ogarniam.edu.pl Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Język polski · Ortografiaklasa 5 · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/sp/5/jezyk-polski/pisownia-nie/

Język polski · Ortografia · kl. 5

Pisownia „nie”

Partykułę „nie” piszemy osobno albo łącznie – decyduje część mowy, z którą się łączy. Od 1 stycznia 2026 r. obowiązują nowe zasady Rady Języka Polskiego i ta notatka je uwzględnia.

ok. 3 min czytania10 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Piszemy osobno

  • Z czasownikami (wyrazami, które nazywają czynność): nie wiem, nie idę, nie lubię. Wyjątki – łącznie: nienawidzić, niepokoić, niedomagać, niedowidzieć, niedosłyszeć, niecierpliwić się.
  • Z liczebnikami i zaimkami: nie pięć, nie ten, nie nasz (ale łącznie: niejeden, niektóry, niewiele).
  • Z przysłówkami, które nie pochodzą od przymiotników: nie bardzo, nie zawsze, nie tam.
  • Z imiesłowami przysłówkowymi (formy na -ąc, -wszy): nie wiedząc, nie przeczytawszy.
  • W wyrażeniach: nie ma, nie było, nie można, nie trzeba, nie warto.

2Piszemy łącznie

  • Z rzeczownikami: nieprawda, nieszczęście, niepisanie.
  • Z przymiotnikami i przysłówkami odprzymiotnikowymi: niedobry, niedobrze, nieładnie.
  • Od 2026 r. łącznie także w stopniu wyższym i najwyższym: nielepszy, nienajlepiej (dawniej osobno: nie lepszy).
  • Z imiesłowami przymiotnikowymi (np. palący, przeczytany) – zawsze łącznie: niepalący, nieprzeczytany.
Zapamiętaj

Czasownik, liczebnik, zaimek – osobno; rzeczownik, przymiotnik, przysłówek od przymiotnika, imiesłów przymiotnikowy – łącznie.

Sprawdź, czy rozumiesz

Jak od 2026 r. piszemy „nie” z przymiotnikami w stopniu wyższym i najwyższym?

3Co zmieniło się w 2026 r.

  • Z imiesłowami przymiotnikowymi „nie” piszemy łącznie bez wyjątków, także przy przeciwstawieniu: List jest nienapisany, lecz podyktowany (dawniej wolno było pisać osobno).
  • Z przymiotnikami przy wyraźnym przeciwstawieniu nadal piszemy osobno: To nie czarny, ale biały kot. Ale zadanie niełatwe, lecz ciekawe – łącznie, bo to nie przeciwstawienie, tylko dwie różne cechy.
  • Łącznie także stopień wyższy i najwyższy: niemilszy, nienajmilszy, nielepiej.

4Krok po kroku: jak zapisać „nie”

  • Krok 1. Odczytaj, z jakim wyrazem łączy się „nie”, np. (nie)wysoki.
  • Krok 2. Zadaj pytanie i nazwij część mowy: jaki? – przymiotnik.
  • Krok 3. Sprawdź regułę: przymiotnik – łącznie.
  • Krok 4. Sprawdź, czy to nie wyjątek (np. nienawidzić, niejeden) ani przeciwstawienie (nie wysoki, lecz niski), i zapisz: niewysoki.
Uwaga na błąd

„niewiem”, „niema”

Czasowniki, także w wyrażeniu „nie ma”, piszemy z „nie” osobno – poza kilkoma wyjątkami z listy.

Sprawdź, czy rozumiesz

Który zapis jest poprawny według zasad od 2026 r.?

✎Ściąga: Pisownia „nie”

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • Czasownik, liczebnik, zaimek – osobno; rzeczownik, przymiotnik, przysłówek od przymiotnika, imiesłów przymiotnikowy – łącznie.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Jak piszemy „nie” z przymiotnikami w stopniu równym?

    1. Az łącznikiem
    2. Bzależnie od rodzaju
    3. Cosobno, np. nie wysoki
    4. Dłącznie, np. niewysoki
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: łącznie, np. niewysoki – Z przymiotnikami „nie” piszemy łącznie: niewysoki, nieładny.

  2. Jak od 2026 r. piszemy „nie” z przymiotnikami w stopniu wyższym i najwyższym?

    1. Az łącznikiem
    2. Błącznie tylko w stopniu najwyższym
    3. Cosobno, np. nie wyższy
    4. Dłącznie, np. niewyższy, nienajlepszy
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: łącznie, np. niewyższy, nienajlepszy – Nowe zasady: „nie” z przymiotnikami łącznie bez względu na stopień.

  3. Które zdanie jest zapisane poprawnie?

    1. ANie-lubię szpinaku.
    2. BNielubię szpinaku.
    3. CNie lubię szpinaku.
    4. DNie lubie szpinaku.
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Nie lubię szpinaku. – Z czasownikami „nie” piszemy osobno; w ostatnim zdaniu brakuje „ę”.

  4. Jak piszemy „nie” z liczebnikami?

    1. Aosobno, np. nie pięć
    2. Błącznie tylko z porządkowymi
    3. Cz łącznikiem
    4. Dłącznie, np. niepięć
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: osobno, np. nie pięć – Z liczebnikami osobno: nie pięć, nie trzeci.

  5. Które połączenie piszemy łącznie?

    1. Anie + dwa
    2. Bnie + tu
    3. Cnie + wiem
    4. Dnie + prawda
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: nie + prawda – Z rzeczownikami łącznie: nieprawda.

  6. Który czasownik piszemy z „nie” łącznie?

    1. Anienawidzić
    2. Bnie chcieć
    3. Cnie wiedzieć
    4. Dnie lubić
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: nienawidzić – „Nienawidzić” to wyjątek – bez „nie” nie istnieje w tym znaczeniu.

  7. Który zapis jest poprawny według zasad od 2026 r.?

    1. AList jest nie napisany, lecz podyktowany.
    2. BList jest nienapisany, lecz podyktowany.
    3. CList jest nie-napisany, lecz podyktowany.
    4. DList jest nienapisany lecz podyktowany.
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: List jest nienapisany, lecz podyktowany. – Z imiesłowami przymiotnikowymi „nie” piszemy łącznie, także przy przeciwstawieniu; przed „lecz” stawiamy przecinek.

  8. Jak piszemy „nie” z imiesłowami przysłówkowymi?

    1. Ałącznie, np. niewiedząc
    2. Bosobno, np. nie wiedząc
    3. Cz łącznikiem
    4. Dzależnie od znaczenia
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: osobno, np. nie wiedząc – Imiesłowy przysłówkowe (-ąc, -wszy) piszemy z „nie” osobno.

Cały dział „Ortografia”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Więcej: Język polski, klasa 5