ogarniam.edu.pl Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Język polski · Lektury obowiązkoweklasa 7 · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/sp/7/jezyk-polski/zemsta/

Język polski · Lektury obowiązkowe · kl. 7

„Zemsta”

„Zemsta” to komedia o sąsiedzkim sporze dwóch szlachciców, który kończy się ślubem ich bliskich.

ok. 3 min czytania10 fiszek25 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Autor i geneza

  • Autor: Aleksander Fredro; komedia z 1833 r., napisana ośmiozgłoskowcem, ma 4 akty.
  • Inspiracja: dawny, prawdziwy spór sąsiadów o zamek w Odrzykoniu (Fredro znalazł o nim dokumenty).
  • Akcja: zamek podzielony na dwie części – w jednej mieszka Cześnik, w drugiej Rejent; kłócą się o mur graniczny.

2Bohaterowie

PostaćKim jestCechy, powiedzonko
Cześnik Maciej Raptusiewiczszlachcic, opiekun Klaryporywczy, gwałtowny; „Mocium panie”
Rejent Milczeksąsiad, ojciec Wacławaudaje pokornego, przebiegły, mściwy; „Niech się dzieje wola nieba”
Papkinrezydent u Cześnika, „lew Północy”tchórz, samochwała, kłamca
Klarabratanica (synowica) Cześnikazakochana w Wacławie
Wacławsyn Rejentakocha Klarę
Podstolinazamożna wdowaCześnik chce się z nią ożenić
Dyndalskimarszałek (zarządca dworu) Cześnikawierny, pisze list pod dyktando
Perełkakucharz Cześnika–
Sprawdź, czy rozumiesz

Jakie powiedzonko powtarza Rejent?

3Przebieg wydarzeń

  • Murarze Rejenta naprawiają mur; Cześnik wysyła Papkina jako posła, by wyzwał Rejenta.
  • U Rejenta Papkin pije wino i myśli, że został otruty – spisuje testament (m.in. gitara, zbiór motyli, szabla).
  • Cześnik dyktuje Dyndalskiemu list, którym chce zwabić Wacława do zamku – słynna, pełna pomyłek scena („mocium panie”).
  • Zemsta Cześnika: zmusza Wacława do ślubu z Klarą, by zrobić na złość Rejentowi, który chciał syna ożenić z Podstoliną.
  • Finał: ślub zakochanych i pogodzenie się rodów – „Zgoda, zgoda…”.
Zapamiętaj

Komedia: utwór dramatyczny, wesoły, ze szczęśliwym zakończeniem; komizm sytuacyjny, słowny i postaci.

Uwaga na błąd

Rejent Milczek z „Zemsty” to nie ten sam Rejent, co w „Panu Tadeuszu” (tam Rejent Bolesta).

✎Ściąga: „Zemsta”

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • Komedia: utwór dramatyczny, wesoły, ze szczęśliwym zakończeniem; komizm sytuacyjny, słowny i postaci.
  • Zemsta Cześnika: zmusza Wacława do ślubu z Klarą, by zrobić na złość Rejentowi, który chciał syna ożenić z Podstoliną.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

25 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Kto napisał „Zemstę”?

    1. AJuliusz Słowacki
    2. BIgnacy Krasicki
    3. CAleksander Fredro
    4. DAdam Mickiewicz
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Aleksander Fredro – Komedię napisał Aleksander Fredro.

  2. Jakim gatunkiem jest „Zemsta”?

    1. Apowieścią
    2. Btragedią
    3. Ckomedią
    4. Dballadą
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: komedią – To utwór dramatyczny z humorem, zabawnymi postaciami i szczęśliwym zakończeniem.

  3. Jak nazywa się Cześnik?

    1. ADyndalski
    2. BJózef Papkin
    3. CMilczek
    4. DMaciej Raptusiewicz
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Maciej Raptusiewicz – Nazwisko „Raptusiewicz” pasuje do porywczego charakteru.

  4. Jak nazywa się Rejent?

    1. ARaptusiewicz
    2. BPapkin
    3. CDyndalski
    4. DMilczek
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Milczek – Nazwisko „Milczek” pasuje do cichego i przebiegłego charakteru.

  5. O co spierają się Cześnik i Rejent?

    1. Ao spadek
    2. Bo las
    3. Co mur graniczny
    4. Do konia
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: o mur graniczny – Obaj mieszkają w jednym zamku i kłócą się o naprawę muru granicznego.

  6. Gdzie mieszkają Cześnik i Rejent?

    1. Aw dwóch miastach
    2. Bw Warszawie
    3. Cw dwóch częściach jednego zamku
    4. Dw jednej karczmie
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: w dwóch częściach jednego zamku – Wspólny zamek i mur między częściami są źródłem kłótni.

  7. Na jakim prawdziwym sporze wzorował się Fredro?

    1. Ao Jasną Górę
    2. Bo Malbork
    3. Co zamek w Odrzykoniu
    4. Do Wawel
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: o zamek w Odrzykoniu – Fredro znalazł w dokumentach rodzinnych sprawę sporu o zamek w Odrzykoniu.

  8. Jak zachowuje się Cześnik?

    1. Ajest nieśmiały
    2. Bjest cichy i obłudny
    3. Cjest tchórzliwy
    4. Djest porywczy i gwałtowny
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: jest porywczy i gwałtowny – Cześnik szybko się złości i najpierw działa, potem myśli.

  9. Jak zachowuje się Rejent?

    1. Ajest szczery i otwarty
    2. Bjest wybuchowy
    3. Cudaje pokornego, ale jest przebiegły i mściwy
    4. Djest tchórzliwy
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: udaje pokornego, ale jest przebiegły i mściwy – Rejent mówi cicho i pobożnie, a działa podstępnie.

  10. Jakie powiedzonko powtarza Cześnik?

    1. A„Lew Północy”
    2. B„Niech się dzieje wola nieba”
    3. C„Czuwaj”
    4. D„Mocium panie”
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: „Mocium panie” – „Mocium panie” wtrąca Cześnik, zwłaszcza gdy jest zdenerwowany.

  11. Jakie powiedzonko powtarza Rejent?

    1. A„Zgoda, zgoda”
    2. B„Niech się dzieje wola nieba”
    3. C„Mocium panie”
    4. D„Na koń!”
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: „Niech się dzieje wola nieba” – Całe zdanie brzmi: „Niech się dzieje wola nieba, z nią się zawsze zgadzać trzeba”.

  12. Kto nazywa siebie „lwem Północy”?

    1. AWacław
    2. BDyndalski
    3. CPapkin
    4. DCześnik
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Papkin – Papkin to tchórzliwy samochwała, który przechwala się swoją odwagą.

  13. Jakie cechy ma Papkin?

    1. Ajest odważnym rycerzem
    2. Bjest tchórzem i samochwałą
    3. Cjest mądrym doradcą
    4. Djest skąpcem
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: jest tchórzem i samochwałą – Papkin opowiada zmyślone historie o swoich przygodach.

  14. Po co Cześnik wysyła Papkina do Rejenta?

    1. Aby oświadczył się Klarze
    2. Bby naprawił mur
    3. Cjako posła, by wyzwał Rejenta
    4. Dby kupił wino
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: jako posła, by wyzwał Rejenta – Wizyta kończy się dla Papkina wielkim strachem.

  15. Co Papkin myślał po wypiciu wina u Rejenta?

    1. Aże został otruty
    2. Bże jest królem
    3. Cże wygrał spór
    4. Dże jest bogaty
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: że został otruty – Przestraszony Papkin pisze nawet testament.

  16. Co Papkin zapisuje w testamencie?

    1. Awieś i pole
    2. Bm.in. gitarę, zbiór motyli i szablę
    3. Cswoje długi
    4. Dzamek i konie
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: m.in. gitarę, zbiór motyli i szablę – Testament Papkina jest komiczny, bo majątek ma tylko na niby.

  17. Kto pisze list pod dyktando Cześnika?

    1. ADyndalski
    2. BRejent
    3. CPapkin
    4. DWacław
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Dyndalski – Cześnik dyktuje Dyndalskiemu list, którym chce zwabić Wacława – scena pełna pomyłek i „mocium panie”.

  18. Kim jest Dyndalski?

    1. Akucharzem
    2. Bmurarzem
    3. Csynem Rejenta
    4. Dmarszałkiem, czyli zarządcą dworu Cześnika
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: marszałkiem, czyli zarządcą dworu Cześnika – Stary i wierny sługa Cześnika.

  19. Kim jest Perełka?

    1. Akucharzem Cześnika
    2. Bsynem Rejenta
    3. Cposłem
    4. Dmurarzem
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: kucharzem Cześnika – Perełka to postać drugoplanowa ze służby Cześnika.

  20. Kim jest Klara dla Cześnika?

    1. Abratanicą (synowicą)
    2. Bcórką
    3. Csiostrą
    4. Dżoną
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: bratanicą (synowicą) – Klara jest pod opieką stryja – Cześnika.

  21. Kim jest Wacław?

    1. Abratem Cześnika
    2. BPapkinem w przebraniu
    3. Ckucharzem
    4. Dsynem Rejenta, zakochanym w Klarze
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: synem Rejenta, zakochanym w Klarze – Miłość Klary i Wacława przerasta spór ich rodzin.

  22. Kim jest Podstolina?

    1. Asiostrą Rejenta
    2. Bmatką Klary
    3. Czamożną wdową, którą chce poślubić Cześnik
    4. Dkucharką
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: zamożną wdową, którą chce poślubić Cześnik – Podstolina (Hanna) interesuje się jednak bardziej majątkiem.

  23. Na czym polega tytułowa zemsta Cześnika?

    1. Azmusza Wacława do ślubu z Klarą, by zrobić na złość Rejentowi
    2. Bpodpala zamek Rejenta
    3. Cwyzywa Rejenta na pojedynek
    4. Dburzy mur
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: zmusza Wacława do ślubu z Klarą, by zrobić na złość Rejentowi – Cześnik myśli, że się mści, a spełnia marzenie zakochanych.

  24. Jak kończy się komedia?

    1. Apojedynkiem Cześnika z Rejentem
    2. Bśmiercią Papkina
    3. Czburzeniem zamku
    4. Dślubem Klary i Wacława i pogodzeniem się rodów
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: ślubem Klary i Wacława i pogodzeniem się rodów – Ostatnie słowa to: „Zgoda, a Bóg wtedy rękę poda”.

  25. Jakim wierszem napisana jest „Zemsta”?

    1. Aośmiozgłoskowcem
    2. Bprozą
    3. Csonetem
    4. Dtrzynastozgłoskowcem
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: ośmiozgłoskowcem – Krótki, rytmiczny wiersz dodaje dialogom lekkości.

Cały dział „Lektury obowiązkowe”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Więcej: Język polski, klasa 7