1Wzór na procent składany
- Kapitalizacja to dopisanie odsetek do kapitału. W następnym okresie liczysz procent już od większej kwoty.
Kn = K0 · (1 + p przez 100)n
- K0 to kapitał początkowy [zł], p to oprocentowanie za jeden okres kapitalizacji [%], n to liczba okresów (bez jednostki), Kn to kapitał końcowy [zł].
- Zakładamy stałą stopę i brak dodatkowych wpłat i opłat. To model do obliczeń, a nie prognoza żadnego produktu.
- Kolejne kapitały tworzą ciąg geometryczny o ilorazie q = 1 + p przez 100.
2Przykłady krok po kroku
- Dane: K0 = 1000 zł, p = 5% za okres, n = 2 okresy.
- Wzór: K2 = K0 · (1 + p przez 100)2 = 1000 · 1,052.
- Obliczenia: 1,052 = 1,1025, więc K2 = 1000 · 1,1025 = 1102,5.
- Odpowiedź: po dwóch okresach na lokacie jest 1102,50 zł (odsetki 102,50 zł).
- Oprocentowanie 4% rocznie, kapitalizacja co pół roku: za okres p = 2%, po roku n = 2. K2 = 1000 · 1,022 = 1040,40 zł (przy rocznej kapitalizacji byłoby 1040 zł).
- Odsetki to Kn − K0. Dla 1000 zł, 10% i n = 3: K3 = 1331 zł, odsetki 331 zł.
- Zaokrąglaj dopiero na końcu, do groszy.
Kolejne wartości kapitału w procencie składanym tworzą ciąg
Każda wartość jest równa poprzedniej pomnożonej przez stałą liczbę 1 + p przez 100.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
3Spadek wartości i podatek
- Przy spadku o p% w okresie mnożysz przez (1 − p przez 100). Spadek o 10% rocznie przez 2 lata: 0,92 = 0,81, czyli zostaje 81% wartości.
- Dodatek (poza wymaganiami): jeśli od zysku odliczany jest podatek 19%, odsetki netto to 0,81 · (Kn − K0). Zysk 50 zł daje 40,50 zł.
Dodawanie procentów. Wzrost o 10% i spadek o 10% nie dają 100%, tylko 1,1 · 0,9 = 0,99, czyli 99%.
✎Ściąga: Procent składany
Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.
- Kn = K0 · (1 + p przez 100)n
- Kapitalizacja to dopisanie odsetek do kapitału. W następnym okresie liczysz procent już od większej kwoty.
?Quiz: powtórz przed kartkówką
8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.
Kwota 1000 zł oprocentowana 5% w okresie, po 2 okresach kapitalizacji, wynosi
- A1100,00 zł
- B1050,00 zł
- C1102,50 zł
- D1125,00 zł
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: 1102,50 zł – 1000 · 1,052 = 1000 · 1,1025 = 1102,50.
Kwota 500 zł oprocentowana 10% rocznie, po 2 latach kapitalizacji rocznej, wynosi
- A610 zł
- B600 zł
- C550 zł
- D605 zł
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: 605 zł – 500 · 1,12 = 500 · 1,21 = 605.
Wartość maszyny spada co roku o 20%. Po 2 latach stanowi ona
- A64% wartości początkowej
- B40% wartości początkowej
- C80% wartości początkowej
- D60% wartości początkowej
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: 64% wartości początkowej – 0,82 = 0,64.
Lokata ma 4% w skali roku i kapitalizację co pół roku. Po roku z 1000 zł zrobi się
- A1080,00 zł
- B1040,40 zł
- C1040,00 zł
- D1020,00 zł
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: 1040,40 zł – Za pół roku p = 2%, więc po roku n = 2: 1000 · 1,022 = 1000 · 1,0404 = 1040,40.
Odsetki od 1000 zł po 3 latach przy 10% rocznie i kapitalizacji rocznej wynoszą
- A331 zł
- B300 zł
- C1331 zł
- D330 zł
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: 331 zł – K3 = 1000 · 1,13 = 1331, więc odsetki to 1331 − 1000 = 331.
Kolejne wartości kapitału w procencie składanym tworzą ciąg
- Ageometryczny
- Bniemonotoniczny
- Carytmetyczny
- Dstały
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: geometryczny – Każda wartość jest równa poprzedniej pomnożonej przez stałą liczbę 1 + p przez 100.
Od zysku 50 zł potrącono podatek 19%. Zysk po podatku to
- A59,50 zł
- B31,00 zł
- C9,50 zł
- D40,50 zł
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: 40,50 zł – Zostaje 81% zysku: 0,81 · 50 = 40,50.
Cena towaru wzrosła o 10%, a potem spadła o 10%. Cena końcowa to
- A99% ceny początkowej
- B101% ceny początkowej
- C90% ceny początkowej
- D100% ceny początkowej
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: 99% ceny początkowej – 1,1 · 0,9 = 0,99.
Cały dział „Ciągi”: ściąga i próbny sprawdzian →
Kartkówka albo sprawdzian już blisko?
Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.