1Odczyn roztworu
- Odczyn kwasowy – w roztworze więcej jonów H⁺ niż OH⁻.
- Odczyn obojętny – liczba jonów H⁺ i OH⁻ jest jednakowa (czysta woda).
- Odczyn zasadowy – więcej jonów OH⁻ niż H⁺.
2Skala pH
- Skala pH dla typowych roztworów obejmuje wartości od 0 do 14.
pH < 7 – kwasowy, pH = 7 – obojętny, pH > 7 – zasadowy
- Im mniejsze pH, tym bardziej kwasowy roztwór; im większe – tym bardziej zasadowy.
- Przykłady: sok z cytryny ok. 2, ocet ok. 3, czysta woda 7, krew ok. 7,4, roztwór mydła ok. 10.
Roztwór o pH = 3 ma odczyn
pH mniejsze od 7 oznacza odczyn kwasowy.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
3Wskaźniki kwasowo-zasadowe
| Wskaźnik | Kwasowy | Obojętny | Zasadowy |
|---|---|---|---|
| fenoloftaleina | bezbarwna | bezbarwna | malinowa |
| oranż metylowy | czerwony | pomarańczowy | żółty |
| uniwersalny papierek wskaźnikowy | czerwony/pomarańczowy | żółtozielony | zielononiebieski/granatowy |
- Barwę papierka porównujemy ze skalą barw, by odczytać przybliżone pH.
„fenoloftaleina jest bezbarwna, więc roztwór jest kwasowy”
Bezbarwna jest też w roztworze obojętnym – do odróżnienia kwasu od wody użyj oranżu metylowego lub papierka.
4Zobojętnianie i kwaśne opady
- Kwas + zasada → sól + woda; istotą reakcji jest H⁺ + OH⁻ → H₂O, a pH zbliża się do 7.
- Kwaśne opady mają pH < 5,6; powstają, gdy tlenki siarki i azotu ze spalin i spalania węgla reagują z wodą w atmosferze. Niszczą lasy, zakwaszają gleby i wody, przyspieszają korozję i niszczą zabytki. Ograniczamy je, odsiarczając spaliny, montując katalizatory w samochodach, oszczędzając energię i korzystając z odnawialnych źródeł.
Fenoloftaleina pozostała bezbarwna. Co to oznacza?
Fenoloftaleina nie odróżnia roztworu kwasowego od obojętnego.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
✎Ściąga: Odczyn roztworu i skala pH
Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.
- pH < 7 – kwasowy, pH = 7 – obojętny, pH > 7 – zasadowy
- Odczyn kwasowy – w roztworze więcej jonów H⁺ niż OH⁻.
- Odczyn obojętny – liczba jonów H⁺ i OH⁻ jest jednakowa (czysta woda).
- Odczyn zasadowy – więcej jonów OH⁻ niż H⁺.
- Kwaśne opady mają pH < 5,6; powstają, gdy tlenki siarki i azotu ze spalin i spalania węgla reagują z wodą w atmosferze. Niszczą lasy, zakwaszają gleby i wody, przyspieszają korozję i niszczą zabytki. Ograniczamy je, odsiarczając spaliny, montując katalizatory w samochodach, oszczędzając energię i korzystając z odnawialnych źródeł.
?Quiz: powtórz przed kartkówką
8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.
Jaką barwę przyjmuje fenoloftaleina w roztworze zasadowym?
- Amalinową
- Bżółtą
- Cbezbarwną
- Dczerwoną
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: malinową – Fenoloftaleina barwi się na malinowo tylko w zasadach.
Roztwór o pH = 3 ma odczyn
- Akwasowy
- Bsłabo zasadowy
- Cobojętny
- Dzasadowy
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: kwasowy – pH mniejsze od 7 oznacza odczyn kwasowy.
Oranż metylowy w roztworze obojętnym jest
- Apomarańczowy
- Bżółty
- Cbezbarwny
- Dczerwony
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: pomarańczowy – Czerwony jest w kwasach, żółty w zasadach.
Który roztwór ma najwyższe pH?
- Aroztwór mydła
- Bocet
- Cwoda destylowana
- Dsok z cytryny
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: roztwór mydła – Mydło ma odczyn zasadowy, pH ok. 10.
Fenoloftaleina pozostała bezbarwna. Co to oznacza?
- Aodczyn jest zasadowy
- Bodczyn jest kwasowy lub obojętny
- Codczyn na pewno jest kwasowy
- Droztwór nie zawiera wody
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: odczyn jest kwasowy lub obojętny – Fenoloftaleina nie odróżnia roztworu kwasowego od obojętnego.
W roztworze o odczynie zasadowym przeważają jony
- AOH⁻
- BCl⁻
- CH⁺
- DNa⁺
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: OH⁻ – Nadmiar anionów wodorotlenkowych daje odczyn zasadowy.
Kwaśne opady mają pH
- Awiększe niż 10
- Brówne 7
- Cmniejsze niż 5,6
- Dwiększe niż 7
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: mniejsze niż 5,6 – Powstają z tlenków siarki i azotu rozpuszczonych w wodzie opadowej.
Reakcja zobojętniania w zapisie jonowym to
- AH⁺ + Cl⁻ → HCl
- BNa⁺ + OH⁻ → NaOH
- CH⁺ + OH⁻ → H₂O
- D2H⁺ + O²⁻ → H₂O₂
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: H⁺ + OH⁻ → H₂O – Kationy wodoru łączą się z anionami wodorotlenkowymi w wodę.
Cały dział „Kwasy i wodorotlenki”: ściąga i próbny sprawdzian →
Kartkówka albo sprawdzian już blisko?
Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.