ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Matematyka · Podobieństwo i stereometriaklasa 3 LO · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/lo/3/matematyka/katy-w-przestrzeni/

Matematyka · Podobieństwo i stereometria · kl. 3

Kąty w przestrzeni

Proste skośne, kąt prostej z płaszczyzną i kąt dwuścienny – i jak znaleźć w bryle właściwy trójkąt prostokątny, w którym ten kąt naprawdę siedzi.

ok. 3 min czytania9 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Proste w przestrzeni

  • Dwie proste w przestrzeni mogą być równoległe, przecinać się albo być skośne: nie mają punktu wspólnego i nie leżą w jednej płaszczyźnie.
  • Skośne mogą być też prostopadłe. W sześcianie ABCDEFGH (podstawa ABCD, E nad A) krawędź AB leży w podstawie, a CG jest pionowa – są skośne i prostopadłe.

2Kąt prostej z płaszczyzną

Zapamiętaj

Kąt prostej z płaszczyzną to kąt między tą prostą a jej rzutem prostokątnym na płaszczyznę. Ma od 0° do 90°.

  • Rzut punktu na płaszczyznę to spodek prostopadłej opuszczonej z tego punktu.
αa√2a√3aACG
Przekątna sześcianu AG i jej rzut AC na podstawę; kąt α leży w trójkącie prostokątnym ACG.
  • Dane: sześcian o krawędzi a. Szukamy kąta α między przekątną AG a podstawą.
  • Rzut AG na podstawę to przekątna podstawy AC = apierwiastek z 2; CG = a jest prostopadła do podstawy, więc trójkąt ACG ma kąt prosty przy C.
  • Wzór: tg α = CG przez AC. Obliczenia: tg α = a przez apierwiastek z 2 = pierwiastek z 2 przez 2 ≈ 0,707.
  • Odpowiedź: α ≈ 35,3° (odczyt z tablic lub kalkulatora).
Sprawdź, czy rozumiesz

W sześcianie ABCDEFGH (podstawa ABCD, E nad A) proste AB i CG są

3Kąt dwuścienny

  • Dwie półpłaszczyzny o wspólnej krawędzi k tworzą kąt dwuścienny. Mierzysz go kątem liniowym: w obu półpłaszczyznach prowadzisz półproste prostopadłe do k w tym samym punkcie – kąt między nimi to szukany kąt φ.
φkrawędź kmnpółpłaszczyzna 1półpłaszczyzna 2
Kąt liniowy φ kąta dwuściennego.
  • W ostrosłupie prawidłowym czworokątnym (H – wysokość, a – krawędź podstawy) kąt ściany bocznej z podstawą β spełnia tg β = H przez a przez 2, a kąt krawędzi bocznej z podstawą γ spełnia tg γ = H przez apierwiastek z 2 przez 2.
βHa/2hściana boczna i podstawaγHa√2/2bkrawędź boczna i podstawa
Dwa trójkąty prostokątne w ostrosłupie: z β (ściana boczna) i z γ (krawędź boczna).
  • Dane: H = 6, a = 12. Obliczenia: tg β = 6 przez 6 = 1. Odpowiedź: β = 45°.
Uwaga na błąd

Trójkąt, który nie zawiera szukanego kąta, albo krawędź podstawy użyta zamiast jej połowy. Zawsze sprawdź, czy ramiona kąta leżą w wybranym trójkącie i czy jest on prostokątny.

✎Ściąga: Kąty w przestrzeni

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • Kąt prostej z płaszczyzną to kąt między tą prostą a jej rzutem prostokątnym na płaszczyznę. Ma od 0° do 90°.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Przekątna sześcianu o krawędzi a ma długość

    1. A3a
    2. Bapierwiastek z 2
    3. C2a
    4. Dapierwiastek z 3
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: apierwiastek z 3 – d = pierwiastek z a2 + a2 + a2 = apierwiastek z 3.

  2. Dla przekątnej sześcianu i płaszczyzny jego podstawy kąt α spełnia

    1. Atg α = pierwiastek z 2
    2. Btg α = pierwiastek z 3
    3. Ctg α = 1
    4. Dtg α = pierwiastek z 2 przez 2
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: tg α = pierwiastek z 2 przez 2 – Rzut przekątnej na podstawę ma długość apierwiastek z 2, a wysokość to a, więc tg α = a przez apierwiastek z 2 = pierwiastek z 2 przez 2.

  3. Kąt prostej z płaszczyzną to kąt między tą prostą a

    1. Aprostą prostopadłą do płaszczyzny
    2. Bkrawędzią płaszczyzny
    3. Cdowolną prostą leżącą w płaszczyźnie
    4. Djej rzutem prostokątnym na płaszczyznę
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: jej rzutem prostokątnym na płaszczyznę – Taka jest definicja kąta prostej z płaszczyzną.

  4. W ostrosłupie prawidłowym czworokątnym H = 6 i krawędź podstawy a = 12. Kąt nachylenia ściany bocznej do podstawy ma miarę

    1. A60°
    2. B90°
    3. C30°
    4. D45°
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: 45° – tg β = 6 przez 6 = 1, więc β = 45° (połowa krawędzi podstawy to 6).

  5. W sześcianie ABCDEFGH (podstawa ABCD, E nad A) proste AB i CG są

    1. Askośne i prostopadłe
    2. Bprzecinające się pod kątem prostym
    3. Cprzecinające się
    4. Drównoległe
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: skośne i prostopadłe – AB leży w podstawie, a CG jest pionową krawędzią w innym wierzchołku. Nie mają punktu wspólnego i nie są równoległe, więc są skośne, a kierunki AB i CG są prostopadłe.

  6. Kąt dwuścienny mierzymy za pomocą

    1. Akąta między dwiema krawędziami
    2. Bkąta między krawędzią a podstawą
    3. Ckąta liniowego (półproste prostopadłe do krawędzi w obu półpłaszczyznach)
    4. Dsumy kątów ścian
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: kąta liniowego (półproste prostopadłe do krawędzi w obu półpłaszczyznach) – Półproste prostopadłe do krawędzi w tym samym punkcie oddają rozwarcie półpłaszczyzn.

  7. Przekątna prostopadłościanu o krawędziach 3, 4 i 12 ma długość

    1. A12
    2. Bpierwiastek z 19
    3. C19
    4. D13
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: 13 – d = pierwiastek z 32 + 42 + 122 = pierwiastek z 169 = 13.

  8. Kąt krawędzi bocznej ostrosłupa prawidłowego czworokątnego z płaszczyzną podstawy leży w trójkącie prostokątnym o bokach

    1. Awysokość ściany, krawędź boczna, krawędź podstawy
    2. Bwysokość, połowa krawędzi podstawy, wysokość ściany
    3. Ckrawędź podstawy, przekątna podstawy, krawędź boczna
    4. Dwysokość, połowa przekątnej podstawy, krawędź boczna
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: wysokość, połowa przekątnej podstawy, krawędź boczna – Rzut krawędzi bocznej na podstawę to odcinek od środka podstawy do wierzchołka, czyli połowa przekątnej.

Cały dział „Podobieństwo i stereometria”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Więcej: Matematyka, klasa 3