ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Język polski · Lektury obowiązkoweklasa 7 · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/sp/7/jezyk-polski/stefan-zeromski-syzyfowe-prace/

Język polski · Lektury obowiązkowe · kl. 7

Stefan Żeromski – „Syzyfowe prace”

Powieść Stefana Żeromskiego (1897) o dorastaniu Marcina Borowicza w zaborze rosyjskim i o daremnych próbach rusyfikacji polskiej młodzieży.

ok. 2 min czytania10 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Fabuła i miejsca

  • Autor: Stefan Żeromski; powieść z 1897 r., oparta na wspomnieniach autora z gimnazjum w Kielcach.
  • Rusyfikacja – narzucanie Polakom języka i kultury rosyjskiej (w szkole: lekcje po rosyjsku, zakaz mówienia po polsku, donosy).
  • Mały Marcin Borowicz uczy się najpierw w wiejskiej szkole w Owczarach, gdzie poznaje rusyfikację od pierwszych lat nauki.
  • Następnie trafia do gimnazjum w Klerykowie (pierwowzorem były Kielce). Lekcje odbywają się po rosyjsku, uczniowie są inwigilowani.
  • Marcin z czasem ulega rusyfikacji, aż przełomem staje się lekcja, na której Bernard Zygier recytuje „Redutę Ordona” Mickiewicza.
  • Uczniowie zakładają tajne kółko samokształceniowe – czytają polskie książki, uczą się historii Polski.
  • Marcin zakochuje się w Annie Stogowskiej (nazywa ją Birutą). Przyjacielem Marcina jest Andrzej Radek – syn chłopa, który zdobywa wiedzę dzięki ogromnej pracowitości.

2Sens tytułu

Zapamiętaj

Syzyfowa praca – praca daremna i bezsensowna; tu: wysiłki zaborcy, by wynarodowić polską młodzież

  • Syzyf – postać z mitu greckiego, skazana na wtaczanie pod górę głazu, który zawsze stacza się w dół.
  • Mimo nacisku szkoły uczniowie odzyskują polską tożsamość – rusyfikacja okazuje się daremna jak praca Syzyfa.
Sprawdź, czy rozumiesz

Kim był Andrzej Radek?

3Problematyka

  • Rusyfikacja (szkoła, język, donosy), patriotyzm, dojrzewanie i przyjaźń, siła literatury (recytacja Zygiera).
  • Gatunek: powieść (wielowątkowa, wielu bohaterów, narrator trzecioosobowy); powieść o dojrzewaniu.
Uwaga na błąd

Mylenie zaborów. Akcja toczy się w zaborze rosyjskim w drugiej połowie XIX wieku, a nie w pruskim.

✎Ściąga: Stefan Żeromski – „Syzyfowe prace”

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • Syzyfowa praca – praca daremna i bezsensowna; tu: wysiłki zaborcy, by wynarodowić polską młodzież
  • Rusyfikacja – narzucanie Polakom języka i kultury rosyjskiej (w szkole: lekcje po rosyjsku, zakaz mówienia po polsku, donosy).
  • Syzyf – postać z mitu greckiego, skazana na wtaczanie pod górę głazu, który zawsze stacza się w dół.
  • Rusyfikacja (szkoła, język, donosy), patriotyzm, dojrzewanie i przyjaźń, siła literatury (recytacja Zygiera).

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Jak nazywa się główny bohater „Syzyfowych prac”?

    1. AMarcin Borowicz
    2. BJan Skawiński
    3. CBernard Zygier
    4. DAndrzej Radek
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Marcin Borowicz – Losy Marcina Borowicza są osią powieści.

  2. W którym zaborze toczy się akcja powieści?

    1. AW rosyjskim
    2. BW pruskim
    3. CW żadnym – w wolnej Polsce
    4. DW austriackim
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: W rosyjskim – Uczniowie są poddawani rusyfikacji, więc to zabór rosyjski.

  3. Jaki utwór wyrecytował Bernard Zygier podczas lekcji?

    1. A„Redutę Ordona” Adama Mickiewicza
    2. B„Latarnika” Henryka Sienkiewicza
    3. C„Pana Tadeusza” Adama Mickiewicza
    4. D„Treny” Jana Kochanowskiego
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: „Redutę Ordona” Adama Mickiewicza – Recytacja „Reduty Ordona” wstrząsnęła uczniami i obudziła w nich patriotyzm.

  4. Co oznacza tytuł „Syzyfowe prace”?

    1. ADaremne wysiłki rusyfikatorów
    2. BNaukę do egzaminów
    3. CBudowę gimnazjum
    4. DCiężką pracę chłopów
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Daremne wysiłki rusyfikatorów – Jak praca Syzyfa, rusyfikacja nie przyniosła zamierzonego skutku.

  5. Kim był Andrzej Radek?

    1. ARosyjskim nauczycielem
    2. BDyrektorem gimnazjum
    3. CSynem chłopa, który zdobywał wiedzę wytrwałą pracą
    4. DBratem Marcina
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Synem chłopa, który zdobywał wiedzę wytrwałą pracą – Radek z wielkim trudem wywalczył sobie prawo do nauki.

  6. Jak Marcin nazywał Annę Stogowską?

    1. AGrażyna
    2. BBiruta
    3. CZosia
    4. DTelimena
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Biruta – Marcin nadał ukochanej imię Biruta.

  7. W jakim mieście znajdowało się gimnazjum Marcina?

    1. AW Warszawie
    2. BW Owczarach
    3. CW Krakowie
    4. DW Klerykowie
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: W Klerykowie – Kleryków to fikcyjna nazwa wzorowana na Kielcach; Owczary to wieś ze szkołą elementarną.

  8. Do jakiego gatunku należą „Syzyfowe prace”?

    1. AKomedia
    2. BEpopeja
    3. CNowela
    4. DPowieść
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Powieść – To wielowątkowy utwór epicki z wieloma bohaterami.

Cały dział „Lektury obowiązkowe”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Rozwiąż quiz · 8 pytańFiszki · 10🔊 Posłuchaj notatki

Więcej: Język polski, klasa 7

„Mały Książę”„Opowieść wigilijna”„Zemsta”„Kamienie na szaniec”Kto to napisał? PowtórkaAdam Mickiewicz – życie i twórczość„Reduta Ordona”„Świtezianka”„Dziady” cz. II„Pan Tadeusz” – całość„Pan Tadeusz” – Księga I. Gospodarstwo„Pan Tadeusz” – Księga II. Zamek„Pan Tadeusz” – Księga IV. Dyplomatyka i łowy„Pan Tadeusz” – Księga X. Emigracja. Jacek„Pan Tadeusz” – Księga XI. Rok 1812„Pan Tadeusz” – Księga XII. Kochajmy się!Henryk Sienkiewicz – „Latarnik”Bolesław Prus – „Kamizelka”Jan Kochanowski – fraszki, pieśni, trenyJan Kochanowski – „Pieśń świętojańska o Sobótce”Ignacy Krasicki – bajki i „Żona modna”Juliusz Słowacki – „W pamiętniku Zofii Bobrówny”SłowotwórstwoWypowiedzenia: zdanie i równoważnik zdaniaZdania złożone współrzędnie i podrzędnieCzęści mowy – powtórka przed egzaminemCzasownik: aspekt, tryb i stronaFonetyka: głoski, upodobnienia i uproszczeniaSłownictwo: zapożyczenia, archaizmy, wieloznacznośćRodzaje i gatunki literackieŚrodki stylistyczneRozprawkaCharakterystyka postaci i inne formyOpowiadanie twórcze i opis przeżyć wewnętrznychStreszczenie i krótkie formy użytkoweStyle wypowiedzi i etykieta językowaPerswazja, manipulacja i przemówienie