ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Język polski · Lektury obowiązkoweklasa 7 · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/sp/7/jezyk-polski/kamienie-na-szaniec/

Język polski · Lektury obowiązkowe · kl. 7

„Kamienie na szaniec”

„Kamienie na szaniec” to prawdziwa historia trzech przyjaciół-harcerzy walczących z okupantem niemieckim w Warszawie.

ok. 3 min czytania10 fiszek23 pytania w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Autor i geneza

  • Autor: Aleksander Kamiński; książka wydana w 1943 r. w konspiracji (pod pseudonimem).
  • Gatunek: literatura faktu – opowieść o prawdziwych ludziach i wydarzeniach.
  • Tytuł: z wiersza Juliusza Słowackiego „Testament mój” – kamienie rzucane na szaniec to młodzi, którzy oddali życie za ojczyznę.

2Bohaterowie

PseudonimImię i nazwiskoWażne fakty
RudyJan Bytnararesztowany, torturowany przez gestapo
AlekAleksy Dawidowskizdjął niemiecką tablicę z pomnika Kopernika
ZośkaTadeusz Zawadzkidowódca, zginął pod Sieczychami
  • Przed wojną uczniowie Gimnazjum im. Stefana Batorego, harcerze; w czasie wojny – Szare Szeregi.
Sprawdź, czy rozumiesz

Co symbolizują tytułowe kamienie?

3Przebieg wydarzeń

  • Mały sabotaż w organizacji Wawer: malowanie haseł i znaku Polski Walczącej, zrywanie flag, „gazowanie” kin (zniechęcanie do niemieckiej propagandy).
  • Później dywersja w Grupach Szturmowych.
  • Rudy zostaje aresztowany i torturowany w siedzibie gestapo w Alei Szucha.
  • Akcja pod Arsenałem – 26 marca 1943 r., dowódca Stanisław Broniewski „Orsza”: odbicie Rudego.
  • Rudy umiera kilka dni później z powodu tortur; Alek umiera z ran odniesionych w akcji.
  • Zośka ginie w akcji pod Sieczychami (1943); jego imię nosi Batalion „Zośka” w powstaniu warszawskim.

4Problematyka

  • Przyjaźń, braterstwo, miłość do ojczyzny, służba i odwaga; harcerskie ideały w czasach wojny.
  • Dorastanie w czasie wojny – chłopcy szybko biorą odpowiedzialność za innych; Rudy w śledztwie nie wydaje kolegów, a przyjaciele ryzykują życie, by go odbić.
Zapamiętaj

Literatura faktu: opisuje rzeczywiste postaci i zdarzenia, bez fikcji fabularnej.

Uwaga na błąd

„Zośka” to pseudonim chłopaka – Tadeusza Zawadzkiego, nie dziewczyny.

Uwaga na błąd

Rudy i Alek nie zginęli w powstaniu warszawskim – zmarli w marcu 1943 r., po akcji pod Arsenałem.

Sprawdź, czy rozumiesz

Gdzie torturowano Rudego po aresztowaniu?

✎Ściąga: „Kamienie na szaniec”

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • Literatura faktu: opisuje rzeczywiste postaci i zdarzenia, bez fikcji fabularnej.
  • Mały sabotaż w organizacji Wawer: malowanie haseł i znaku Polski Walczącej, zrywanie flag, „gazowanie” kin (zniechęcanie do niemieckiej propagandy).
  • Akcja pod Arsenałem – 26 marca 1943 r., dowódca Stanisław Broniewski „Orsza”: odbicie Rudego.
  • Zośka ginie w akcji pod Sieczychami (1943); jego imię nosi Batalion „Zośka” w powstaniu warszawskim.
  • Przyjaźń, braterstwo, miłość do ojczyzny, służba i odwaga; harcerskie ideały w czasach wojny.
  • Dorastanie w czasie wojny – chłopcy szybko biorą odpowiedzialność za innych; Rudy w śledztwie nie wydaje kolegów, a przyjaciele ryzykują życie, by go odbić.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

23 pytania w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Kto napisał „Kamienie na szaniec”?

    1. AStefan Żeromski
    2. BAleksander Kamiński
    3. CJanusz Korczak
    4. DMelchior Wańkowicz
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Aleksander Kamiński – Aleksander Kamiński, harcerz i instruktor Szarych Szeregów.

  2. Kiedy i jak ukazało się pierwsze wydanie?

    1. Aw 1939 roku w Paryżu
    2. Bw 1943 roku w konspiracji
    3. Cw 1956 roku w Warszawie
    4. Dw 1918 roku w Krakowie
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: w 1943 roku w konspiracji – Książka ukazała się w lipcu 1943 roku nielegalnie, w czasie okupacji.

  3. Jaki to gatunek?

    1. Apowieść fantasy
    2. Bkomedia
    3. Cbaśń
    4. Dliteratura faktu (opowieść o prawdziwych ludziach)
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: literatura faktu (opowieść o prawdziwych ludziach) – Bohaterowie i wydarzenia są prawdziwe.

  4. Jak brzmiało prawdziwe imię i nazwisko „Rudego”?

    1. ATadeusz Zawadzki
    2. BAleksy Dawidowski
    3. CAleksander Kamiński
    4. DJan Bytnar
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Jan Bytnar – Rudy – Jan Bytnar.

  5. Jak brzmiało prawdziwe imię i nazwisko „Alka”?

    1. AStanisław Broniewski
    2. BJan Bytnar
    3. CTadeusz Zawadzki
    4. DAleksy Dawidowski
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Aleksy Dawidowski – Alek – Maciej Aleksy Dawidowski.

  6. Jak brzmiało prawdziwe imię i nazwisko „Zośki”?

    1. AJan Bytnar
    2. BTadeusz Zawadzki
    3. CAleksy Dawidowski
    4. DAleksander Kamiński
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Tadeusz Zawadzki – Zośka – Tadeusz Zawadzki. Pseudonim nadano mu w harcerstwie.

  7. Do jakiej organizacji harcerskiej należeli bohaterowie w czasie wojny?

    1. AZwiązku Strzeleckiego
    2. BSzarych Szeregów
    3. CLegionów
    4. DBatalionów Chłopskich
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Szarych Szeregów – Szare Szeregi to konspiracyjna nazwa harcerstwa w czasie okupacji.

  8. W jakiej organizacji bohaterowie prowadzili mały sabotaż?

    1. AWawer
    2. BŻegota
    3. CLegiony
    4. DCichociemni
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Wawer – Organizacja małego sabotażu „Wawer” działała w Warszawie.

  9. Co należało do akcji małego sabotażu?

    1. Awysadzanie pociągów
    2. Bwalka w lesie
    3. Czamach na generała
    4. Dmalowanie haseł i znaku Polski Walczącej
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: malowanie haseł i znaku Polski Walczącej – Mały sabotaż miał podnosić Polaków na duchu i ośmieszać okupanta.

  10. Jaką tablicę zdjął Alek?

    1. Atablicę z Pałacu Kultury
    2. Bniemiecką tablicę z pomnika Kopernika
    3. Ctablicę z Wawelu
    4. Dtablicę z pomnika Mickiewicza
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: niemiecką tablicę z pomnika Kopernika – Niemcy zasłonili polski napis tablicą w swoim języku. Alek ją usunął.

  11. Po co harcerze wchodzili do kin w czasie okupacji?

    1. Aby „gazować” kina i zniechęcać Polaków do niemieckiej propagandy
    2. Bby sprzedawać bilety
    3. Cby oglądać filmy
    4. Dby się ukrywać
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: by „gazować” kina i zniechęcać Polaków do niemieckiej propagandy – Hasło „Tylko świnie siedzą w kinie” zniechęcało do oglądania niemieckich filmów.

  12. Gdzie torturowano Rudego po aresztowaniu?

    1. Aw Oświęcimiu
    2. Bw siedzibie gestapo w Alei Szucha
    3. Cna Wawelu
    4. Dw Arsenale
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: w siedzibie gestapo w Alei Szucha – Rudy nie wydał kolegów mimo okrutnych przesłuchań.

  13. Jaki był cel akcji pod Arsenałem?

    1. Auwolnienie Alka
    2. Bwysadzenie mostu
    3. Czdobycie broni
    4. Dodbicie Rudego z rąk gestapo
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: odbicie Rudego z rąk gestapo – Harcerze odbili aresztowanego Rudego z więźniarki.

  14. Kiedy przeprowadzono akcję pod Arsenałem?

    1. A11 listopada 1918 roku
    2. B1 września 1939 roku
    3. C26 marca 1943 roku
    4. D1 sierpnia 1944 roku
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: 26 marca 1943 roku – Akcja odbyła się w Warszawie wiosną 1943 roku.

  15. Kto dowodził akcją pod Arsenałem?

    1. ARudy
    2. BAleksander Kamiński
    3. CStanisław Broniewski „Orsza”
    4. DAlek
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Stanisław Broniewski „Orsza” – Akcją dowodził „Orsza”, a grupą uderzeniową Zośka.

  16. Co stało się z Rudym po odbiciu?

    1. Azmarł kilka dni później z powodu tortur
    2. Bzostał dowódcą batalionu
    3. Cwyjechał do Anglii
    4. Dukrywał się do końca wojny
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: zmarł kilka dni później z powodu tortur – Rudy zmarł 30 marca 1943 roku.

  17. Co stało się z Alkiem?

    1. Azostał aresztowany
    2. Bzginął w powstaniu warszawskim
    3. Cprzeżył wojnę
    4. Dzmarł z ran odniesionych w akcji pod Arsenałem
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: zmarł z ran odniesionych w akcji pod Arsenałem – Alek zmarł tego samego dnia co Rudy.

  18. Gdzie zginął Zośka?

    1. Aw Oświęcimiu
    2. Bpod Arsenałem
    3. Cw akcji pod Sieczychami w 1943 roku
    4. Dw powstaniu warszawskim
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: w akcji pod Sieczychami w 1943 roku – Zośka zginął 20 sierpnia 1943 roku, atakując niemiecką strażnicę.

  19. Jaka jednostka powstania warszawskiego nosiła imię jednego z bohaterów?

    1. ABatalion „Zośka”
    2. BBatalion „Rudy”
    3. CBatalion „Alek”
    4. DBatalion „Orsza”
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Batalion „Zośka” – Batalion „Zośka” walczył w powstaniu warszawskim w 1944 roku.

  20. Z czyjego wiersza pochodzi tytuł książki?

    1. AAdama Mickiewicza
    2. BKrzysztofa Kamila Baczyńskiego
    3. CJana Kochanowskiego
    4. DJuliusza Słowackiego
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Juliusza Słowackiego – Tytuł pochodzi z wiersza Słowackiego „Testament mój”.

  21. Co symbolizują tytułowe kamienie?

    1. Amłodych ludzi, którzy oddali życie za ojczyznę
    2. Bskarby ukryte przez harcerzy
    3. Cpomniki
    4. Dmury Warszawy
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: młodych ludzi, którzy oddali życie za ojczyznę – Kamienie rzucone na szaniec to ofiara z życia dla ojczyzny.

  22. Jakie wartości łączyły bohaterów?

    1. Achęć zdobycia bogactwa
    2. Bprzyjaźń, braterstwo i miłość do ojczyzny
    3. Cucieczka od wojny
    4. Drywalizacja
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: przyjaźń, braterstwo i miłość do ojczyzny – Rudy, Alek i Zośka byli przyjaciółmi jeszcze sprzed wojny.

  23. Jak nazywała się szkoła, do której chodzili bohaterowie przed wojną?

    1. AGimnazjum im. Kopernika
    2. BGimnazjum im. Stefana Batorego
    3. CLiceum im. Mickiewicza
    4. DAkademia pana Kleksa
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Gimnazjum im. Stefana Batorego – Rudy, Alek i Zośka byli uczniami warszawskiego „Batorego”.

Cały dział „Lektury obowiązkowe”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Rozwiąż quiz · 23 pytaniaFiszki · 10🔊 Posłuchaj notatki

Więcej: Język polski, klasa 7

„Mały Książę”„Opowieść wigilijna”„Zemsta”Kto to napisał? PowtórkaAdam Mickiewicz – życie i twórczość„Reduta Ordona”„Świtezianka”„Dziady” cz. II„Pan Tadeusz” – całość„Pan Tadeusz” – Księga I. Gospodarstwo„Pan Tadeusz” – Księga II. Zamek„Pan Tadeusz” – Księga IV. Dyplomatyka i łowy„Pan Tadeusz” – Księga X. Emigracja. Jacek„Pan Tadeusz” – Księga XI. Rok 1812„Pan Tadeusz” – Księga XII. Kochajmy się!Henryk Sienkiewicz – „Latarnik”Bolesław Prus – „Kamizelka”Stefan Żeromski – „Syzyfowe prace”Jan Kochanowski – fraszki, pieśni, trenyJan Kochanowski – „Pieśń świętojańska o Sobótce”Ignacy Krasicki – bajki i „Żona modna”Juliusz Słowacki – „W pamiętniku Zofii Bobrówny”SłowotwórstwoWypowiedzenia: zdanie i równoważnik zdaniaZdania złożone współrzędnie i podrzędnieCzęści mowy – powtórka przed egzaminemCzasownik: aspekt, tryb i stronaFonetyka: głoski, upodobnienia i uproszczeniaSłownictwo: zapożyczenia, archaizmy, wieloznacznośćRodzaje i gatunki literackieŚrodki stylistyczneRozprawkaCharakterystyka postaci i inne formyOpowiadanie twórcze i opis przeżyć wewnętrznychStreszczenie i krótkie formy użytkoweStyle wypowiedzi i etykieta językowaPerswazja, manipulacja i przemówienie