ogarniam.edu.pl Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Język polski · Lektury obowiązkoweklasa 7 · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/sp/7/jezyk-polski/dziady-cz-ii/

Język polski · Lektury obowiązkowe · kl. 7

„Dziady” cz. II

„Dziady” cz. II to dramat o obrzędzie przywoływania dusz zmarłych i ludowych prawdach moralnych.

ok. 2 min czytania10 fiszek23 pytania w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Geneza i obrzęd

  • Adam Mickiewicz, wydane w 1823 r.; romantyzm.
  • Dziady – ludowy obrzęd przywoływania dusz zmarłych, by im pomóc (jadłem, modlitwą).
  • Motto z „Hamleta” Szekspira: są rzeczy na niebie i ziemi, o których nie śniło się filozofom.
  • Miejsce i czas: kaplica na cmentarzu, noc zaduszna.
  • Prowadzi Guślarz; uczestniczą Starzec i chór wieśniaków: „Ciemno wszędzie, głucho wszędzie, co to będzie, co to będzie?”.
Sprawdź, czy rozumiesz

Czym są dziady?

2Duchy i nauki moralne

DuchyKtoCzego potrzebująNauka
lekkieJózio i Róziadwóch ziarenek gorczycykto nie doznał goryczy, nie dozna słodyczy w niebie
ciężkiwidmo złego panawody i dwóch ziarnek pszenicy (nie dostaje)kto nie był człowiekiem, temu człowiek nie pomoże
pośrednipasterka Zosiaby młodzieńcy przyciągnęli ją do ziemikto nie dotknął ziemi ni razu, nie może być w niebie
  • Duchy lekkie Guślarz przywołuje, zapalając garść kądzieli.
  • Złego pana dręczą ptaki nocne – dawni poddani, których skrzywdził; uczestnicy obrzędu nie mogą mu pomóc.
  • Zosia lekceważyła miłość i nie zaznała prawdziwego życia; musi czekać dwa lata.
  • Na końcu pojawia się nieproszony milczący młodzieniec z krwawą raną serca.
Zapamiętaj

Dramat romantyczny: tekst do wystawienia (dialog, didaskalia), fantastyka i ludowość; moralność wywodzi się z ludowych wierzeń.

Uwaga na błąd

Mylenie kolejności duchów – najpierw lekkie (dzieci), potem ciężki (zły pan), potem pośredni (Zosia).

✎Ściąga: „Dziady” cz. II

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • Dramat romantyczny: tekst do wystawienia (dialog, didaskalia), fantastyka i ludowość; moralność wywodzi się z ludowych wierzeń.
  • Adam Mickiewicz, wydane w 1823 r.; romantyzm.
  • Dziady – ludowy obrzęd przywoływania dusz zmarłych, by im pomóc (jadłem, modlitwą).

?Quiz: powtórz przed kartkówką

23 pytania w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Czym są dziady?

    1. Aucztą weselną
    2. Bświętem plonów
    3. Cludowym obrzędem przywoływania dusz zmarłych, by im pomóc
    4. Dpolowaniem
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: ludowym obrzędem przywoływania dusz zmarłych, by im pomóc – Uczestnicy obrzędu chcą pomóc duszom czyśćcowym trafić do nieba.

  2. Jakim rodzajem literackim są „Dziady” cz. II?

    1. Aliryką
    2. Bdramatem
    3. Cfelietonem
    4. Depiką
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: dramatem – Tekst to dialogi i didaskalia, przeznaczone do wystawienia na scenie.

  3. Gdzie odbywa się obrzęd?

    1. Aw karczmie
    2. Bw kaplicy na cmentarzu
    3. Cw zamku
    4. Dw lesie nad jeziorem
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: w kaplicy na cmentarzu – Ciemna kaplica buduje nastrój grozy.

  4. Kiedy odbywa się obrzęd?

    1. Aw Wielkanoc
    2. Bw nocy zadusznej
    3. Cw Wigilię
    4. Dw noc świętojańską
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: w nocy zadusznej – Obrzęd odbywa się nocą na przełomie października i listopada.

  5. Kto prowadzi obrzęd?

    1. AGuślarz
    2. BStarzec
    3. Cwójt
    4. Dksiądz
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Guślarz – Guślarz wywołuje duchy i rozmawia z nimi.

  6. Kto oprócz Guślarza bierze udział w obrzędzie?

    1. Atylko Guślarz
    2. Brycerze
    3. CStarzec i chór wieśniaków
    4. Ddzieci ze szkoły
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Starzec i chór wieśniaków – Chór wtóruje Guślarzowi i komentuje wydarzenia.

  7. Z jakiego utworu pochodzi motto „Dziadów” cz. II?

    1. Az „Pana Tadeusza”
    2. Bz „Hamleta” Szekspira
    3. Cz „Iliady”
    4. Dz Biblii
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: z „Hamleta” Szekspira – Motto mówi, że na świecie są rzeczy, o których nie śniło się filozofom.

  8. Jakie słowa powtarza chór?

    1. A„Litwo! Ojczyzno moja!”
    2. B„Nam strzelać nie kazano”
    3. C„Ciemno wszędzie, głucho wszędzie, co to będzie, co to będzie?”
    4. D„Mocium panie”
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: „Ciemno wszędzie, głucho wszędzie, co to będzie, co to będzie?” – Refren buduje nastrój grozy i niepewności.

  9. Jakie duchy pojawiają się jako pierwsze?

    1. Aupiór z raną serca
    2. Bpasterka Zosia
    3. Cduchy lekkie – Józio i Rózia
    4. Dduch złego pana
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: duchy lekkie – Józio i Rózia – Kolejność: duchy lekkie, ciężkie, pośrednie.

  10. Co zapala Guślarz, przywołując duchy lekkie?

    1. Agromnicę
    2. Bpochodnię
    3. Cognisko
    4. Dgarść kądzieli
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: garść kądzieli – Jasny płomień kądzieli pasuje do lekkich duchów dzieci.

  11. Czego potrzebują Józio i Rózia, by trafić do nieba?

    1. Adwóch ziarenek gorczycy
    2. Bwody i pszenicy
    3. Cpieniędzy
    4. Dmodlitwy księdza
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: dwóch ziarenek gorczycy – Gorczyca jest gorzka – to symbol goryczy, której dzieci nie zaznały.

  12. Jaka nauka płynie z historii Józia i Rózi?

    1. Akto nie był człowiekiem, temu nikt nie pomoże
    2. Bkto kłamie, ten kradnie
    3. Ckto nie doznał goryczy, nie dozna słodyczy w niebie
    4. Dkto nie dotknął ziemi, nie trafi do nieba
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: kto nie doznał goryczy, nie dozna słodyczy w niebie – Człowiek musi poznać także cierpienie, żeby zaznać szczęścia.

  13. Kim jest duch ciężki?

    1. Aguślarzem
    2. Bpasterką
    3. Cdzieckiem
    4. Dwidmem złego pana
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: widmem złego pana – Za życia był okrutnym dziedzicem.

  14. Kto dręczy widmo złego pana?

    1. Awilki
    2. Bjego dzieci
    3. Cptaki nocne – dawni poddani, których skrzywdził
    4. Danioły
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: ptaki nocne – dawni poddani, których skrzywdził – Kruki i sowy to dusze krzywdzonych chłopów.

  15. O co prosi widmo złego pana?

    1. Ao pieniądze
    2. Bo dotknięcie ziemi
    3. Co gorczycę
    4. Do wodę i dwa ziarnka pszenicy
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: o wodę i dwa ziarnka pszenicy – Ptaki zabierają mu każdy kęs, więc cierpi głód.

  16. Czy uczestnicy obrzędu mogą pomóc złemu panu?

    1. Atak, dając mu jedzenie
    2. Btak, modląc się za niego
    3. Ctak, przebaczając mu
    4. Dnie
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: nie – Kto nie był ani razu człowiekiem, temu człowiek nic nie pomoże.

  17. Kim jest duch pośredni?

    1. AGuślarzem
    2. Bpasterką Zosią
    3. Człym panem
    4. DJóziem
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: pasterką Zosią – Zosia umarła jako młoda dziewczyna.

  18. Na czym polegała wina Zosi?

    1. Alekceważyła miłość i nie zaznała prawdziwego życia
    2. Bzabiła człowieka
    3. Cbyła okrutna dla chłopów
    4. Dkradła
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: lekceważyła miłość i nie zaznała prawdziwego życia – Była dumna i odrzucała uczucia innych.

  19. Czego potrzebuje Zosia?

    1. Adwóch ziarenek gorczycy
    2. Bmszy
    3. Cwody i pszenicy
    4. Dby młodzieńcy przyciągnęli ją do ziemi
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: by młodzieńcy przyciągnęli ją do ziemi – Nie może dotknąć ziemi – unosi się w powietrzu.

  20. Ile lat Zosia musi czekać na niebo?

    1. Ana zawsze
    2. Bsto lat
    3. Cdwa lata
    4. Ddziesięć lat
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: dwa lata – Po dwóch latach pokuty trafi do nieba.

  21. Jaka nauka płynie z historii Zosi?

    1. Akto nie dotknął ziemi ni razu, nie może być w niebie
    2. Bkto rano wstaje, temu Pan Bóg daje
    3. Ckto nie doznał goryczy, nie dozna słodyczy
    4. Dkto nie był człowiekiem, temu nikt nie pomoże
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: kto nie dotknął ziemi ni razu, nie może być w niebie – Trzeba żyć pełnią życia: kochać i dzielić ludzkie sprawy.

  22. Kto pojawia się na końcu, choć nikt go nie wzywał?

    1. Azły pan
    2. Bsam Mickiewicz
    3. Cmilczący młodzieniec z krwawą raną serca
    4. DJózio
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: milczący młodzieniec z krwawą raną serca – Widmo idzie za pasterką. Jego historię wyjaśnia dalsza część „Dziadów”.

  23. Skąd pochodzi prawda moralna w „Dziadach” cz. II?

    1. Az praw państwowych
    2. Bz ludowych wierzeń i moralności
    3. Cz nauk filozofów
    4. Dz nauki szkolnej
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: z ludowych wierzeń i moralności – Romantycy cenili mądrość ludu.

Cały dział „Lektury obowiązkowe”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Więcej: Język polski, klasa 7