ogarniam.edu.pl Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Język polski · Lektury obowiązkoweklasa 7 · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/sp/7/jezyk-polski/pan-tadeusz-ksiega-i-gospodarstwo/

Język polski · Lektury obowiązkowe · kl. 7

„Pan Tadeusz” – Księga I. Gospodarstwo

Księga I „Gospodarstwo” – przyjazd Tadeusza do Soplicowa i pierwsze spotkania bohaterów.

ok. 2 min czytania9 fiszek11 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Inwokacja

  • Księga zaczyna się Inwokacją „Litwo! Ojczyzno moja!” – poeta-emigrant zwraca się do Litwy i do Matki Boskiej (Częstochowskiej i Ostrobramskiej), prosząc o powrót do kraju.
  • Ojczyznę porównuje do zdrowia: ile jest warta, wie tylko ten, kto ją stracił.
  • Środki: apostrofa (Litwo!), porównanie (ty jesteś jak zdrowie), epitety w obrazie pól (gryka jak śnieg biała).
Zapamiętaj

Inwokacja – uroczysty zwrot do bóstwa lub Muzy na początku utworu; w „Panu Tadeuszu” – do Litwy i Matki Boskiej.

Sprawdź, czy rozumiesz

Do kogo zwraca się poeta w Inwokacji?

2Wydarzenia

  • Tadeusz wraca z nauki w Wilnie do Soplicowa – dworu swojego stryja Sędziego.
  • Dwór to ostoja polskości: w pokoju wiszą portrety Kościuszki, Rejtana, Jasińskiego i Korsaka, a zegar kurantowy gra Mazurka Dąbrowskiego.
  • W swoim dawnym pokoju Tadeusz przypadkiem widzi młodą dziewczynę (Zosię), która ucieka na jego widok.
  • Kolację Woźny urządza w zamku Horeszków. Tadeusz siada obok Telimeny i bierze ją za dziewczynę z pokoju – zaczyna się ich flirt.
  • Sędzia wygłasza przemowę o grzeczności (szacunku dla starszych i gości) i krytykuje modę na obce obyczaje.
  • Asesor i Rejent kłócą się, czyj chart – Sokół Asesora czy Kusy Rejenta – złapał zająca; spór ma rozstrzygnąć polowanie.
  • Na końcu księgi ksiądz Robak, bernardyn, budzi Sędziego, bo ma dla niego tajne nowiny.
Uwaga na błąd

Zosia i Telimena to dwie różne postacie – Tadeusz pomylił je właśnie w Księdze I.

✎Ściąga: „Pan Tadeusz” – Księga I. Gospodarstwo

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • Inwokacja – uroczysty zwrot do bóstwa lub Muzy na początku utworu; w „Panu Tadeuszu” – do Litwy i Matki Boskiej.
  • Tadeusz wraca z nauki w Wilnie do Soplicowa – dworu swojego stryja Sędziego.
  • Sędzia wygłasza przemowę o grzeczności (szacunku dla starszych i gości) i krytykuje modę na obce obyczaje.
  • Asesor i Rejent kłócą się, czyj chart – Sokół Asesora czy Kusy Rejenta – złapał zająca; spór ma rozstrzygnąć polowanie.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

11 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Jaki tytuł ma Księga I?

    1. AZamek
    2. BRok 1812
    3. CUmizgi
    4. DGospodarstwo
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Gospodarstwo – Księga I przedstawia Soplicowo i jego mieszkańców.

  2. Czym rozpoczyna się Księga I?

    1. Aopisem burzy
    2. BInwokacją „Litwo! Ojczyzno moja!”
    3. Ckoncertem Jankiela
    4. Dpolowaniem
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Inwokacją „Litwo! Ojczyzno moja!” – Inwokacja to uroczysty wstęp do epopei.

  3. Do kogo zwraca się poeta w Inwokacji?

    1. Ado Zosi
    2. Bdo Napoleona
    3. Cdo cara
    4. Ddo Litwy i do Matki Boskiej
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: do Litwy i do Matki Boskiej – Poeta tęskni za ojczyzną i prosi Matkę Boską o powrót do niej.

  4. Skąd wraca Tadeusz do Soplicowa?

    1. Az nauki w Wilnie
    2. Bz wojska
    3. Cz Petersburga
    4. Dz Paryża
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: z nauki w Wilnie – Tadeusz kończy szkoły i wraca do domu stryja.

  5. Kim jest Sędzia dla Tadeusza?

    1. Aojcem
    2. Bsąsiadem
    3. Cstryjem
    4. Ddziadkiem
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: stryjem – Sędzia jest bratem Jacka Soplicy, ojca Tadeusza.

  6. Czym jest Soplicowo?

    1. Adworem szlacheckim Sędziego
    2. Bzamkiem Horeszków
    3. Cklasztorem
    4. Dkarczmą Jankiela
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: dworem szlacheckim Sędziego – Opis dworu pokazuje polską tradycję i gościnność.

  7. Kogo Tadeusz przypadkiem spotyka po przyjeździe?

    1. AHrabiego
    2. Bksiędza Robaka
    3. CJankiela
    4. Dmłodą dziewczynę (Zosię), która ucieka na jego widok
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: młodą dziewczynę (Zosię), która ucieka na jego widok – Tadeusz nie wie jeszcze, kim jest dziewczyna.

  8. Za kogo Tadeusz bierze Telimenę przy kolacji?

    1. Aza swoją matkę
    2. Bza żonę Sędziego
    3. Cza córkę Podkomorzego
    4. Dza dziewczynę, którą wcześniej zobaczył
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: za dziewczynę, którą wcześniej zobaczył – To nieporozumienie rozpoczyna wątek romansu Tadeusza i Telimeny.

  9. O czym mówi Sędzia w przemowie przy stole?

    1. Ao grzeczności i dobrych obyczajach
    2. Bo polowaniu
    3. Co zamku
    4. Do wojnie z Moskalami
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: o grzeczności i dobrych obyczajach – Sędzia chwali staropolską grzeczność i krytykuje modę na obce obyczaje.

  10. O co spierają się przy kolacji Asesor i Rejent?

    1. Ao mur graniczny
    2. Bo to, czyj chart – Sokół Asesora czy Kusy Rejenta – złapał zająca
    3. Co zamek
    4. Do Zosię
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: o to, czyj chart – Sokół Asesora czy Kusy Rejenta – złapał zająca – Spór o psy wraca w kolejnych księgach.

  11. Kto na końcu Księgi I budzi Sędziego, bo ma dla niego tajne nowiny?

    1. AHrabia
    2. BGerwazy
    3. Cksiądz Robak
    4. DJankiel
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: ksiądz Robak – Ksiądz Robak, bernardyn, jest tajnym emisariuszem – przygotowuje szlachtę do powstania.

Cały dział „Lektury obowiązkowe”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Więcej: Język polski, klasa 7