ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Język polski · Gramatykaklasa 5 · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/sp/5/jezyk-polski/liczebnik-i-zaimek/

Język polski · Gramatyka · kl. 5

Liczebnik i zaimek

Jak rozpoznawać liczebniki i zaimki oraz po co są potrzebne w tekście.

ok. 2 min czytania10 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Liczebnik

  • Liczebnik to odmienna część mowy, która nazywa liczbę albo kolejność.
  • Liczebnik główny odpowiada na pytanie ile?: dwa, pięć, sto. Porządkowy – na pytanie który z kolei?: drugi, piąty, setny.
  • Liczebniki odmieniają się przez przypadki (dwa – dwóch – dwóm), a wiele z nich także przez rodzaje: dwaj chłopcy, dwie dziewczynki, dwa koty.
  • Liczebnik porządkowy zapisany cyfrą arabską ma kropkę: Zająłem 3. miejsce (czyt. trzecie).

2Zaimek

  • Zaimek zastępuje inną część mowy, żeby tekst się nie powtarzał: Ania czyta. Ona lubi książki.
Rodzaj zaimkaPrzykłady
osoboweja, ty, on, ona, ono, my, wy, oni, one
dzierżawcze (czyj?)mój, twój, nasz, wasz, swój
wskazująceten, tamten, taki
pytającekto? co? jaki? czyj?
względne (łączą zdania)który, jaki, co
  • Zaimki odmieniają się jak wyrazy, które zastępują: on – jego – jemu.
Zapamiętaj

Liczebnik liczy i ustawia w kolejności; zaimek zastępuje inne wyrazy.

Sprawdź, czy rozumiesz

Na jakie pytanie odpowiada liczebnik porządkowy?

3Krok po kroku: rozpoznaj część mowy

  • Krok 1. Zadaj pytanie ile? albo który z kolei? – jeśli pasuje, to liczebnik.
  • Krok 2. Sprawdź, czy wyraz zastępuje inny wyraz – wtedy to zaimek.
  • Krok 3. Nazwij rodzaj: pięć – liczebnik główny, nasz – zaimek dzierżawczy.
Uwaga na błąd

Uznawanie wyrazu trójka za liczebnik. To rzeczownik (ta trójka); liczebnikiem jest trzy.

✎Ściąga: Liczebnik i zaimek

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • Liczebnik liczy i ustawia w kolejności; zaimek zastępuje inne wyrazy.
  • Liczebnik to odmienna część mowy, która nazywa liczbę albo kolejność.
  • Liczebnik główny odpowiada na pytanie ile?: dwa, pięć, sto. Porządkowy – na pytanie który z kolei?: drugi, piąty, setny.
  • Zaimek zastępuje inną część mowy, żeby tekst się nie powtarzał: Ania czyta. Ona lubi książki.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Na jakie pytanie odpowiada liczebnik porządkowy?

    1. Aczyj?
    2. Bile?
    3. Cjaki?
    4. Dktóry z kolei?
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: który z kolei? – Liczebnik porządkowy nazywa kolejność, np. drugi, piąty.

  2. Czym jest wyraz „pięć”?

    1. Azaimkiem
    2. Bliczebnikiem porządkowym
    3. Crzeczownikiem
    4. Dliczebnikiem głównym
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: liczebnikiem głównym – „Pięć” odpowiada na pytanie „ile?”.

  3. Który zaimek jest dzierżawczy?

    1. Aon
    2. Bten
    3. Cmój
    4. Dkto
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: mój – Zaimki dzierżawcze wskazują właściciela: mój, twój, nasz.

  4. Który zaimek jest wskazujący?

    1. Aja
    2. Btwój
    3. Cktóry
    4. Dten
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: ten – Zaimki wskazujące, np. ten, tamten, wskazują osoby i rzeczy.

  5. Co robi zaimek w tekście?

    1. Azawsze nazywa czynność
    2. Btworzy nowe wyrazy
    3. Cłączy się tylko z liczbami
    4. Dzastępuje inne części mowy, by uniknąć powtórzeń
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: zastępuje inne części mowy, by uniknąć powtórzeń – Zaimki zastępują np. rzeczowniki i przymiotniki.

  6. Które wyrazy to zaimki osobowe?

    1. Amój, twój
    2. Bkto, co
    3. Cja, ty, on
    4. Dten, taki
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: ja, ty, on – Zaimki osobowe wskazują osoby: ja, ty, on, my.

  7. Która część mowy jest wyróżniona w zdaniu „Mam trzy siostry”?

    1. Azaimek
    2. Brzeczownik
    3. Cliczebnik główny
    4. Dliczebnik porządkowy
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: liczebnik główny – „Trzy” odpowiada na pytanie „ile?”, więc to liczebnik główny.

  8. Który wyraz jest zaimkiem względnym?

    1. Asto
    2. Bktóry
    3. Cach
    4. Ddrugi
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: który – Zaimek względny „który” łączy zdania: „dom, który stoi przy parku”.

Cały dział „Gramatyka”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Rozwiąż quiz · 8 pytańFiszki · 10🔊 Posłuchaj notatki

Więcej: Język polski, klasa 5

Pisownia „nie”Wymowa a pisownia„W pustyni i w puszczy”„Hobbit, czyli tam i z powrotem”„Chłopcy z Placu Broni”„Katarynka”Mity greckie: Prometeusz, Syzyf, Demeter i Kora, HeraklesBiblia: stworzenie świata i przypowieść o miłosiernym SamarytaninieIgnacy Krasicki – bajki„Pan Tadeusz” – fragmenty (burza, bigos, polonez)Środki językowe a cel wypowiedziArgumentowanie i etyka językaAktywne słuchanie i mowa ciałaNarrator, podmiot liryczny i wątkiMit i przypowieśćPowtórzenie, wyliczenie i inne środki stylistyczneFilm, teatr i komiksPrzyimek, partykuła i wykrzyknikTryby czasownika i formy nieosoboweStopniowanie przymiotników i przysłówkówZdania złożone i interpunkcjaSynonimy, frazeologizmy i słownikiTrudne formy rzeczowników i akcentNotatka i plan szczegółowyInstrukcja, ogłoszenie, dedykacja i relacjaOpis przedmiotu, miejsca, obrazu i przeżyćCharakterystyka postaciOpowiadanie twórcze z opisemWartości i odpowiedzialność za wspólnotęWiarygodne źródła i perswazjaHigiena cyfrowa i cyberprzemoc