Poprawne równanie dysocjacji kwasu siarkowego(VI) to

H₂SO₄ → 2H⁺ + SO₄²⁻

H₂SO₄ → H⁺ + SO₄²⁻

Jak przebiega pierwszy etap dysocjacji kwasu węglowego?

H₂CO₃ ⇌ 2H⁺ + CO₃²⁻

H₂CO₃ ⇌ H⁺ + CO₃²⁻

Dysocjacja jonowa kwasów – ściąga i quiz

ogarniam.edu.pl · Chemia · Kwasy i wodorotlenkiklasa 8 · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/sp/8/chemia/dysocjacja-jonowa-kwasow/

Dysocjacja jonowa kwasów

W wodzie kwasy rozpadają się na jony. Nauczysz się zapisywać równania dysocjacji (także stopniowej), poznasz definicję kwasu według Arrheniusa i odróżnisz elektrolity od nieelektrolitów.

1Dysocjacja i elektrolity

Dysocjacja jonowa (elektrolityczna) – rozpad substancji na jony pod wpływem wody.
Kation – jon dodatni (np. H⁺), anion – jon ujemny (np. Cl⁻).
Elektrolit – substancja, której roztwór wodny przewodzi prąd (kwasy, zasady, sole). Nieelektrolit – roztwór nie przewodzi prądu, np. cukier, alkohol.
Doświadczenie: żarówka w obwodzie świeci, gdy elektrody zanurzymy w roztworze kwasu, a nie świeci w wodzie z cukrem.

Zapamiętaj

Kwas według Arrheniusa – substancja, która w wodzie dysocjuje na kationy wodoru H⁺ i aniony reszty kwasowej.

2Równania dysocjacji

HCl → H⁺ + Cl⁻ (anion chlorkowy)
HNO₃ → H⁺ + NO₃⁻ (anion azotanowy(V))
H₂SO₄ → 2H⁺ + SO₄²⁻ (anion siarczanowy(VI))
H₃PO₄ → 3H⁺ + PO₄³⁻ (anion fosforanowy(V))

Sprawdź, czy rozumiesz

Według Arrheniusa kwas to substancja, która w wodzie

3Dysocjacja stopniowa

Kwasy z kilkoma atomami wodoru oddają kationy H⁺ po jednym. Strzałka ⇌ oznacza, że dysocjacja nie zachodzi do końca.
H₂S ⇌ H⁺ + HS⁻; potem HS⁻ ⇌ H⁺ + S²⁻ (anion siarczkowy).
H₂CO₃ ⇌ H⁺ + HCO₃⁻; potem HCO₃⁻ ⇌ H⁺ + CO₃²⁻ (anion węglanowy).
Sumarycznie: H₂S ⇌ 2H⁺ + S²⁻, H₂CO₃ ⇌ 2H⁺ + CO₃²⁻.

4Krok po kroku: H₃PO₄

Liczba kationów H⁺ = liczba atomów wodoru: 3H⁺.
Ładunek anionu = wartościowość reszty (III): PO₄³⁻.
Sprawdzenie: 3 · (+1) + (−⁠3) = 0 – ładunki się równoważą.
To kationy H⁺ odpowiadają za wspólne właściwości kwasów i odczyn kwasowy.

Uwaga na błąd

Zapis H₂SO₄ → H₂⁺ + SO₄⁻. Wodór tworzy osobne kationy (2H⁺), a ładunek anionu równa się wartościowości reszty (SO₄²⁻).

Sprawdź, czy rozumiesz

Ile kationów wodoru powstaje z jednej cząsteczki H₃PO₄ (zapis sumaryczny)?

✎Ściąga: Dysocjacja jonowa kwasów

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

Kwas według Arrheniusa – substancja, która w wodzie dysocjuje na kationy wodoru H⁺ i aniony reszty kwasowej.
Dysocjacja jonowa (elektrolityczna) – rozpad substancji na jony pod wpływem wody.
Kation – jon dodatni (np. H⁺), anion – jon ujemny (np. Cl⁻).
Elektrolit – substancja, której roztwór wodny przewodzi prąd (kwasy, zasady, sole). Nieelektrolit – roztwór nie przewodzi prądu, np. cukier, alkohol.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

Poprawne równanie dysocjacji kwasu siarkowego(VI) to
1. AH₂SO₄ → 2H⁺ + SO₄⁻
2. BH₂SO₄ → H₂⁺ + SO₄⁻
3. CH₂SO₄ → 2H⁺ + SO₄²⁻
4. DH₂SO₄ → H⁺ + SO₄²⁻
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: H₂SO₄ → 2H⁺ + SO₄²⁻ – Dwa kationy H⁺ równoważą ładunek anionu 2−⁠.
Ile kationów wodoru powstaje z jednej cząsteczki H₃PO₄ (zapis sumaryczny)?
1. A1
2. B3
3. C4
4. D2
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: 3 – H₃PO₄ → 3H⁺ + PO₄³⁻.
Jon NO₃⁻ to anion
1. Aazotowy
2. Bamonowy
3. Cazotkowy
4. Dazotanowy(V)
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: azotanowy(V) – Powstaje z dysocjacji kwasu azotowego(V).
Który roztwór NIE przewodzi prądu?
1. Acukru w wodzie
2. Bkwasu solnego
3. Ckwasu azotowego(V)
4. Dkwasu siarkowego(VI)
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: cukru w wodzie – Cukier jest nieelektrolitem – nie tworzy jonów.
Jak przebiega pierwszy etap dysocjacji kwasu węglowego?
1. AH₂CO₃ ⇌ 2H⁺ + CO₃²⁻
2. BH₂CO₃ ⇌ H₂ + CO₃
3. CH₂CO₃ ⇌ H⁺ + CO₃²⁻
4. DH₂CO₃ ⇌ H⁺ + HCO₃⁻
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: H₂CO₃ ⇌ H⁺ + HCO₃⁻ – W pierwszym etapie odłącza się tylko jeden kation H⁺; ładunek się zgadza.
Według Arrheniusa kwas to substancja, która w wodzie
1. Aodszczepia kationy wodoru H⁺
2. Bnie tworzy jonów
3. Codszczepia kationy metalu
4. Dodszczepia aniony OH⁻
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: odszczepia kationy wodoru H⁺ – Aniony OH⁻ odszczepiają zasady.
Jaki jon powstaje w drugim etapie dysocjacji H₂S?
1. AH₂S⁺
2. BHS⁻
3. CS²⁻
4. DS⁻
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: S²⁻ – HS⁻ ⇌ H⁺ + S²⁻ – powstaje anion siarczkowy.
Anion to jon
1. Ao ładunku dodatnim
2. Bzawsze zawierający tlen
3. Co ładunku ujemnym
4. Dbez ładunku
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: o ładunku ujemnym – Np. Cl⁻, SO₄²⁻; jon dodatni to kation.

Cały dział „Kwasy i wodorotlenki”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Rozwiąż quiz · 8 pytań Fiszki · 10 🔊 Posłuchaj notatki