1Kwasy, zasady, sole
| Doświadczenie | Obserwacje | Wniosek i równanie |
|---|---|---|
| sód + woda z fenoloftaleiną (pokaz) | sód topi się w kulkę, pływa, syczy; gaz; malinowe zabarwienie | powstają wodór i zasada: 2Na + 2H₂O → 2NaOH + H₂↑ |
| chlorowodór: NaCl + stężony H₂SO₄ (pokaz), gaz wprowadzony do wody | wydziela się gaz, który dobrze rozpuszcza się w wodzie; papierek barwi się na czerwono | 2NaCl + H₂SO₄ → Na₂SO₄ + 2HCl↑; roztwór HCl to kwas solny |
| wskaźniki w kwasie, wodzie i zasadzie | fenoloftaleina: malinowa tylko w zasadzie; oranż metylowy: czerwony w kwasie, żółty w zasadzie; papierek uniwersalny: czerwony – żółtozielony – niebieski | odczyn kwasowy, obojętny lub zasadowy |
| zobojętnianie: NaOH z fenoloftaleiną + HCl kroplami | malinowa barwa zanika | zasada została zobojętniona: HCl + NaOH → NaCl + H₂O |
| strącanie osadów | biały osad | AgNO₃ + NaCl → AgCl↓ + NaNO₃; CaCl₂ + Na₂CO₃ → CaCO₃↓ + 2NaCl |
Bezpieczeństwo: wodór z chlorem reaguje wybuchowo (H₂ + Cl₂ → 2HCl), a sód gwałtownie reaguje z wodą – tych reakcji nie wykonuje uczeń; to pokaz nauczyciela lub film.
Co obserwujemy podczas zobojętniania zasady z fenoloftaleiną kwasem solnym?
Gdy zasada zostanie zobojętniona, fenoloftaleina staje się bezbarwna.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
2Związki organiczne
| Doświadczenie | Obserwacje | Wniosek i równanie |
|---|---|---|
| spalanie metanu | niebieski płomień; zimne szkiełko zaparowuje; woda wapienna mętnieje | powstają H₂O i CO₂: CH₄ + 2O₂ → CO₂ + 2H₂O |
| etan lub eten z wodą bromową (pokaz) | etan – brak zmian; eten – pomarańczowa woda bromowa się odbarwia | eten jest nienasycony: CH₂=CH₂ + Br₂ → CH₂Br–CH₂Br |
| etanol: rozpuszczanie i spalanie | miesza się z wodą bez ograniczeń; pali się niebieskawym płomieniem | C₂H₅OH + 3O₂ → 2CO₂ + 3H₂O |
| białko + stężony HNO₃ (pokaz) | żółte zabarwienie | reakcja ksantoproteinowa – obecność białka |
| skrobia + jod (płyn Lugola) | granatowe zabarwienie | obecność skrobi |
Schemat opisu: co robimy → obserwacje → wniosek → równanie reakcji.
✎Ściąga: Najważniejsze doświadczenia w klasie 8
Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.
- Schemat opisu: co robimy → obserwacje → wniosek → równanie reakcji.
?Quiz: powtórz przed kartkówką
8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.
Jak zmienia się barwa fenoloftaleiny po wrzuceniu sodu do wody (pokaz)?
- Az malinowej na bezbarwną
- Bz bezbarwnej na malinową
- Cnie zmienia się
- Dz żółtej na czerwoną
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: z bezbarwnej na malinową – Powstaje zasada NaOH, a w zasadzie fenoloftaleina jest malinowa.
Jak poprawnie zapisać reakcję sodu z wodą?
- ANa + 2H₂O → NaOH + 2H₂↑
- B2Na + H₂O → Na₂O + H₂↑
- C2Na + 2H₂O → 2NaOH + H₂↑
- DNa + H₂O → NaOH + H₂↑
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: 2Na + 2H₂O → 2NaOH + H₂↑ – Po obu stronach: 2 Na, 4 H, 2 O.
Jak w szkole otrzymuje się chlorowodór?
- Arozkładem wody
- Bz chlorku sodu i stężonego kwasu siarkowego(VI)
- Csyntezą wodoru z chlorem na lekcji
- Dz chloru i wody wapiennej
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: z chlorku sodu i stężonego kwasu siarkowego(VI) – Wodór z chlorem reaguje wybuchowo, więc nie wykonuje się tej reakcji w klasie.
Co obserwujemy podczas zobojętniania zasady z fenoloftaleiną kwasem solnym?
- Awydzielanie gazu
- Bpojawienie się barwy fioletowej
- Cpowstanie białego osadu
- Dzanik malinowej barwy
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: zanik malinowej barwy – Gdy zasada zostanie zobojętniona, fenoloftaleina staje się bezbarwna.
Biały osad powstaje po zmieszaniu roztworów
- AAgNO₃ i NaCl
- BNaCl i KNO₃
- CHCl i NaOH
- DH₂SO₄ i NaOH
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: AgNO₃ i NaCl – Powstaje trudno rozpuszczalny chlorek srebra AgCl.
Jak wykazać, że podczas spalania metanu powstaje CO₂?
- Apłomień jest niebieski
- Bwoda wapienna mętnieje
- Czimne szkiełko zaparowuje
- Dfenoloftaleina barwi się na malinowo
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: woda wapienna mętnieje – Zaparowanie szkiełka dowodzi powstania wody, a nie CO₂.
Jak odróżnić eten od etanu?
- Aeten odbarwia wodę bromową, etan nie
- Boba gazy barwią fenoloftaleinę na malinowo
- Ctylko etan się pali
- Detan odbarwia wodę bromową, eten nie
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: eten odbarwia wodę bromową, etan nie – Wiązanie podwójne w etenie przyłącza brom.
Żółte zabarwienie po dodaniu stężonego HNO₃ do białka to
- Areakcja strąceniowa
- Breakcja ksantoproteinowa
- Creakcja zobojętniania
- Dpróba jodowa
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: reakcja ksantoproteinowa – Reakcję ksantoproteinową wykonuje nauczyciel – stężony HNO₃ jest żrący.
Cały dział „Doświadczenia i obserwacje”: ściąga i próbny sprawdzian →
Kartkówka albo sprawdzian już blisko?
Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.