ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Język polski · Lektury obowiązkoweklasa 7 · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/sp/7/jezyk-polski/ignacy-krasicki-bajki-i-zona-modna/

Język polski · Lektury obowiązkowe · kl. 7

Ignacy Krasicki – bajki i „Żona modna”

Ignacy Krasicki – mistrz oświeceniowej bajki i satyry. Powtórka bajek i satyra „Żona modna” o panu Piotrze, który ożenił się dla posagu.

ok. 3 min czytania10 fiszek10 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Autor

  • Ignacy Krasicki (1735–1801) – biskup warmiński, później arcybiskup gnieźnieński, „książę poetów polskich”, najwybitniejszy twórca oświecenia (epoki, która chciała uczyć i poprawiać ludzi rozumem).

2Bajki – powtórka

  • Bajka – krótki utwór (wierszem) z morałem, czyli pouczeniem; bohaterami są często zwierzęta.
  • Alegoria – zwierzę oznacza ludzką cechę: lis – spryt, wilk – siłę i okrucieństwo, jagnię – bezbronność.
  • Kruk i lis – pochlebca (lis) wyłudza ser od próżnego kruka; morał: kto lubi pochwały, łatwo daje się oszukać.
  • Jagnię i wilcy – silniejszy zawsze znajdzie pretekst, by skrzywdzić słabszego.
  • Malarze – jeden malarz maluje ludzi wiernie i jest biedny, drugi im pochlebia i się bogaci.
Sprawdź, czy rozumiesz

Jak nazywano Ignacego Krasickiego?

3„Żona modna” – satyra

  • Satyra – utwór, który ośmiesza ludzkie wady i zjawiska społeczne, by poprawić obyczaje.
  • Forma dialogu: pan Piotr, szlachcic ze wsi, zwierza się przyjacielowi.
  • Piotr żeni się dla posagu z modną panną. Ta w intercyzie (umowie przedślubnej) żąda m.in. powozu, służby, modnych strojów, zwierzątek i przebudowy dworu na modłę francuską.
  • Na wsi żona wszystko zmienia i trwoni pieniądze; Piotr przestaje być panem we własnym domu.
  • Krasicki ośmiesza ślepe naśladowanie mody cudzoziemskiej i rozrzutność, ale też małżeństwo z wyrachowania – Piotr nie jest bez winy.
Zapamiętaj

Bajka uczy przez alegorię i morał; satyra – przez ośmieszenie (ironia, przesada).

Uwaga na błąd

Pisanie, że satyra krytykuje tylko żonę. Krasicki wyśmiewa też chciwego Piotra.

✎Ściąga: Ignacy Krasicki – bajki i „Żona modna”

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • Bajka uczy przez alegorię i morał; satyra – przez ośmieszenie (ironia, przesada).
  • Ignacy Krasicki (1735–1801) – biskup warmiński, później arcybiskup gnieźnieński, „książę poetów polskich”, najwybitniejszy twórca oświecenia (epoki, która chciała uczyć i poprawiać ludzi rozumem).
  • Bajka – krótki utwór (wierszem) z morałem, czyli pouczeniem; bohaterami są często zwierzęta.
  • Alegoria – zwierzę oznacza ludzką cechę: lis – spryt, wilk – siłę i okrucieństwo, jagnię – bezbronność.
  • Satyra – utwór, który ośmiesza ludzkie wady i zjawiska społeczne, by poprawić obyczaje.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

10 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Do jakiego gatunku należy „Żona modna”?

    1. ABallada
    2. BBajka
    3. CFraszka
    4. DSatyra
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Satyra – Utwór ośmiesza wady społeczne, więc jest satyrą.

  2. Dlaczego pan Piotr ożenił się ze swoją żoną?

    1. AZ wielkiej miłości
    2. BZ polecenia króla
    3. CBo była jego sąsiadką ze wsi
    4. DDla posagu
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Dla posagu – Piotr wybrał żonę ze względu na posag.

  3. Czym jest intercyza?

    1. AListem miłosnym
    2. BTestamentem
    3. CZaproszeniem na ślub
    4. DUmową przedślubną
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Umową przedślubną – W intercyzie żona spisała swoje wymagania.

  4. Jaką formę ma „Żona modna”?

    1. AMonologu żony
    2. BOpowiadania trzecioosobowego bez dialogów
    3. CListu żony do męża
    4. DDialogu pana Piotra z przyjacielem
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Dialogu pana Piotra z przyjacielem – Satyra jest rozmową, w której Piotr się zwierza.

  5. Co przede wszystkim ośmiesza Krasicki w „Żonie modnej”?

    1. AŚlepe naśladowanie cudzoziemskiej mody i małżeństwo dla pieniędzy
    2. BOkrucieństwo zaborców
    3. CPijaństwo szlachty
    4. DLenistwo chłopów
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Ślepe naśladowanie cudzoziemskiej mody i małżeństwo dla pieniędzy – Krytyka dotyczy modnisiostwa i wyrachowania obojga małżonków.

  6. W jakiej epoce tworzył Ignacy Krasicki?

    1. AW romantyzmie
    2. BW renesansie
    3. CW pozytywizmie
    4. DW oświeceniu
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: W oświeceniu – Krasicki to czołowy pisarz polskiego oświecenia.

  7. Jak nazywano Ignacego Krasickiego?

    1. AKsięciem poetów polskich
    2. BOjcem literatury polskiej
    3. CWieszczem narodowym
    4. DPoetą Czarnoleskim
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Księciem poetów polskich – Krasicki zyskał przydomek „książę poetów”.

  8. Który środek jest typowy dla satyry?

    1. AOnomatopeja
    2. BInwokacja
    3. CPorównanie homeryckie
    4. DIronia
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Ironia – Satyra ośmiesza za pomocą ironii i przesady.

  9. Czym jest morał w bajce?

    1. AOpisem bohatera
    2. BTytułem bajki
    3. CRymem na końcu wersu
    4. DPouczeniem wynikającym z historii
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Pouczeniem wynikającym z historii – Morał to nauka, którą bajka przekazuje czytelnikowi.

  10. Jaką wadę ośmiesza bajka „Kruk i lis”?

    1. ALenistwo
    2. BPróżność i łatwowierność wobec pochlebców
    3. CTchórzostwo
    4. DSkąpstwo
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Próżność i łatwowierność wobec pochlebców – Kruk, pochwalony przez lisa, traci ser – kto lubi pochwały, łatwo daje się oszukać.

Cały dział „Lektury obowiązkowe”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Rozwiąż quiz · 10 pytańFiszki · 10🔊 Posłuchaj notatki

Więcej: Język polski, klasa 7

„Mały Książę”„Opowieść wigilijna”„Zemsta”„Kamienie na szaniec”Kto to napisał? PowtórkaAdam Mickiewicz – życie i twórczość„Reduta Ordona”„Świtezianka”„Dziady” cz. II„Pan Tadeusz” – całość„Pan Tadeusz” – Księga I. Gospodarstwo„Pan Tadeusz” – Księga II. Zamek„Pan Tadeusz” – Księga IV. Dyplomatyka i łowy„Pan Tadeusz” – Księga X. Emigracja. Jacek„Pan Tadeusz” – Księga XI. Rok 1812„Pan Tadeusz” – Księga XII. Kochajmy się!Henryk Sienkiewicz – „Latarnik”Bolesław Prus – „Kamizelka”Stefan Żeromski – „Syzyfowe prace”Jan Kochanowski – fraszki, pieśni, trenyJan Kochanowski – „Pieśń świętojańska o Sobótce”Juliusz Słowacki – „W pamiętniku Zofii Bobrówny”SłowotwórstwoWypowiedzenia: zdanie i równoważnik zdaniaZdania złożone współrzędnie i podrzędnieCzęści mowy – powtórka przed egzaminemCzasownik: aspekt, tryb i stronaFonetyka: głoski, upodobnienia i uproszczeniaSłownictwo: zapożyczenia, archaizmy, wieloznacznośćRodzaje i gatunki literackieŚrodki stylistyczneRozprawkaCharakterystyka postaci i inne formyOpowiadanie twórcze i opis przeżyć wewnętrznychStreszczenie i krótkie formy użytkoweStyle wypowiedzi i etykieta językowaPerswazja, manipulacja i przemówienie