1Kontekst
- Franz Kafka (1883–1924) był praskim pisarzem piszącym po niemiecku. Proces napisał w latach 1914–1915. Przyjaciel autora, Max Brod, wydał powieść w 1925 r., wbrew prośbie Kafki o spalenie rękopisów.
- Polski przekład (1936) ukazał się pod nazwiskiem Brunona Schulza.
2Fabuła w skrócie
- W dniu trzydziestych urodzin Józef K., prokurent w banku, zostaje rano aresztowany. Nadal chodzi do pracy i nikt nie mówi mu, o co jest oskarżony.
- Sąd urzęduje na strychach kamienic, a wyższych sędziów nie da się zobaczyć. K. szuka pomocy u adwokata Hulda i u malarza sądowego Titorellego, ale proces coraz bardziej go pochłania.
- W katedrze ksiądz opowiada mu przypowieść „Przed Prawem”.
- W przeddzień trzydziestych pierwszych urodzin dwaj panowie wyprowadzają K. za miasto i zabijają nożem. Umiera „jak pies”.
Kto wydał Proces w 1925 r.?
Kafka prosił o spalenie rękopisów.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
3Parabola i absurd
- Parabola (przypowieść) to opowieść, której zdarzenia mają sens przenośny i uniwersalny. Los K. mówi o każdym człowieku wobec władzy, winy i losu.
- Absurd to świat, którego reguły są niezrozumiałe: K. nie może się bronić, bo nie wie, przed czym. Stąd przymiotnik kafkowski – o sytuacji, w której człowiek tonie w niezrozumiałej machinie.
- „Przed Prawem”: człowiek ze wsi całe życie czeka przed bramą Prawa, której pilnuje odźwierny. Przed śmiercią słyszy, że to wejście było tylko dla niego i teraz zostanie zamknięte. Tak samo K. nigdy nie dociera do Prawa.
- Winę odczytuje się różnie: jako winę egzystencjalną (samego istnienia), religijną, psychologiczną albo jako zapowiedź biurokracji i totalitaryzmu XX w.
Proces to parabola o człowieku wobec systemu: wina bez nazwy, niedostępne prawo, egzekucja bez wyroku.
Pisanie, że K. siedzi w więzieniu albo zostaje skazany za konkretne przestępstwo. Przez cały proces jest na wolności, a o winie nic nie wiadomo.
- W wypracowaniu Proces pasuje do tematów: jednostka wobec systemu, wina i kara, absurd, władza. Zestawisz go z Innym światem lub Szewcami.
✎Ściąga: Franz Kafka – „Proces” (fragmenty)
Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.
- Proces to parabola o człowieku wobec systemu: wina bez nazwy, niedostępne prawo, egzekucja bez wyroku.
- Franz Kafka (1883–1924) był praskim pisarzem piszącym po niemiecku. Proces napisał w latach 1914–1915. Przyjaciel autora, Max Brod, wydał powieść w 1925 r., wbrew prośbie Kafki o spalenie rękopisów.
- Parabola (przypowieść) to opowieść, której zdarzenia mają sens przenośny i uniwersalny. Los K. mówi o każdym człowieku wobec władzy, winy i losu.
- Absurd to świat, którego reguły są niezrozumiałe: K. nie może się bronić, bo nie wie, przed czym. Stąd przymiotnik kafkowski – o sytuacji, w której człowiek tonie w niezrozumiałej machinie.
?Quiz: powtórz przed kartkówką
8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.
Kim jest Józef K.?
- AAdwokatem
- BSędzią śledczym
- CUrzędnikiem bankowym (prokurentem)
- DMalarzem sądowym
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: Urzędnikiem bankowym (prokurentem) – Zostaje aresztowany w dniu trzydziestych urodzin.
O co oskarżony jest Józef K.?
- AO morderstwo
- BO zdradę stanu
- CO kradzież w banku
- DNie wiadomo
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: Nie wiadomo – Nieokreśloność winy jest sednem utworu i pozwala na wiele odczytań.
Jak kończy się powieść?
- AUcieczką K. za granicę
- BEgzekucją K. za miastem
- CAwansem K. w banku
- DUniewinnieniem K.
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: Egzekucją K. za miastem – Dwaj panowie zabijają go nożem; umiera „jak pies”.
Czym jest parabola?
- AWiernym zapisem faktów historycznych
- BRodzajem rymu
- CDokumentem sądowym
- DOpowieścią o przenośnym, uniwersalnym znaczeniu
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: Opowieścią o przenośnym, uniwersalnym znaczeniu – Proces mówi o każdym człowieku wobec systemu i winy.
Co oznacza absurd w Procesie?
- AKomiczne przygody bez znaczenia
- BNiezrozumiałe reguły sądu i brak możliwości obrony
- CDokładnie opisane procedury sądowe
- DSprawiedliwy wyrok po rozprawie
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: Niezrozumiałe reguły sądu i brak możliwości obrony – Bohater nie zna ani zarzutu, ani zasad procesu.
Kto opowiada przypowieść „Przed Prawem”?
- AMalarz Titorelli
- BAdwokat Huld
- CSędzia śledczy
- DKsiądz w katedrze
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: Ksiądz w katedrze – Przypowieść komentuje los K.
Czego dowiaduje się człowiek ze wsi w przypowieści „Przed Prawem”?
- AŻe Prawo nie istnieje
- BŻe wejście było przeznaczone tylko dla niego
- CŻe może wejść następnego dnia
- DŻe odźwierny jest jego bratem
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: Że wejście było przeznaczone tylko dla niego – Wejście zostaje zamknięte, gdy człowiek umiera.
Kto wydał Proces w 1925 r.?
- AMax Brod, przyjaciel Kafki, wbrew jego woli
- BBruno Schulz
- CCenzura austriacka
- DSam Kafka tuż przed śmiercią
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: Max Brod, przyjaciel Kafki, wbrew jego woli – Kafka prosił o spalenie rękopisów.
Cały dział „Dwudziestolecie międzywojenne”: ściąga i próbny sprawdzian →
Kartkówka albo sprawdzian już blisko?
Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.