1Moc prądu i energia
- Oznaczenia: P — moc [W]; U — napięcie [V]; I — natężenie [A]; E — energia [J lub kWh]; t — czas [s lub h]; R — opór [Ω].
P = U · I. Energia: E = P · t. 1 kWh = 1000 W · 3600 s = 3,6·106 J = 3,6 MJ.
- Moc to szybkość przekazywania energii: 1 W = 1 J/s. Rachunek za prąd dotyczy energii w kWh: moc w kW razy czas w godzinach.
2Dane znamionowe
- Na tabliczce jest np. 230 V, 60 W: to napięcie, przy którym urządzenie ma pracować, i moc, jaką wtedy pobiera.
- Z tych danych obliczysz natężenie I = P przez U i opór R = U2 przez P (bo R = U przez I).
- Przy niższym napięciu urządzenie pobiera mniejszą moc. Gdyby opór był stały, przy połowie napięcia moc spadłaby 4 razy (P = U2 przez R).
Grzejnik o oporze stałym ma dane 230 V, 1000 W. Jaką moc pobierze przy napięciu 115 V?
P = U²/R, więc przy dwa razy mniejszym napięciu moc maleje 2² = 4 razy: 1000 W : 4 = 250 W.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
3Przykłady
- Dane: żarówka 230 V, 60 W.
- Wzory: I = P przez U, R = U2 przez P.
- Obliczenia: I = 60 W przez 230 V ≈ 0,26 A; R = (230 V)2 przez 60 W = 52 900 przez 60 Ω ≈ 880 Ω.
- Odpowiedź: I ≈ 0,26 A, R ≈ 880 Ω (opór rozgrzanego włókna).
- Urządzenie 1 kW pracujące 2 h zużywa E = 1 kW · 2 h = 2 kWh = 7,2 MJ.
- Lampa LED 10 W świeci 5 h dziennie przez 30 dni: t = 150 h, E = 0,01 kW · 150 h = 1,5 kWh. Przy cenie np. 1 zł za 1 kWh to 1,50 zł.
Traktowanie kWh jak jednostki mocy. Kilowatogodzina to jednostka energii; moc podajesz w W lub kW.
✎Ściąga: Moc, energia i dane znamionowe
Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.
- P = U · I. Energia: E = P · t. 1 kWh = 1000 W · 3600 s = 3,6·106 J = 3,6 MJ.
- Oznaczenia: P — moc [W]; U — napięcie [V]; I — natężenie [A]; E — energia [J lub kWh]; t — czas [s lub h]; R — opór [Ω].
- Moc to szybkość przekazywania energii: 1 W = 1 J/s. Rachunek za prąd dotyczy energii w kWh: moc w kW razy czas w godzinach.
- Dane: żarówka 230 V, 60 W.
- Wzory: I = P przez U, R = U2 przez P.
- Obliczenia: I = 60 W przez 230 V ≈ 0,26 A; R = (230 V)2 przez 60 W = 52 900 przez 60 Ω ≈ 880 Ω.
- Odpowiedź: I ≈ 0,26 A, R ≈ 880 Ω (opór rozgrzanego włókna).
?Quiz: powtórz przed kartkówką
8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.
Urządzenie o mocy 1 kW pracuje 2 h. Zużyta energia wynosi
- A2 kW
- B0,5 kWh
- C2000 kWh
- D2 kWh
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: 2 kWh – E = P·t = 1 kW · 2 h = 2 kWh = 7,2 MJ; kW to jednostka mocy, nie energii.
Ile dżuli to 1 kWh?
- A3600 J
- B3,6·106 J
- C1000 J
- D3,6·109 J
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: 3,6·106 J – 1 kWh = 1000 W · 3600 s = 3,6·106 J.
Żarówka 230 V, 60 W pracuje przy napięciu znamionowym. Natężenie prądu wynosi
- Aok. 0,26 A
- Bok. 3,8 A
- Cok. 13 800 A
- Dok. 0,017 A
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: ok. 0,26 A – I = P/U = 60 W / 230 V ≈ 0,26 A; 3,8 A to odwrócony iloraz U/P.
Opór żarówki 230 V, 60 W w temperaturze pracy wynosi około
- A13 800 Ω
- B0,26 Ω
- C880 Ω
- D3,8 Ω
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: 880 Ω – R = U²/P = 52 900 / 60 Ω ≈ 880 Ω.
Czajnik o mocy 2 kW działa 15 min. Zużyta energia wynosi
- A30 kWh
- B2 kWh
- C0,5 kWh
- D0,03 kWh
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: 0,5 kWh – 15 min = 0,25 h, więc E = 2 kW · 0,25 h = 0,5 kWh; 30 kWh wychodzi przy czasie w minutach.
Który wzór opisuje moc prądu elektrycznego?
- AP = U·I
- BP = U + I
- CP = I/U
- DP = U/I
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: P = U·I – Moc to iloczyn napięcia i natężenia; U/I to opór.
Grzejnik o oporze stałym ma dane 230 V, 1000 W. Jaką moc pobierze przy napięciu 115 V?
- A2000 W
- B500 W
- C250 W
- D1000 W
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: 250 W – P = U²/R, więc przy dwa razy mniejszym napięciu moc maleje 2² = 4 razy: 1000 W : 4 = 250 W.
Silnik o mocy 500 W pobiera prąd 2,5 A. Napięcie zasilania wynosi
- A2000 V
- B200 V
- C1250 V
- D0,005 V
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: 200 V – U = P/I = 500 W / 2,5 A = 200 V.
Cały dział „Prąd elektryczny i obwody”: ściąga i próbny sprawdzian →
Kartkówka albo sprawdzian już blisko?
Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.