ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Historia · III RP i świat na przełomie stuleciklasa 4 LO · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/lo/4/historia/jesien-ludow-rozpad-zsrs-i-wojny-lat-90/

Historia · III RP i świat na przełomie stuleci · kl. 4

Jesień Ludów, rozpad ZSRS i wojny lat 90.

W 1989 roku komunizm w Europie Środkowo-Wschodniej upadał kraj po kraju, a w 1991 rozpadł się ZSRS. Poznasz kolejność wydarzeń, wojny w Jugosławii i Czeczenii oraz etapy rozwoju Unii Europejskiej.

ok. 2 min czytania10 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Jesień Ludów (1989–1991)

  • Polska: Okrągły Stół i wybory (1989). Węgry: otwarcie granicy z Austrią. NRD: upadek muru berlińskiego (9 XI 1989). Czechosłowacja: „aksamitna rewolucja” (XI–XII 1989, prezydent Havel). Rumunia: obalenie Ceaușescu (XII 1989), który został stracony.
  • 3 X 1990: zjednoczenie Niemiec. 1991: rozwiązanie RWPG i Układu Warszawskiego. XII 1991: rozpad ZSRS.
KrajRokWydarzeniePolska1989Okrągły Stół, wybory 4 VIWęgry1989otwarcie granicy z AustriąNRD9 XI 1989upadek muru berlińskiegoCzechosłowacjaXI–XII 1989aksamitna rewolucja (prezydent Havel)RumuniaXII 1989obalenie i egzekucja CeaușescuNiemcy3 X 1990zjednoczenieZSRSXII 1991rozpad
Jesień Ludów w kilku krajach

2Wojny w byłej Jugosławii

  • Po upadku komunizmu republiki Jugosławii zaczęły dążyć do niepodległości, a konflikty narodowościowe i religijne zamieniły się w wojny. W latach 1991–1995 walczono w Chorwacji i Bośni (oblężenie Sarajewa, Srebrenica w VII 1995 – masakra około 8 tys. mężczyzn i chłopców). Wojny zakończył układ w Dayton (XII 1995). W latach 1998–1999 walczono o Kosowo; serbskie czystki etniczne przerwały naloty NATO (III–VI 1999).
Sprawdź, czy rozumiesz

Co stało się w Rumunii w XII 1989?

3Wojny czeczeńskie

  • W latach 1994–1996 i od 1999 roku Rosja prowadziła wojny z separatystyczną Czeczenią. Zginęły dziesiątki tysięcy ludzi.

4Unia Europejska

  • Etapy: euro (1999 bezgotówkowo, 2002 w gotówce), rozszerzenia (2004, 2007, 2013), traktat lizboński (2009). Pierwszym państwem, które wystąpiło z UE, była Wielka Brytania (brexit, 31 I 2020).
Zapamiętaj

1989–1991: upadek komunizmu w Europie, zjednoczenie Niemiec, koniec RWPG i Układu Warszawskiego, rozpad ZSRS. Wojny w Jugosławii (1991–1999) i Czeczenii. UE: euro, rozszerzenia, Lizbona.

Uwaga na błąd

Zakładanie, że rozpad ZSRS i Jugosławii miały ten sam przebieg. ZSRS rozpadł się głównie pokojowo (choć nie bez ofiar, np. w Wilnie w I 1991), a Jugosławia w wojnach.

Sprawdź, czy rozumiesz

Kiedy rozpadł się ZSRS?

✎Ściąga: Jesień Ludów, rozpad ZSRS i wojny lat 90.

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • 1989–1991: upadek komunizmu w Europie, zjednoczenie Niemiec, koniec RWPG i Układu Warszawskiego, rozpad ZSRS. Wojny w Jugosławii (1991–1999) i Czeczenii. UE: euro, rozszerzenia, Lizbona.
  • Polska: Okrągły Stół i wybory (1989). Węgry: otwarcie granicy z Austrią. NRD: upadek muru berlińskiego (9 XI 1989). Czechosłowacja: „aksamitna rewolucja” (XI–XII 1989, prezydent Havel). Rumunia: obalenie Ceaușescu (XII 1989), który został stracony.
  • 3 X 1990: zjednoczenie Niemiec. 1991: rozwiązanie RWPG i Układu Warszawskiego. XII 1991: rozpad ZSRS.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Kiedy upadł mur berliński?

    1. A4 VI 1989
    2. B9 XI 1989
    3. CXII 1991
    4. D3 X 1990
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: 9 XI 1989 – Granica między dwiema częściami Niemiec stała się otwarta.

  2. Kiedy zjednoczono Niemcy?

    1. A3 X 1990
    2. B1991
    3. C9 XI 1989
    4. D1949
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: 3 X 1990 – NRD przystąpiła do RFN.

  3. Czym była „aksamitna rewolucja”?

    1. APokojowym obaleniem komunizmu w Czechosłowacji
    2. BPrzewrotem w Rumunii
    3. CPowstaniem w Berlinie
    4. DWojną w Jugosławii
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Pokojowym obaleniem komunizmu w Czechosłowacji – Prezydentem został Václav Havel.

  4. Co stało się w Rumunii w XII 1989?

    1. AObalono Ceaușescu, który został stracony
    2. BRumunia opuściła NATO
    3. CWybuchły wojny jugosłowiańskie
    4. DPokojowo zmieniono władzę
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Obalono Ceaușescu, który został stracony – Rewolucja była krwawa.

  5. Co zakończyło wojnę w Bośni?

    1. AUkład w Rzymie
    2. BPorozumienie Camp David
    3. CPokój westfalski
    4. DUkład w Dayton (XII 1995)
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Układ w Dayton (XII 1995) – Układ podpisano w grudniu 1995.

  6. Co wydarzyło się w Srebrenicy w VII 1995?

    1. AZniesienie blokady
    2. BPodpisanie pokoju
    3. CMasakra około 8 tys. mężczyzn i chłopców
    4. DZwycięstwo Bośniaków
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Masakra około 8 tys. mężczyzn i chłopców – Międzynarodowy trybunał uznał tę zbrodnię Serbów bośniackich za ludobójstwo.

  7. Kiedy rozpadł się ZSRS?

    1. A1985
    2. B1999
    3. CXII 1991
    4. D1989
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: XII 1991 – Rozwiązano też RWPG i Układ Warszawski.

  8. Które rozszerzenie UE objęło Polskę?

    1. A2013
    2. B2007
    3. C1 V 2004
    4. D1999
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: 1 V 2004 – Przystąpiło wtedy dziesięć państw.

Cały dział „III RP i świat na przełomie stuleci”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Rozwiąż quiz · 8 pytańFiszki · 10🔊 Posłuchaj notatki

Więcej: Historia, klasa 4

Wojna obronna Polski w 1939 rokuKampania 1939: potencjały, decyzje i ocenyII wojna światowa: fronty i klęska OsiDaleki Wschód, Afryka i Włochy: inne fronty wojnyKonferencje Wielkiej Trójki: Teheran, Jałta, PoczdamWielka Koalicja i współpraca Niemiec z ZSRSLudność cywilna i jeńcy w II wojnie światowejŻycie pod okupacją, obozy i deportacjePolityka okupantów: Niemcy i ZSRS w PolsceZbrodnie niemieckie i sowieckie oraz pamięć o nichLudobójstwo na Wołyniu i w Małopolsce WschodniejZagłada Żydów: etapy i opórPostawy wobec Holokaustu i SprawiedliwiKorzenie antysemityzmu i działania rządu RP wobec ZagładyRząd RP na uchodźstwie i układ Sikorski–MajskiPolacy na frontach i sprawa polska w polityce mocarstwArmia Andersa, Polskie Siły Zbrojne i położenie rządu RPPolskie Państwo Podziemne i Armia KrajowaAkcja „Burza” i powstanie warszawskieSkutki II wojny światowejRozliczenie zbrodni wojennych i ocena ONZPoczątek zimnej wojny, NATO i Układ WarszawskiSowietyzacja Europy Środkowo-Wschodniej i bunty: NRD, Węgry, CzechosłowacjaKonflikt arabsko-izraelski i Bliski WschódPowstanie Izraela i przemiany w ChinachDekolonizacja oraz Wietnam, Kuba i AfganistanRok Afryki i terroryzmIntegracja europejska, nauka i przemiany kulturyZagrożenia cywilizacyjne, Sobór Watykański II i kultura masowaUSA po II wojnie światowej: makkartyzm i prawa obywatelskiePolska po wojnie: straty, nowe granice i odbudowaPrzesiedlenia i nowe granice: skutki społeczneJak komuniści przejęli władzę w PolsceStalinizm w Polsce: ustrój, terror i KościółPropaganda, socrealizm, plan sześcioletni i odwilżPoznański Czerwiec 1956 i Październik 1956System władzy i gospodarka PRL w latach 60. i 70.Kryzysy: Marzec 1968, Grudzień 1970, Czerwiec 1976Kościół, opozycja i „Solidarność”Postawy wobec władzy, milenium 1966 i ludzie „Solidarności”Stan wojenny w PolsceStan wojenny: reakcje świata, Kościół i życie codzienneOkrągły Stół i wybory 1989Obalanie komunizmu i transformacja w regionieTransformacja ustrojowa i Konstytucja 1997Spory polityczne i koszty transformacji w latach 90.Polska w NATO i Unii EuropejskiejPolska i sąsiedzi po 1989 rokuŚwiat po 2000 roku: Chiny, terroryzm i wojna na UkrainieŹródła XX wieku: jak je czytać i oceniaćSpory o XX wiek: interpretacje i argumentacjaPowtórka: cezury i problemy od starożytności do 2004 rokuPorównania i syntezy problemowe na rozszerzeniu