy(VI)
- Bkwas solny
- Ckwas węglowy
- Dwodę wapienną
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: kwas siarkowy(VI) – To przemysłowa metoda: S → SO₂ → SO₃ → H₂SO₄.
Cały dział „Kwasy i wodorotlenki”: ściąga i próbny sprawdzian →
Kartkówka albo sprawdzian już blisko?
Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.