1Wiarygodne źródła
- Informacji szukaj w słownikach, encyklopediach i w internecie.
- Wiarygodne źródło ma znanego autora lub wydawcę, datę i podaje, skąd wzięło informacje.
- Uważaj na strony bez autora, sensacyjne tytuły i treści bez daty.
2Krok po kroku: sprawdź informację
- Krok 1. Kto to napisał i kiedy?
- Krok 2. Czy tekst podaje źródła?
- Krok 3. Znajdź tę samą informację w co najmniej dwóch innych miejscach (np. encyklopedia, strona instytucji).
- Krok 4. Porównaj: zgadza się? Jeśli nie – nie powtarzaj jej dalej.
Uznanie pierwszego wyniku wyszukiwania za prawdę. Sprawdź, kto i kiedy napisał tekst, i porównaj go z innym źródłem.
Co świadczy o wiarygodności źródła?
Wiarygodne źródło można sprawdzić.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
3Argumenty, oceny, perswazja
- Fakt można sprawdzić (Nemeczek umiera po bitwie), a ocena wyraża czyjeś zdanie (To najsmutniejsza scena w książce).
- Argument uzasadnia tezę: Plac jest dla chłopców ważny, bo to jedyne miejsce, gdzie mogą się swobodnie bawić.
- Perswazja to namawianie. Zdradzają ją słowa: tylko dziś!, każdy już to ma, najlepszy na świecie, nie przegap!
4Reklama
- Reklama to komunikat perswazyjny: hasło, obraz i emocje mają nas skłonić do zakupu.
- Reklama tworzy potrzeby: pokazuje, że bez produktu będziemy mniej szczęśliwi. Media wpływają też na modę, zachowania i postawy.
Krytyczne myślenie: zapytaj, kto mówi, po co i czy to prawda.
Które zdanie jest oceną?
Ocena wyraża czyjeś zdanie, którego nie da się sprawdzić jak faktu.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
✎Ściąga: Wiarygodne źródła i perswazja
Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.
- Krytyczne myślenie: zapytaj, kto mówi, po co i czy to prawda.
- Wiarygodne źródło ma znanego autora lub wydawcę, datę i podaje, skąd wzięło informacje.
- Fakt można sprawdzić (Nemeczek umiera po bitwie), a ocena wyraża czyjeś zdanie (To najsmutniejsza scena w książce).
- Argument uzasadnia tezę: Plac jest dla chłopców ważny, bo to jedyne miejsce, gdzie mogą się swobodnie bawić.
- Perswazja to namawianie. Zdradzają ją słowa: tylko dziś!, każdy już to ma, najlepszy na świecie, nie przegap!
- Reklama to komunikat perswazyjny: hasło, obraz i emocje mają nas skłonić do zakupu.
?Quiz: powtórz przed kartkówką
8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.
Co świadczy o wiarygodności źródła?
- Akolorowa grafika
- Bznany autor lub wydawca, data i podane źródła
- Cduża liczba polubień
- Dbrak autora
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: znany autor lub wydawca, data i podane źródła – Wiarygodne źródło można sprawdzić.
Co zrobisz, żeby potwierdzić informację?
- Audostępnię ją znajomym
- Bprzeczytam sam tytuł
- Cuwierzę od razu
- Dporównam ją w kilku źródłach
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: porównam ją w kilku źródłach – Kilka źródeł pozwala wychwycić błędy.
Które zdanie jest oceną?
- A„Boka jest prezesem.”
- B„Nemeczek umiera po bitwie.”
- C„Akcja toczy się w Budapeszcie.”
- D„To najsmutniejsza scena w książce.”
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: „To najsmutniejsza scena w książce.” – Ocena wyraża czyjeś zdanie, którego nie da się sprawdzić jak faktu.
Co to argument?
- Auzasadnienie tezy
- Btytuł tekstu
- Chasło reklamowe
- Dpytanie retoryczne
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: uzasadnienie tezy – Argument podaje powód, dla którego teza jest słuszna.
Jakie elementy ma reklama?
- Atylko cenę
- Btylko obraz
- Chasło, obraz, emocje
- Dtylko napisy
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: hasło, obraz, emocje – Wszystkie te elementy oddziałują razem.
Które sformułowanie jest perswazyjne?
- A„Produkt waży 1 kg.”
- B„Cena: 20 zł.”
- C„Tylko dziś! Nie przegap!”
- D„Sklep jest czynny od 9:00.”
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: „Tylko dziś! Nie przegap!” – Słowa „tylko dziś” i „nie przegap” mają nas skłonić do szybkiego zakupu.
Jak media wpływają na ludzi?
- Akształtują modę, zachowania i postawy
- Bnie mają żadnego wpływu
- Ctylko uczą
- Dtylko bawią
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: kształtują modę, zachowania i postawy – Dlatego potrzebne jest krytyczne myślenie.
Jakie pytanie warto zadać, oglądając reklamę?
- ACzy reklama jest kolorowa?
- BKto i po co to mówi?
- CIle lat ma aktor?
- DJaka jest dziś pogoda?
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: Kto i po co to mówi? – To pytanie pozwala rozpoznać intencję nadawcy.
Cały dział „Edukacja medialna”: ściąga i próbny sprawdzian →
Kartkówka albo sprawdzian już blisko?
Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.