ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Język polski · Lektury obowiązkoweklasa 7 · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/sp/7/jezyk-polski/henryk-sienkiewicz-latarnik/

Język polski · Lektury obowiązkowe · kl. 7

Henryk Sienkiewicz – „Latarnik”

Nowela Henryka Sienkiewicza (1881) o starym polskim tułaczu, który w dalekiej latarni odnajduje spokój, a lektura „Pana Tadeusza” budzi w nim tęsknotę za ojczyzną.

ok. 3 min czytania10 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Fabuła w skrócie

  • Autor: Henryk Sienkiewicz, pozytywizm; nowela z 1881 r., napisana w czasach zaborów, gdy wielu Polaków po powstaniach żyło na emigracji.
  • Akcja toczy się w XIX wieku w latarni morskiej na skalistej wysepce koło Aspinwall w Panamie.
  • Posadę latarnika dostaje Skawiński – blisko siedemdziesięcioletni Polak. Przyjmuje go konsul Falconbridge.
  • Skawiński był żołnierzem (walczył m.in. w powstaniu listopadowym), szukał złota i diamentów, prowadził interesy – los wciąż go przeganiał z miejsca na miejsce.
  • Latarnia daje mu wymarzony spokój. Pewnego dnia dostaje paczkę polskich książek od Towarzystwa Polskiego w Nowym Jorku – wśród nich „Pana Tadeusza”.
  • Zaczytany i rozmarzony („Litwo! Ojczyzno moja!”) nie zapala wieczorem latarni. Traci posadę i odpływa statkiem do Nowego Jorku, tuląc książkę do piersi.

2Bohater i problematyka

  • Skawiński: wierny ojczyźnie, odważny, uczciwy, obowiązkowy, a zarazem zmęczony tułaczką i samotny.
  • Motywy: emigracja i tułaczka, tęsknota za ojczyzną, siła literatury, samotność.
  • Latarnia jest symbolem przystani i schronienia po latach wędrówki.
Zapamiętaj

Nowela: utwór epicki, krótki, jednowątkowy, z wyraźnym punktem kulminacyjnym i zaskakującym zakończeniem.

Sprawdź, czy rozumiesz

Co symbolizuje latarnia dla Skawińskiego?

3Dlaczego to nowela?

  • Jeden wątek, mało postaci, zwarta akcja; punkt kulminacyjny – lektura „Pana Tadeusza”.
  • Motyw przewodni (powracający przedmiot, ważny dla sensu, w teorii noweli zwany „sokołem”) – książka i latarnia.
  • Narrator trzecioosobowy, wszechwiedzący.
Uwaga na błąd

Pisanie, że Skawiński wrócił do Polski. Na końcu płynie do Nowego Jorku – ojczyzna pozostaje dla niego niedostępna.

✎Ściąga: Henryk Sienkiewicz – „Latarnik”

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • Nowela: utwór epicki, krótki, jednowątkowy, z wyraźnym punktem kulminacyjnym i zaskakującym zakończeniem.
  • Skawiński: wierny ojczyźnie, odważny, uczciwy, obowiązkowy, a zarazem zmęczony tułaczką i samotny.
  • Motyw przewodni (powracający przedmiot, ważny dla sensu, w teorii noweli zwany „sokołem”) – książka i latarnia.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Gdzie znajdowała się latarnia, w której pracował Skawiński?

    1. ANa Helu nad Bałtykiem
    2. BW porcie w Nowym Jorku
    3. CNa wybrzeżu Afryki
    4. DNa wysepce koło Aspinwall w Panamie
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Na wysepce koło Aspinwall w Panamie – Akcja noweli toczy się w latarni koło Aspinwall w Panamie.

  2. Jaką książkę czytał Skawiński, gdy zapomniał zapalić latarnię?

    1. ABiblię
    2. B„Trylogię” Henryka Sienkiewicza
    3. C„Dziady” Adama Mickiewicza
    4. D„Pana Tadeusza” Adama Mickiewicza
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: „Pana Tadeusza” Adama Mickiewicza – Lektura „Pana Tadeusza” przywołała wspomnienia ojczyzny.

  3. Kto przyjął Skawińskiego na posadę latarnika?

    1. AKonsul Falconbridge
    2. BTowarzystwo Polskie
    3. CKapitan statku
    4. DBurmistrz Aspinwall
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Konsul Falconbridge – Skawiński zgłosił się do konsula Falconbridge'a.

  4. Co stało się ze Skawińskim na końcu noweli?

    1. AZginął w czasie sztormu
    2. BStracił posadę i odpłynął do Nowego Jorku
    3. CZostał latarnikiem na całe życie
    4. DWrócił do Polski
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Stracił posadę i odpłynął do Nowego Jorku – Za niezapalenie latarni został zwolniony i ruszył dalej w tułaczkę.

  5. Do jakiego gatunku literackiego należy „Latarnik”?

    1. AFraszka
    2. BEpopeja
    3. CPowieść
    4. DNowela
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Nowela – To krótki, jednowątkowy utwór epicki z punktem kulminacyjnym.

  6. Co symbolizuje latarnia dla Skawińskiego?

    1. APowrót do ojczyzny
    2. BBogactwo i sławę
    3. CWięzienie i karę
    4. DPrzystań i spokój po latach tułaczki
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Przystań i spokój po latach tułaczki – Bohater marzył o odpoczynku i latarnia dała mu schronienie.

  7. Który motyw jest najważniejszy w „Latarniku”?

    1. ATęsknota emigranta za ojczyzną
    2. BMiłość dwojga młodych ludzi
    3. CKonflikt pokoleń
    4. DWalka z rusyfikacją
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Tęsknota emigranta za ojczyzną – Skawiński to polski tułacz, którego wzrusza wspomnienie kraju.

  8. Kto opowiada historię w „Latarniku”?

    1. AKonsul Falconbridge
    2. BSkawiński w pierwszej osobie
    3. CPodmiot liryczny
    4. DNarrator trzecioosobowy
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Narrator trzecioosobowy – W noweli występuje narrator zewnętrzny (trzecioosobowy).

Cały dział „Lektury obowiązkowe”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Rozwiąż quiz · 8 pytańFiszki · 10🔊 Posłuchaj notatki

Więcej: Język polski, klasa 7

„Mały Książę”„Opowieść wigilijna”„Zemsta”„Kamienie na szaniec”Kto to napisał? PowtórkaAdam Mickiewicz – życie i twórczość„Reduta Ordona”„Świtezianka”„Dziady” cz. II„Pan Tadeusz” – całość„Pan Tadeusz” – Księga I. Gospodarstwo„Pan Tadeusz” – Księga II. Zamek„Pan Tadeusz” – Księga IV. Dyplomatyka i łowy„Pan Tadeusz” – Księga X. Emigracja. Jacek„Pan Tadeusz” – Księga XI. Rok 1812„Pan Tadeusz” – Księga XII. Kochajmy się!Bolesław Prus – „Kamizelka”Stefan Żeromski – „Syzyfowe prace”Jan Kochanowski – fraszki, pieśni, trenyJan Kochanowski – „Pieśń świętojańska o Sobótce”Ignacy Krasicki – bajki i „Żona modna”Juliusz Słowacki – „W pamiętniku Zofii Bobrówny”SłowotwórstwoWypowiedzenia: zdanie i równoważnik zdaniaZdania złożone współrzędnie i podrzędnieCzęści mowy – powtórka przed egzaminemCzasownik: aspekt, tryb i stronaFonetyka: głoski, upodobnienia i uproszczeniaSłownictwo: zapożyczenia, archaizmy, wieloznacznośćRodzaje i gatunki literackieŚrodki stylistyczneRozprawkaCharakterystyka postaci i inne formyOpowiadanie twórcze i opis przeżyć wewnętrznychStreszczenie i krótkie formy użytkoweStyle wypowiedzi i etykieta językowaPerswazja, manipulacja i przemówienie