ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Matematyka · Ciągiklasa 3 LO · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/lo/3/matematyka/szereg-geometryczny/

Matematyka · Ciągi · kl. 3 · zakres rozszerzony

Szereg geometryczny

Zakres rozszerzony: kiedy można dodać nieskończenie wiele wyrazów ciągu geometrycznego i jak otrzymać z tego zwykły ułamek z rozwinięcia okresowego.

ok. 2 min czytania8 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Suma nieskończona

  • Szereg geometryczny to nieskończona suma a1 + a1q + a1q2 + …, a1 to pierwszy wyraz, q to iloraz.
  • Zbiega, gdy |q| < 1. Wtedy kolejne wyrazy maleją do zera i suma ma sensowną wartość.
Zapamiętaj

S = a1 przez 1 − q, ale tylko dla |q| < 1.

1½¼⅛…0121 + ½ + ¼ + ⅛ + … = 2
1 + ½ + ¼ + ⅛ + … wypełnia odcinek długości 2.

2Przykłady krok po kroku

  • Dane: 1 + 1 przez 2 + 1 przez 4 + …
  • Parametry: a1 = 1, q = 1 przez 2. Warunek: |q| = 1 przez 2 < 1, więc szereg jest zbieżny.
  • Obliczenia: S = 1 przez 1 − 1 przez 2 = 1 przez 1 przez 2 = 2.
  • Odpowiedź: suma szeregu wynosi 2.
  • Dane: 3 − 1 + 1 przez 3 − …, a1 = 3, q = −⁠1 przez 3. Obliczenia: S = 3 przez 1 + 1 przez 3 = 3 przez 4 przez 3 = 9 przez 4.
  • Szereg 1 + x + x2 + … jest zbieżny dla |x| < 1, czyli −⁠1 < x < 1, i ma sumę 1 przez 1 − x.
Sprawdź, czy rozumiesz

Szereg geometryczny ma a1 = 6 i sumę 9. Iloraz q jest równy

3Ułamek okresowy jako szereg

  • 0,(3) = 0,3 + 0,03 + 0,003 + … To szereg o a1 = 0,3 i q = 0,1.
  • S = 0,3 przez 1 − 0,1 = 0,3 przez 0,9 = 1 przez 3.
  • Podobnie 0,(6) = 0,6 przez 0,9 = 2 przez 3.
Uwaga na błąd

Użycie wzoru dla |q| ≥ 1. Dla q = 1 lub q = 2 wyrazy nie maleją do zera i szereg nie ma sumy skończonej.

✎Ściąga: Szereg geometryczny

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • S = a1 przez 1 − q, ale tylko dla |q| < 1.
  • Szereg geometryczny to nieskończona suma a1 + a1q + a1q2 + …, a1 to pierwszy wyraz, q to iloraz.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Suma szeregu 1 + 1 przez 2 + 1 przez 4 + … jest równa

    1. A4
    2. B1
    3. C2
    4. D∞
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: 2 – a1 = 1, q = 1 przez 2, więc S = 1 przez 1 − 1 przez 2 = 2.

  2. Suma szeregu geometrycznego o a1 = 3 i q = −⁠1 przez 3 jest równa

    1. A9 przez 4
    2. Bszereg jest rozbieżny
    3. C9 przez 2
    4. D3 przez 2
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: 9 przez 4 – S = 3 przez 1 − (−⁠1 przez 3) = 3 przez 4 przez 3 = 9 przez 4.

  3. Szereg geometryczny o a1 = 1 jest zbieżny dla

    1. Aq = 2
    2. Bq = −⁠1 przez 2
    3. Cq = −⁠1
    4. Dq = 1
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: q = −⁠1 przez 2 – Szereg zbiega, gdy |q| < 1; z podanych liczb spełnia to tylko −⁠1 przez 2.

  4. Liczba 0,(6) jest równa

    1. A2 przez 3
    2. B3 przez 5
    3. C33 przez 50
    4. D6 przez 11
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: 2 przez 3 – 0,(6) = 0,6 + 0,06 + … = 0,6 przez 1 − 0,1 = 0,6 przez 0,9 = 2 przez 3.

  5. Suma 1 + x + x2 + … dla x = 1 przez 3 wynosi

    1. A3 przez 2
    2. B2 przez 3
    3. C3
    4. D1 przez 2
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: 3 przez 2 – S = 1 przez 1 − x = 1 przez 1 − 1 przez 3 = 3 przez 2.

  6. Szereg 1 + x + x2 + … jest zbieżny dokładnie wtedy, gdy

    1. Ax > 0
    2. Bx ≤ 1
    3. C−⁠1 ≤ x ≤ 1
    4. D−⁠1 < x < 1
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: −⁠1 < x < 1 – Warunek zbieżności to |q| < 1, a tu q = x. Dla x = ±1 szereg nie zbiega.

  7. Suma szeregu o a1 = 4 i q = 1 przez 2 jest równa

    1. A∞
    2. B8
    3. C4
    4. D6
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: 8 – S = 4 przez 1 − 1 przez 2 = 4 przez 1 przez 2 = 8.

  8. Szereg geometryczny ma a1 = 6 i sumę 9. Iloraz q jest równy

    1. A3 przez 2
    2. B2 przez 3
    3. C−⁠1 przez 3
    4. D1 przez 3
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: 1 przez 3 – 9 = 6 przez 1 − q, więc 1 − q = 6 przez 9 = 2 przez 3, czyli q = 1 przez 3.

Cały dział „Ciągi”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Więcej: Matematyka, klasa 3