Ile utworów literackich wymaga wypracowanie P?

Dwa, w tym lektura obowiązkowa

Trzy, w tym lektura obowiązkowa

Jak najlepiej użyć utworu w wypracowaniu?

Funkcjonalnie: do uzasadnienia tezy, ze wskazaniem sceny lub cechy

Jako streszczenie całej fabuły

Notatka syntetyzująca i wypracowanie na maturze z polskiego

ogarniam.edu.pl · Język polski · Nauka o językuklasa 3 LO · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/lo/3/jezyk-polski/notatka-syntetyzujaca-i-wypracowanie-na-maturze-z-polskiego/

Co musi się znaleźć w notatce syntetyzującej i w wypracowaniu na poziomie podstawowym, żeby nie stracić punktów na wymaganiach formalnych.

1Notatka syntetyzująca

To zadanie z części „Język polski w użyciu”. Czytasz dwa teksty na wspólny temat i piszesz 60–90 wyrazów własnymi słowami.
Egzaminator sprawdza: stanowisko każdego autora, ich zestawienie (co wspólne, co różne), spójność tekstu i długość. Za treść są 3 pkt, za poprawność językową 1 pkt (razem 4 pkt).

Notatka: dwa stanowiska, zestawienie i spójna całość.

2Notatka krok po kroku

Krok 1: w każdym tekście podkreśl zdanie, które wyraża stanowisko autora wobec tematu.
Krok 2: zapisz każde stanowisko jednym zdaniem, własnymi słowami.
Krok 3: dopisz zestawienie, np. Obaj autorzy uważają…, ale pierwszy…, a drugi…
Krok 4: policz wyrazy (60–90) i sprawdź pisownię. Nie przepisuj zdań z tekstów i nie dodawaj własnych opinii.

Sprawdź, czy rozumiesz

Co powinna zawierać notatka syntetyzująca?

3Wypracowanie na poziomie podstawowym

To wypowiedź argumentacyjna w dowolnej formie (np. rozprawka, szkic krytyczny, esej, przemówienie, list otwarty, artykuł).
Wymagania: co najmniej 300 wyrazów, lektura obowiązkowa wybrana z listy w arkuszu, inny utwór literacki (może być wiersz) i dwa konteksty. Za wypracowanie można dostać 35 pkt.
Brak lektury obowiązkowej albo błąd kardynalny (np. pomylenie losów głównego bohatera) oznacza 0 pkt za całą pracę.

Struktura wypracowania P: wstęp, dwa utwory z kontekstami, zakończenie.

W latach 2025–2028 możesz odwoływać się także do lektur z listy z 2018 r. Od 2029 r. obowiązuje tylko wykaz z podstawy z 2024 r.

Zapamiętaj

Notatka: 60–90 wyrazów, 4 pkt (3 za treść, 1 za język). Wypracowanie P: min. 300 wyrazów, lektura obowiązkowa i inny utwór, 2 konteksty, do 35 pkt.

Uwaga na błąd

Streszczanie lektury zamiast argumentowania. Pokaż konkretną scenę lub cechę, która dowodzi tezy.

✎Ściąga: Notatka syntetyzująca i wypracowanie na maturze z polskiego

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

Notatka: 60–90 wyrazów, 4 pkt (3 za treść, 1 za język). Wypracowanie P: min. 300 wyrazów, lektura obowiązkowa i inny utwór, 2 konteksty, do 35 pkt.
Brak lektury obowiązkowej albo błąd kardynalny (np. pomylenie losów głównego bohatera) oznacza 0 pkt za całą pracę.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

Ile wyrazów powinna mieć notatka syntetyzująca?
1. ACo najmniej 300
2. B150–200
3. C30–40
4. D60–90
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: 60–90 – Notatka ma być krótka i skondensowana.
Co powinna zawierać notatka syntetyzująca?
1. AStreszczenie jednej lektury
2. BWyłącznie własne opinie piszącego
3. CStanowiska obu autorów i ich zestawienie (punkty wspólne lub różnice)
4. DDosłownie przepisane akapity z obu tekstów
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: Stanowiska obu autorów i ich zestawienie (punkty wspólne lub różnice) – Chodzi o syntezę dwóch tekstów własnymi słowami.
Ile punktów można zdobyć za notatkę syntetyzującą?
1. A4
2. B1
3. C10
4. D35
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: 4 – Za treść są 3 pkt, a za poprawność językową 1 pkt.
Ile wyrazów minimum ma wypracowanie na poziomie podstawowym?
1. A300
2. B500
3. C400
4. D150
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: 300 – Poziom rozszerzony wymaga co najmniej 400 wyrazów.
Ile utworów literackich wymaga wypracowanie P?
1. AJeden dowolny
2. BTrzy, w tym lektura obowiązkowa
3. CDwa, w tym lektura obowiązkowa
4. DŻaden, bo wystarczy kontekst
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: Dwa, w tym lektura obowiązkowa – Na poziomie podstawowym wskazujesz dwa utwory.
Ile kontekstów trzeba uwzględnić w wypracowaniu P?
1. ATrzy
2. BJeden
3. CŻadnego
4. DDwa
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: Dwa – Poziom podstawowy wymaga dwóch kontekstów.
Co daje pominięcie lektury obowiązkowej w wypracowaniu?
1. AObniżenie oceny o jeden punkt
2. BNic, jeśli praca jest długa
3. CDodatkowe zadanie ustne
4. D0 pkt za wypracowanie
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: 0 pkt za wypracowanie – Lektura obowiązkowa jest warunkiem uzyskania punktów; tak samo działa błąd kardynalny w jej odczytaniu.
Jak najlepiej użyć utworu w wypracowaniu?
1. AJako streszczenie całej fabuły
2. BJako ozdobę na końcu pracy
3. CJako cytat bez komentarza
4. DFunkcjonalnie: do uzasadnienia tezy, ze wskazaniem sceny lub cechy
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: Funkcjonalnie: do uzasadnienia tezy, ze wskazaniem sceny lub cechy – Utwór ma wspierać argument.

Cały dział „Nauka o języku”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Rozwiąż quiz · 8 pytań Fiszki · 10 🔊 Posłuchaj notatki

Więcej: Język polski, klasa 3

Argumentacja, perswazja i krytyczna lektura tekstów Styl i środki językowe w lekturach klasy III Porównanie konwencji: symbolizm, awangarda, groteska i styl eseju Wypracowanie na maturze rozszerzonej Konteksty, źródła i samodzielna praca z lekturą Młoda Polska – modernizm, dekadentyzm i postawy wobec kryzysu Tetmajer i Staff – wybrane wiersze Impresjonizm, symbolizm i synestezja w poezji Młodej Polski Stanisław Wyspiański – „Wesele”„Wesele” – widma, złoty róg i chocholi taniec Konwencje dramatu: Dziady cz. III i Kordian, Wesele i Szewcy Władysław Reymont – „Chłopi” (fragmenty)Dwudziestolecie – Skamander, awangarda, katastrofizm Tuwim i Pawlikowska-Jasnorzewska – wybrane wiersze Leśmian i Czechowicz – wybrane wiersze Przyboś i poetyka awangardy Stefan Żeromski – „Przedwiośnie”Witold Gombrowicz – „Ferdydurke” (fragmenty)Stanisław Ignacy Witkiewicz – „Szewcy”Franz Kafka – „Proces” (fragmenty)Bruno Schulz – „Sklepy cynamonowe” (wybrane opowiadania)Michaił Bułhakow – „Mistrz i Małgorzata”Krzysztof Kamil Baczyński – wybrane wiersze Tadeusz Borowski – „Proszę państwa do gazu”Gustaw Herling-Grudziński – „Inny świat” (fragmenty)Hanna Krall – „Zdążyć przed Panem Bogiem”Borowski, Herling-Grudziński, Krall – porównanie świadectw Formy wypowiedzi R: esej, interpretacja porównawcza, reportaż, felieton Lektury w klasie III: P, R i uzupełniające