ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Język polski · Nauka o językuklasa 3 LO · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/lo/3/jezyk-polski/wypracowanie-na-maturze-rozszerzonej/

Język polski · Nauka o języku · kl. 3 · zakres rozszerzony

Wypracowanie na maturze rozszerzonej

Zobaczysz, czym wypracowanie R różni się od P, jak dobrać utwory i jak zaplanować dłuższą pracę z jednym kontekstem.

ok. 2 min czytania9 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Czym R różni się od P

CechaPoziom podstawowyPoziom rozszerzony
Długośćco najmniej 300 wyrazówco najmniej 400 wyrazów
Utwory literackielektura obowiązkowa + inny utwórlektura obowiązkowa + inne utwory (razem zwykle trzy)
Konteksty21
Punkty za wypracowanie3535
Czas całego egzaminu240 min210 min
  • W obu wersjach brak lektury obowiązkowej albo błąd kardynalny w jej odczytaniu oznacza 0 pkt za wypracowanie. Praca to wypowiedź argumentacyjna w dowolnej formie.
  • Uwaga na stare arkusze: do 2024 r. wypracowanie R wymagało 500 wyrazów, od 2025 r. – 400.
Wstępproblem z tematu i tezaUtwór 1lektura obowiązkowaUtwór 2argumentUtwór 3argumentZakończeniewniosek z tezą w tlekontekst (jeden): wspiera rozwiązanie problemumin. 400 wyrazów: 3 utwory + 1 kontekst
Struktura wypracowania R: wstęp, trzy utwory, jeden kontekst, zakończenie.

2Jak dobrać utwory

  • Jeden utwór to lektura obowiązkowa (czasem wskazana w temacie, np. opowiadanie Schulza). Dołącz kolejne, które naprawdę współgrają z tezą, np. Szewców do tematu władzy, Mistrza i Małgorzatę do tematu odpowiedzialności, wiersz Przybosia do tematu metafory.
  • Jedyny kontekst wybierz tak, by wspierał rozwiązanie problemu (np. historycznoliteracki, filozoficzny, biograficzny).
  • Na R oceniane jest też, czy piszesz o sposobie przedstawienia (poetyce), a nie tylko o problemie.
Sprawdź, czy rozumiesz

Ile utworów literackich wymaga wypracowanie R?

3Formy zakresu rozszerzonego

  • Podstawa wymienia dla R m.in. esej, interpretację porównawczą, reportaż i felieton. Forma służy argumentacji, a nie ją zastępuje.
Zapamiętaj

Wypracowanie R: min. 400 wyrazów, lektura obowiązkowa i inne utwory (zwykle razem trzy), 1 kontekst, 35 pkt. Każdy utwór ma inną funkcję w argumentacji.

Uwaga na błąd

Dodanie trzeciego utworu „na siłę”, tylko dla liczby. Każdy tekst ma dowodzić czegoś innego w tej samej tezie.

✎Ściąga: Wypracowanie na maturze rozszerzonej

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • Wypracowanie R: min. 400 wyrazów, lektura obowiązkowa i inne utwory (zwykle razem trzy), 1 kontekst, 35 pkt. Każdy utwór ma inną funkcję w argumentacji.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Ile utworów literackich wymaga wypracowanie R?

    1. APięć
    2. BTrzy, w tym lektura obowiązkowa
    3. CJeden
    4. DDwa
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Trzy, w tym lektura obowiązkowa – Poziom rozszerzony zwiększa liczbę utworów.

  2. Ile wyrazów minimum ma wypracowanie R?

    1. A300
    2. B600
    3. C250
    4. D400
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: 400 – Na poziomie rozszerzonym wymagane jest co najmniej 400 wyrazów.

  3. Ile kontekstów trzeba uwzględnić na poziomie rozszerzonym?

    1. ATrzy
    2. BŻadnego
    3. CDwa
    4. DJeden
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Jeden – W R masz więcej utworów, ale tylko jeden kontekst.

  4. Co się dzieje, gdy w wypracowaniu R pominiesz lekturę obowiązkową?

    1. ANic, jeśli piszesz długo
    2. BDostajesz połowę punktów
    3. CTracisz jeden punkt
    4. D0 pkt za wypracowanie
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: 0 pkt za wypracowanie – To obowiązkowy element zadania.

  5. Ile punktów można zdobyć za wypracowanie na R?

    1. A100
    2. B35
    3. C60
    4. D4
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: 35 – Zarówno wersja P, jak i R oceniane są w skali 35 punktów.

  6. Który zestaw tematów najlepiej pasuje do trzech utworów w R?

    1. AWyłącznie streszczenia
    2. BWesele, Szewcy i Proces do tematu władzy i bezwładu
    3. CDwa filmy
    4. DWyłącznie jeden wiersz
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Wesele, Szewcy i Proces do tematu władzy i bezwładu – Utwory powinny współgrać z tezą i dawać różne argumenty.

  7. Który zestaw form należy do zakresu rozszerzonego?

    1. AWyłącznie list oficjalny
    2. BWyłącznie rozprawka
    3. CEsej, interpretacja porównawcza, reportaż, felieton
    4. DWyłącznie CV
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Esej, interpretacja porównawcza, reportaż, felieton – To formy wymienione dla zakresu R.

  8. Jaka jest zasada doboru trzeciego utworu?

    1. AMa być najdłuższą lekturą
    2. BMa być dowolny, bo liczy się liczba
    3. CMa wnosić inny argument do tej samej tezy
    4. DMa pochodzić z innej epoki niż pierwszy
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Ma wnosić inny argument do tej samej tezy – Trzy utwory mają współpracować, a nie tylko wypełniać wymóg.

Cały dział „Nauka o języku”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Rozwiąż quiz · 8 pytańFiszki · 9🔊 Posłuchaj notatki

Więcej: Język polski, klasa 3

Argumentacja, perswazja i krytyczna lektura tekstówNotatka syntetyzująca i wypracowanie na maturze z polskiegoStyl i środki językowe w lekturach klasy IIIPorównanie konwencji: symbolizm, awangarda, groteska i styl esejuKonteksty, źródła i samodzielna praca z lekturąMłoda Polska – modernizm, dekadentyzm i postawy wobec kryzysuTetmajer i Staff – wybrane wierszeImpresjonizm, symbolizm i synestezja w poezji Młodej PolskiStanisław Wyspiański – „Wesele”„Wesele” – widma, złoty róg i chocholi taniecKonwencje dramatu: Dziady cz. III i Kordian, Wesele i SzewcyWładysław Reymont – „Chłopi” (fragmenty)Dwudziestolecie – Skamander, awangarda, katastrofizmTuwim i Pawlikowska-Jasnorzewska – wybrane wierszeLeśmian i Czechowicz – wybrane wierszePrzyboś i poetyka awangardyStefan Żeromski – „Przedwiośnie”Witold Gombrowicz – „Ferdydurke” (fragmenty)Stanisław Ignacy Witkiewicz – „Szewcy”Franz Kafka – „Proces” (fragmenty)Bruno Schulz – „Sklepy cynamonowe” (wybrane opowiadania)Michaił Bułhakow – „Mistrz i Małgorzata”Krzysztof Kamil Baczyński – wybrane wierszeTadeusz Borowski – „Proszę państwa do gazu”Gustaw Herling-Grudziński – „Inny świat” (fragmenty)Hanna Krall – „Zdążyć przed Panem Bogiem”Borowski, Herling-Grudziński, Krall – porównanie świadectwFormy wypowiedzi R: esej, interpretacja porównawcza, reportaż, felietonLektury w klasie III: P, R i uzupełniające