ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Język polski · Formy wypowiedziklasa 5 · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/sp/5/jezyk-polski/instrukcja-ogloszenie-dedykacja-i-relacja/

Język polski · Formy wypowiedzi · kl. 5

Instrukcja, ogłoszenie, dedykacja i relacja

Cztery formy użytkowe: instrukcja, ogłoszenie, dedykacja z podziękowaniem i krótka relacja – co musi się w nich znaleźć.

ok. 2 min czytania9 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Instrukcja

  • Instrukcja mówi krok po kroku, jak coś zrobić. Czasowniki są w trybie rozkazującym (wsyp, zalej, odczekaj) albo w bezokoliczniku (wsypać).
  • Kroki numerujemy, każdy od nowej linii, w kolejności wykonywania. Mają być dokładne: wsyp dwie łyżeczki herbaty, a nie zrób herbatę.

2Ogłoszenie

  • Ogłoszenie informuje wiele osób o wydarzeniu, sprzedaży albo zgubie.
  • Odpowiada na pytania: kto ogłasza, co, gdzie, kiedy, i podaje kontakt albo warunki udziału. Ma wyróżniony tytuł: Kiermasz książek!

3Krok po kroku: ogłoszenie

  • Krok 1. Tytuł – krótki i wyróżniony.
  • Krok 2. Co się odbędzie i dla kogo?
  • Krok 3. Gdzie i kiedy?
  • Krok 4. Warunki, np. co zabrać, ile kosztuje.
  • Krok 5. Kontakt i podpis nadawcy.
Zapamiętaj

Ogłoszenie odpowiada na pytania: kto, co, gdzie, kiedy i jak się skontaktować.

Sprawdź, czy rozumiesz

Na jakie pytania odpowiada ogłoszenie?

4Dedykacja i podziękowanie

  • Dedykacja to krótki wpis dla kogoś, np. w podarowanej książce. Zawiera adresata w celowniku (Kochanemu Kubie), okazję (z okazji urodzin), życzenia lub kilka ciepłych słów i podpis; często także miejsce i datę.
  • Podziękowanie mówi, komu i za co dziękujemy: Pani Annie Nowak – za pomoc w przygotowaniu przedstawienia. Uczniowie klasy 5b.

5Krótka relacja

  • Relacja zdaje sprawę z wydarzenia: co, gdzie, kiedy i kto brał udział – po kolei.
  • Pomagają wyrazy: najpierw, potem, następnie, na koniec. Zwykle piszemy w czasie przeszłym.
Uwaga na błąd

Mieszanie kolejności zdarzeń w relacji i dopisywanie wymyślonych szczegółów. Trzymaj się faktów i porządku czasowego.

Sprawdź, czy rozumiesz

Jakie wyrazy pomagają zachować kolejność w relacji?

✎Ściąga: Instrukcja, ogłoszenie, dedykacja i relacja

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • Ogłoszenie odpowiada na pytania: kto, co, gdzie, kiedy i jak się skontaktować.
  • Instrukcja mówi krok po kroku, jak coś zrobić. Czasowniki są w trybie rozkazującym (wsyp, zalej, odczekaj) albo w bezokoliczniku (wsypać).
  • Ogłoszenie informuje wiele osób o wydarzeniu, sprzedaży albo zgubie.
  • Dedykacja to krótki wpis dla kogoś, np. w podarowanej książce. Zawiera adresata w celowniku (Kochanemu Kubie), okazję (z okazji urodzin), życzenia lub kilka ciepłych słów i podpis; często także miejsce i datę.
  • Podziękowanie mówi, komu i za co dziękujemy: Pani Annie Nowak – za pomoc w przygotowaniu przedstawienia. Uczniowie klasy 5b.
  • Relacja zdaje sprawę z wydarzenia: co, gdzie, kiedy i kto brał udział – po kolei.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. W jakim trybie zapisujemy zwykle kroki instrukcji?

    1. Aw trybie rozkazującym
    2. Bw formie pytań
    3. Cw trybie oznajmującym, w czasie przeszłym
    4. Dw trybie przypuszczającym
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: w trybie rozkazującym – Instrukcja podaje polecenia: wsyp, zalej, odczekaj.

  2. Na jakie pytania odpowiada ogłoszenie?

    1. Akto, co, gdzie, kiedy i jak się skontaktować
    2. Btylko dlaczego i po co
    3. Cjak się czuje autor
    4. Dtylko gdzie
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: kto, co, gdzie, kiedy i jak się skontaktować – Ogłoszenie musi zawierać najważniejsze informacje o wydarzeniu.

  3. Czym jest dedykacja?

    1. Aogłoszeniem o wydarzeniu
    2. Bkrótkim wpisem dla kogoś z jakiejś okazji
    3. Copisem przedmiotu
    4. Dplanem dnia
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: krótkim wpisem dla kogoś z jakiejś okazji – Np. „Kochanemu Kubie – z okazji urodzin”.

  4. W jakim przypadku zapisujemy adresata dedykacji?

    1. Aw dopełniaczu: Kochanego Kuby
    2. Bw celowniku: Kochanemu Kubie
    3. Cw narzędniku: Kochanym Kubą
    4. Dw mianowniku: Kochany Kuba
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: w celowniku: Kochanemu Kubie – Adresat dedykacji odpowiada na pytanie „komu?”.

  5. Co jest najważniejsze w relacji?

    1. Awszystkie drobne szczegóły
    2. Bwymyślone przygody
    3. Ckolejność wydarzeń i najważniejsze fakty
    4. Dozdoby językowe
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: kolejność wydarzeń i najważniejsze fakty – Relacja zdaje sprawę z wydarzeń po kolei.

  6. Jakie wyrazy pomagają zachować kolejność w relacji?

    1. Abardzo, strasznie
    2. Bnajpierw, potem, następnie, na koniec
    3. Co, a, i, u
    4. Dmoże, chyba, być może
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: najpierw, potem, następnie, na koniec – Te wyrazy wskazują kolejność zdarzeń.

  7. Czego nie może zabraknąć w ogłoszeniu o wycieczce klasowej?

    1. Alisty ulubionych potraw
    2. Bwiersza o przyrodzie
    3. Copisu pogody z zeszłego roku
    4. Dmiejsca i terminu zbiórki
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: miejsca i terminu zbiórki – Bez miejsca i czasu odbiorca nie wie, kiedy i gdzie przyjść.

  8. Co zawiera podziękowanie?

    1. Apytanie do czytelnika
    2. Btylko datę
    3. Ctylko nazwę miejscowości
    4. Dinformację, komu i za co dziękujemy
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: informację, komu i za co dziękujemy – Np. „Pani Annie – za pomoc w przygotowaniu przedstawienia”.

Cały dział „Formy wypowiedzi”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Rozwiąż quiz · 8 pytańFiszki · 9🔊 Posłuchaj notatki

Więcej: Język polski, klasa 5

Pisownia „nie”Wymowa a pisownia„W pustyni i w puszczy”„Hobbit, czyli tam i z powrotem”„Chłopcy z Placu Broni”„Katarynka”Mity greckie: Prometeusz, Syzyf, Demeter i Kora, HeraklesBiblia: stworzenie świata i przypowieść o miłosiernym SamarytaninieIgnacy Krasicki – bajki„Pan Tadeusz” – fragmenty (burza, bigos, polonez)Środki językowe a cel wypowiedziArgumentowanie i etyka językaAktywne słuchanie i mowa ciałaNarrator, podmiot liryczny i wątkiMit i przypowieśćPowtórzenie, wyliczenie i inne środki stylistyczneFilm, teatr i komiksLiczebnik i zaimekPrzyimek, partykuła i wykrzyknikTryby czasownika i formy nieosoboweStopniowanie przymiotników i przysłówkówZdania złożone i interpunkcjaSynonimy, frazeologizmy i słownikiTrudne formy rzeczowników i akcentNotatka i plan szczegółowyOpis przedmiotu, miejsca, obrazu i przeżyćCharakterystyka postaciOpowiadanie twórcze z opisemWartości i odpowiedzialność za wspólnotęWiarygodne źródła i perswazjaHigiena cyfrowa i cyberprzemoc