Jak pracować z wydarzeniami bliskimi współczesności?

Korzystać z datowanych źródeł i oddzielać opis od oceny

Co jest wspólną cechą nowych zagrożeń?

Mają charakter międzynarodowy i wymagają współpracy

Świat po 2000 roku: Chiny, terroryzm i wojna na Ukrainie

ogarniam.edu.pl · Historia · III RP i świat na przełomie stuleciklasa 4 LO · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/lo/4/historia/swiat-po-2000-roku-chiny-terroryzm-i-wojna-na-ukrainie/

Na przełomie stuleci pojawiły się nowe zagrożenia i nowe potęgi. Zobaczysz wzrost znaczenia Chin, zamachy z 2001 roku i inwazję Rosji na Ukrainę oraz zasady pracy z wydarzeniami bliskimi dzisiejszym czasom.

1Chiny

Reformy od 1978 roku i przystąpienie do WTO (2001) zamieniły Chiny w „fabrykę świata” i drugą największą gospodarkę. Wzrosła też siła polityczna i wojskowa.

2Nowe zagrożenia ładu

11 IX 2001: terrorystyczne zamachy w USA. Wywołały wojnę z terroryzmem: interwencję w Afganistanie (od 2001). Wojnę w Iraku (2003) uzasadniano inaczej – rzekomą bronią masowego rażenia, której nie znaleziono. W obu operacjach uczestniczyła Polska.
2014: Rosja zaanektowała Krym, łamiąc prawo międzynarodowe, i wsparła separatystów w Donbasie.
24 II 2022: pełnoskalowa inwazja Rosji na Ukrainę. W odpowiedzi do NATO wstąpiły Finlandia (2023) i Szwecja (2024). Stan na X 2026: walki trwają, ogłaszano tylko krótkie lub częściowe rozejmy, trwałego pokoju nie zawarto – sprawdzaj aktualne, datowane źródła.

Świat po 2000 roku: wybrane wydarzenia

Sprawdź, czy rozumiesz

Co zrobiła Rosja w 2014 roku?

3Wydarzenia bliskie współczesności

[Dodatek] Katastrofa smoleńska (10 IV 2010): zginęło 96 osób, w tym prezydent Lech Kaczyński. [Dodatek] Pandemia COVID-19 (od 2020).
Pracując z takimi tematami, korzystaj z datowanych i wiarygodnych źródeł. Oddzielaj opis (co się stało) od interpretacji (dlaczego) i oceny (czy słusznie).

Zapamiętaj

Chiny po 1978 roku i WTO (2001) zmieniły układ sił. Zamachy 11 IX 2001, Krym (2014) i inwazja na Ukrainę (2022) to nowe zagrożenia dla ładu międzynarodowego. Przy najnowszych wydarzeniach oddziel opis od oceny.

Uwaga na błąd

Przypisywanie wzrostu Chin jednej przyczynie. Złożyły się na to reformy rynkowe, otwarcie na świat, tania siła robocza i inwestycje zagraniczne.

✎Ściąga: Świat po 2000 roku: Chiny, terroryzm i wojna na Ukrainie

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

Chiny po 1978 roku i WTO (2001) zmieniły układ sił. Zamachy 11 IX 2001, Krym (2014) i inwazja na Ukrainę (2022) to nowe zagrożenia dla ładu międzynarodowego. Przy najnowszych wydarzeniach oddziel opis od oceny.
11 IX 2001: terrorystyczne zamachy w USA. Wywołały wojnę z terroryzmem: interwencję w Afganistanie (od 2001). Wojnę w Iraku (2003) uzasadniano inaczej – rzekomą bronią masowego rażenia, której nie znaleziono. W obu operacjach uczestniczyła Polska.
2014: Rosja zaanektowała Krym, łamiąc prawo międzynarodowe, i wsparła separatystów w Donbasie.
24 II 2022: pełnoskalowa inwazja Rosji na Ukrainę. W odpowiedzi do NATO wstąpiły Finlandia (2023) i Szwecja (2024). Stan na X 2026: walki trwają, ogłaszano tylko krótkie lub częściowe rozejmy, trwałego pokoju nie zawarto – sprawdzaj aktualne, datowane źródła.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

Kiedy Chiny przystąpiły do WTO?
1. A1978
2. B1949
3. C2001
4. D2014
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: 2001 – Przystąpienie otworzyło rynki dla chińskiego eksportu.
Co było jedną z przyczyn wzrostu znaczenia Chin?
1. ARewolucja kulturalna
2. BWielki Skok
3. CWojna z Japonią
4. DReformy rynkowe od 1978 roku
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: Reformy rynkowe od 1978 roku – Dzięki nim Chiny stały się drugą gospodarką świata.
Co się stało 11 IX 2001?
1. ATerrorystyczne zamachy w USA
2. BRosja zaatakowała Ukrainę
3. CRozpoczęła się pandemia
4. DUpadł mur berliński
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: Terrorystyczne zamachy w USA – Zamachów dokonała Al-Kaida; w odpowiedzi USA rozpoczęły wojnę z terroryzmem i interwencję w Afganistanie.
Co zrobiła Rosja w 2014 roku?
1. APrzystąpiła do NATO
2. BZaatakowała Polskę
3. CZaanektowała Krym
4. DRozpadła się
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: Zaanektowała Krym – Naruszyła prawo międzynarodowe.
Kiedy rozpoczęła się pełnoskalowa inwazja Rosji na Ukrainę?
1. A24 II 2022
2. B2001
3. C2020
4. D2014
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: 24 II 2022 – Wcześniej, w 2014 roku, zajęto Krym.
Kiedy doszło do katastrofy smoleńskiej?
1. A2022
2. B2001
3. C2020
4. D10 IV 2010
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: 10 IV 2010 – Zginęło 96 osób.
Jak pracować z wydarzeniami bliskimi współczesności?
1. AIgnorować źródła
2. BKorzystać z datowanych źródeł i oddzielać opis od oceny
3. CUfać pierwszej wiadomości
4. DOpierać się na opinii
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: Korzystać z datowanych źródeł i oddzielać opis od oceny – Źródła wymagają krytycznej oceny.
Co jest wspólną cechą nowych zagrożeń?
1. ADotyczą tylko Azji
2. BSą przestarzałe
3. CMają charakter międzynarodowy i wymagają współpracy
4. DDotyczą tylko jednego kraju
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: Mają charakter międzynarodowy i wymagają współpracy – Terroryzm, agresja i pandemie przekraczają granice.

Cały dział „III RP i świat na przełomie stuleci”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Rozwiąż quiz · 8 pytań Fiszki · 9 🔊 Posłuchaj notatki

Więcej: Historia, klasa 4

Wojna obronna Polski w 1939 roku Kampania 1939: potencjały, decyzje i oceny II wojna światowa: fronty i klęska Osi Daleki Wschód, Afryka i Włochy: inne fronty wojny Konferencje Wielkiej Trójki: Teheran, Jałta, Poczdam Wielka Koalicja i współpraca Niemiec z ZSRS Ludność cywilna i jeńcy w II wojnie światowej Życie pod okupacją, obozy i deportacje Polityka okupantów: Niemcy i ZSRS w Polsce Zbrodnie niemieckie i sowieckie oraz pamięć o nich Ludobójstwo na Wołyniu i w Małopolsce Wschodniej Zagłada Żydów: etapy i opór Postawy wobec Holokaustu i Sprawiedliwi Korzenie antysemityzmu i działania rządu RP wobec Zagłady Rząd RP na uchodźstwie i układ Sikorski–Majski Polacy na frontach i sprawa polska w polityce mocarstw Armia Andersa, Polskie Siły Zbrojne i położenie rządu RP Polskie Państwo Podziemne i Armia Krajowa Akcja „Burza” i powstanie warszawskie Skutki II wojny światowej Rozliczenie zbrodni wojennych i ocena ONZ Początek zimnej wojny, NATO i Układ Warszawski Sowietyzacja Europy Środkowo-Wschodniej i bunty: NRD, Węgry, Czechosłowacja Konflikt arabsko-izraelski i Bliski Wschód Powstanie Izraela i przemiany w Chinach Dekolonizacja oraz Wietnam, Kuba i Afganistan Rok Afryki i terroryzm Integracja europejska, nauka i przemiany kultury Zagrożenia cywilizacyjne, Sobór Watykański II i kultura masowa USA po II wojnie światowej: makkartyzm i prawa obywatelskie Polska po wojnie: straty, nowe granice i odbudowa Przesiedlenia i nowe granice: skutki społeczne Jak komuniści przejęli władzę w Polsce Stalinizm w Polsce: ustrój, terror i Kościół Propaganda, socrealizm, plan sześcioletni i odwilż Poznański Czerwiec 1956 i Październik 1956 System władzy i gospodarka PRL w latach 60. i 70.Kryzysy: Marzec 1968, Grudzień 1970, Czerwiec 1976 Kościół, opozycja i „Solidarność”Postawy wobec władzy, milenium 1966 i ludzie „Solidarności”Stan wojenny w Polsce Stan wojenny: reakcje świata, Kościół i życie codzienne Okrągły Stół i wybory 1989 Jesień Ludów, rozpad ZSRS i wojny lat 90.Obalanie komunizmu i transformacja w regionie Transformacja ustrojowa i Konstytucja 1997 Spory polityczne i koszty transformacji w latach 90.Polska w NATO i Unii Europejskiej Polska i sąsiedzi po 1989 roku Źródła XX wieku: jak je czytać i oceniać Spory o XX wiek: interpretacje i argumentacja Powtórka: cezury i problemy od starożytności do 2004 roku Porównania i syntezy problemowe na rozszerzeniu