ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Historia · Kampania 1939 i wojna światowaklasa 4 LO · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/lo/4/historia/kampania-1939-potencjaly-decyzje-i-oceny/

Historia · Kampania 1939 i wojna światowa · kl. 4 · zakres rozszerzony

Kampania 1939: potencjały, decyzje i oceny

Na rozszerzeniu nie wystarczy opisać przebieg kampanii. Trzeba porównać siły, ocenić decyzje dowódców i aliantów oraz wskazać skutki przegranej.

ok. 3 min czytania9 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Porównanie potencjałów

  • Niemcy miały przewagę prawie w każdej dziedzinie, a w lotnictwie i broni pancernej szczególnie dużą. Polska miała dobrych żołnierzy, ale mniej nowoczesnego sprzętu i krócej trwającą mobilizację.
NiemcyPolskaŻołnierzeok. 1,5 mlnok. 1 mlnCzołgiok. 2,6 tys.ok. 0,9 tys. (głównielekkie)Samolotybojoweok. 2 tys.ok. 0,4 tys.Kierunkiatakuzachód, północ, południeod 17 IX także atak ZSRS zewschodu
Siły stron we wrześniu 1939 (liczby przybliżone)

2Decyzje władz i dowódców

  • Plan obrony zakładał rozstawienie wojsk blisko granicy, żeby bronić przemysłowych ziem zachodnich. Przez to armie były rozciągnięte i łatwo je oskrzydlić.
  • Od 23–24 VIII trwała tajna mobilizacja alarmowa. Mobilizację powszechną postanowiono ogłosić 29 VIII, ale na prośbę Francji i Wielkiej Brytanii odłożono ją o dzień. Ogłoszono ją 30 VIII (pierwszy dzień: 31 VIII), więc część oddziałów nie zdążyła na front.
  • Naczelny Wódz marszałek Edward Rydz-Śmigły opuścił Warszawę już 6–7 IX, a władze cywilne wyjechały na wschód. To utrudniło dowodzenie. Ocena tych decyzji zależy od kryteriów: jakie informacje mieli wtedy dowódcy i jakie mieli możliwości.

3Postawa aliantów

  • Francja obiecała w 1939 roku ofensywę na Niemcy, ale ograniczyła się do słabego natarcia w Saarze (IX 1939). Wielka Brytania zrzucała nad Niemcami głównie ulotki, a nie bomby.
  • Oceń to ostrożnie: alianci nie byli gotowi do wojny, ale zawiedli w sprawie, która była ich zobowiązaniem sojuszniczym.
Sprawdź, czy rozumiesz

Czemu mobilizacja powszechna w 1939 roku była tak spóźniona?

4Współpraca okupantów

  • Niemcy i ZSRS współpracowały już we wrześniu 1939 roku. Przykład: wspólna parada w Brześciu (22 IX). Zimą 1939/1940 odbyły się konferencje NKWD i gestapo (m.in. w Zakopanem i Krakowie). Ich przebieg słabo znamy ze źródeł, ale historycy łączą je z uzgadnianiem walki z polskim oporem i wymianą ludności.

5Skutki przegranej

  • Demograficzne: poległo ok. 66–70 tys. polskich żołnierzy (i kilkanaście tysięcy w walkach z Armią Czerwoną), ok. 420 tys. trafiło do niewoli niemieckiej, a ok. 250 tys. do sowieckiej. Ofiary cywilne szacuje się na setki tysięcy.
  • Materialne i polityczne: zniszczone miasta (np. Warszawa, Wieluń), utrata całego terytorium i początek dwóch okupacji.
Zapamiętaj

Przegrana wynikała z przewagi niemieckiej, błędnych decyzji i braku pomocy. Oceniaj dowódców i aliantów według tego, co wtedy wiedzieli i mogli zrobić.

Uwaga na błąd

Przypisywanie klęski jednej przyczynie, np. tylko zdradzie aliantów albo tylko błędom dowódców. Na maturze potrzebne są co najmniej dwa rodzaje przyczyn.

Sprawdź, czy rozumiesz

Przykładem współpracy Niemiec i ZSRS w 1939 roku była

✎Ściąga: Kampania 1939: potencjały, decyzje i oceny

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • Przegrana wynikała z przewagi niemieckiej, błędnych decyzji i braku pomocy. Oceniaj dowódców i aliantów według tego, co wtedy wiedzieli i mogli zrobić.
  • Demograficzne: poległo ok. 66–70 tys. polskich żołnierzy (i kilkanaście tysięcy w walkach z Armią Czerwoną), ok. 420 tys. trafiło do niewoli niemieckiej, a ok. 250 tys. do sowieckiej. Ofiary cywilne szacuje się na setki tysięcy.
  • Materialne i polityczne: zniszczone miasta (np. Warszawa, Wieluń), utrata całego terytorium i początek dwóch okupacji.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Czemu mobilizacja powszechna w 1939 roku była tak spóźniona?

    1. ANie przewidywano wojny z Niemcami
    2. BSejm odrzucił ustawę
    3. CWstrzymano ją na prośbę Francji i Wielkiej Brytanii
    4. DNiemcy ją zablokowały
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Wstrzymano ją na prośbę Francji i Wielkiej Brytanii – Mobilizację powszechną postanowiono ogłosić 29 VIII, ale na prośbę sojuszników przesunięto ją na 30 VIII, by nie „prowokować” Niemiec.

  2. Na czym polegał słaby punkt planu obrony Polski?

    1. AWojska rozstawiono blisko granicy, co ułatwiało oskrzydlenie
    2. BCałą armię zgromadzono w Warszawie
    3. CBrak planu obrony
    4. DWojsko nie miało oficerów
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Wojska rozstawiono blisko granicy, co ułatwiało oskrzydlenie – Rozciągnięte armie przy granicy łatwo było okrążyć.

  3. Jak oceniamy postawę Francji we wrześniu 1939?

    1. AOdmówiła podpisania sojuszu
    2. BOgraniczyła się do słabego natarcia w Saarze mimo zobowiązań
    3. CSkutecznie zaatakowała Niemcy
    4. DZaatakowała ZSRS
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Ograniczyła się do słabego natarcia w Saarze mimo zobowiązań – Francja uderzyła w Saarze symbolicznie i szybko się wycofała.

  4. Przykładem współpracy Niemiec i ZSRS w 1939 roku była

    1. Akonferencja w Jałcie
    2. Bwspólna obrona Warszawy
    3. Cwspólna parada w Brześciu 22 IX
    4. Dwspólny atak na Francję
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: wspólna parada w Brześciu 22 IX – Parada w Brześciu pokazała współdziałanie okupantów.

  5. Konferencje NKWD i gestapo zimą 1939/1940 dotyczyły

    1. Azwalczania polskiego oporu
    2. Bplanów ataku na Francję
    3. Cpomocy dla Żydów
    4. Dgranicy na Odrze
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: zwalczania polskiego oporu – Obie służby uzgadniały represje wobec Polaków.

  6. Dlaczego ocena Naczelnego Wodza i władz musi uwzględniać ich wiedzę z 1939 roku?

    1. AOceniamy decyzje według informacji i możliwości z tamtej chwili
    2. BBo wynik wojny nie ma znaczenia
    3. CBo historia nie dopuszcza ocen
    4. DBo wszyscy dowódcy decydowali tak samo
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Oceniamy decyzje według informacji i możliwości z tamtej chwili – Ocena wymaga kryteriów i kontekstu, a nie samej wiedzy o klęsce.

  7. Wśród skutków przegranej 1939 roku znalazły się

    1. Apowstanie Generalnego Gubernatorstwa w ZSRS
    2. Bokupacja niemiecka i sowiecka oraz zbrodnie na ludności
    3. Cprzejęcie władzy przez Sikorskiego w kraju
    4. Dodzyskanie Zaolzia przez Czechosłowację
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: okupacja niemiecka i sowiecka oraz zbrodnie na ludności – Po kampanii ziemie polskie podzielono i objęto okupacją.

  8. Które porównanie sił 1939 jest prawdziwe?

    1. ANiemcy mieli wielokrotnie więcej czołgów i samolotów
    2. BPolska miała przewagę w lotnictwie
    3. CPolska miała więcej czołgów
    4. DSiły były równe
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Niemcy mieli wielokrotnie więcej czołgów i samolotów – Niemcy mieli ok. 2 tys. samolotów bojowych, Polska ok. 0,4 tys.

Cały dział „Kampania 1939 i wojna światowa”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Rozwiąż quiz · 8 pytańFiszki · 9🔊 Posłuchaj notatki

Więcej: Historia, klasa 4

Wojna obronna Polski w 1939 rokuII wojna światowa: fronty i klęska OsiDaleki Wschód, Afryka i Włochy: inne fronty wojnyKonferencje Wielkiej Trójki: Teheran, Jałta, PoczdamWielka Koalicja i współpraca Niemiec z ZSRSLudność cywilna i jeńcy w II wojnie światowejŻycie pod okupacją, obozy i deportacjePolityka okupantów: Niemcy i ZSRS w PolsceZbrodnie niemieckie i sowieckie oraz pamięć o nichLudobójstwo na Wołyniu i w Małopolsce WschodniejZagłada Żydów: etapy i opórPostawy wobec Holokaustu i SprawiedliwiKorzenie antysemityzmu i działania rządu RP wobec ZagładyRząd RP na uchodźstwie i układ Sikorski–MajskiPolacy na frontach i sprawa polska w polityce mocarstwArmia Andersa, Polskie Siły Zbrojne i położenie rządu RPPolskie Państwo Podziemne i Armia KrajowaAkcja „Burza” i powstanie warszawskieSkutki II wojny światowejRozliczenie zbrodni wojennych i ocena ONZPoczątek zimnej wojny, NATO i Układ WarszawskiSowietyzacja Europy Środkowo-Wschodniej i bunty: NRD, Węgry, CzechosłowacjaKonflikt arabsko-izraelski i Bliski WschódPowstanie Izraela i przemiany w ChinachDekolonizacja oraz Wietnam, Kuba i AfganistanRok Afryki i terroryzmIntegracja europejska, nauka i przemiany kulturyZagrożenia cywilizacyjne, Sobór Watykański II i kultura masowaUSA po II wojnie światowej: makkartyzm i prawa obywatelskiePolska po wojnie: straty, nowe granice i odbudowaPrzesiedlenia i nowe granice: skutki społeczneJak komuniści przejęli władzę w PolsceStalinizm w Polsce: ustrój, terror i KościółPropaganda, socrealizm, plan sześcioletni i odwilżPoznański Czerwiec 1956 i Październik 1956System władzy i gospodarka PRL w latach 60. i 70.Kryzysy: Marzec 1968, Grudzień 1970, Czerwiec 1976Kościół, opozycja i „Solidarność”Postawy wobec władzy, milenium 1966 i ludzie „Solidarności”Stan wojenny w PolsceStan wojenny: reakcje świata, Kościół i życie codzienneOkrągły Stół i wybory 1989Jesień Ludów, rozpad ZSRS i wojny lat 90.Obalanie komunizmu i transformacja w regionieTransformacja ustrojowa i Konstytucja 1997Spory polityczne i koszty transformacji w latach 90.Polska w NATO i Unii EuropejskiejPolska i sąsiedzi po 1989 rokuŚwiat po 2000 roku: Chiny, terroryzm i wojna na UkrainieŹródła XX wieku: jak je czytać i oceniaćSpory o XX wiek: interpretacje i argumentacjaPowtórka: cezury i problemy od starożytności do 2004 rokuPorównania i syntezy problemowe na rozszerzeniu