ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Historia · Kampania 1939 i wojna światowaklasa 4 LO · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/lo/4/historia/ludnosc-cywilna-i-jency-w-ii-wojnie-swiatowej/

Historia · Kampania 1939 i wojna światowa · kl. 4 · zakres rozszerzony

Ludność cywilna i jeńcy w II wojnie światowej

Wojna zabijała nie tylko żołnierzy. Zobaczysz, jak traktowano jeńców i ludność cywilną na różnych obszarach oraz jak oceniać źródła o tych wydarzeniach.

ok. 3 min czytania8 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Jeńcy

  • Niemieckie obozy jenieckie: jeńców z krajów zachodnich traktowano zwykle zgodnie z konwencją genewską. Wobec jeńców sowieckich Niemcy stosowali politykę wyniszczenia: głód, choroby, egzekucje. Zmarło ich około 3 mln.
  • Zbrodnia katyńska (IV–V 1940): na mocy decyzji Politbiura z 5 III 1940 NKWD zamordowało około 22 tys. polskich jeńców i więźniów, głównie oficerów.

2Cywile

  • Bombardowania miast: Warszawa, Rotterdam, Londyn, Coventry, ale też niemieckie Drezno czy Hamburg. Ich ocena (cel wojskowy czy terror?) jest sporna.
  • Blokada Leningradu (IX 1941 – I 1944): zmarło od ok. 600 tys. do ok. 1 mln mieszkańców (szacunki), głównie z głodu.
  • Ludobójstwo w Europie Wschodniej: masowe mordowanie ludności na terenach ZSRS i w Polsce, w tym Żydów, i palenie wsi.
GrupaLosPrzykład
Jeńcy sowieccy w niemieckiej niewoligłód, choroby, egzekucjemiliony zmarłych
Polscy oficerowie w niewoli sowieckiejzamordowani przez NKWDKatyń 1940
Cywile w miastachnalot i głódWarszawa, Londyn, Leningrad
Ludność Europy Wschodniejmasowe mordy i pacyfikacjewsie i miasta ZSRS i Polski
Sprawdź, czy rozumiesz

Dlaczego ocena bombardowań miast jest sporna?

3Jak oceniać źródło

  • Zadaj pytania: kto, gdzie, kiedy i po co napisał. Przykład: Niemcy ogłosili odkrycie grobów katyńskich w kwietniu 1943 roku w celach propagandowych, ale informacja była prawdziwa. ZSRS obwiniał Niemców aż do 1990 roku.
Zapamiętaj

Los jeńców i cywilów zależał od miejsca, czasu i polityki państwa. Zbrodnia katyńska to egzekucja jeńców z decyzji władz ZSRS, potwierdzona oficjalnie dopiero w 1990 roku.

Uwaga na błąd

Uznanie, że skoro źródło jest propagandowe, to nic nie mówi. Niemiecka propaganda katyńska zawierała prawdziwe informacje, a sowieckie zaprzeczenia były fałszem.

✎Ściąga: Ludność cywilna i jeńcy w II wojnie światowej

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • Los jeńców i cywilów zależał od miejsca, czasu i polityki państwa. Zbrodnia katyńska to egzekucja jeńców z decyzji władz ZSRS, potwierdzona oficjalnie dopiero w 1990 roku.
  • Zbrodnia katyńska (IV–V 1940): na mocy decyzji Politbiura z 5 III 1940 NKWD zamordowało około 22 tys. polskich jeńców i więźniów, głównie oficerów.
  • Bombardowania miast: Warszawa, Rotterdam, Londyn, Coventry, ale też niemieckie Drezno czy Hamburg. Ich ocena (cel wojskowy czy terror?) jest sporna.
  • Blokada Leningradu (IX 1941 – I 1944): zmarło od ok. 600 tys. do ok. 1 mln mieszkańców (szacunki), głównie z głodu.
  • Ludobójstwo w Europie Wschodniej: masowe mordowanie ludności na terenach ZSRS i w Polsce, w tym Żydów, i palenie wsi.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Kto zamordował polskich jeńców w Katyniu w 1940 roku?

    1. AArmia Krajowa
    2. BNKWD ZSRS
    3. CWehrmacht
    4. DGestapo
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: NKWD ZSRS – Decyzję o zbrodni podjęło Politbiuro KC WKP(b) 5 III 1940.

  2. Ilu jeńców i więźniów zamordowano w ramach zbrodni katyńskiej?

    1. AOk. 200 tysięcy
    2. BOk. 2 tysiące
    3. COk. 22 tysiące
    4. DOk. 2 miliony
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Ok. 22 tysiące – Ofiary to przede wszystkim polscy oficerowie, policjanci i urzędnicy.

  3. Jak Niemcy traktowali jeńców sowieckich?

    1. AZwalniali po miesiącu
    2. BWyniszczali ich głodem, chorobami i egzekucjami
    3. CZgodnie z konwencją genewską
    4. DWymieniali na niemieckich
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Wyniszczali ich głodem, chorobami i egzekucjami – Wiele milionów jeńców sowieckich zmarło w niemieckiej niewoli.

  4. Kiedy ZSRS oficjalnie przyznał się do zbrodni katyńskiej?

    1. AW 1943 roku
    2. BW 1990 roku
    3. CW 1945 roku
    4. DW 1956 roku
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: W 1990 roku – Władze ZSRS do 1990 roku obwiniały Niemców.

  5. Blokada Leningradu to

    1. Ablokada Berlina w 1948
    2. Bobrona Warszawy w 1939
    3. Cbombardowanie Londynu
    4. Doblężenie miasta (IX 1941 – I 1944) ze straszliwym głodem
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: oblężenie miasta (IX 1941 – I 1944) ze straszliwym głodem – W oblężonym mieście zmarło od ok. 600 tys. do ok. 1 mln ludzi, głównie z głodu.

  6. Dlaczego ocena bombardowań miast jest sporna?

    1. AWszyscy ją uznają za zbrodnię
    2. BZakazywały ich wszystkie umowy bez wyjątku
    3. CNikt ich nie przeprowadzał
    4. DSpór dotyczy celu: wojskowego czy terroru wobec ludności
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Spór dotyczy celu: wojskowego czy terroru wobec ludności – Historycy różnie oceniają cel i proporcje strat.

  7. Czemu propagandowy komunikat Niemców o Katyniu (1943) miał wartość dla historyka?

    1. ABył tajnym raportem
    2. BNapisała go AK
    3. CZawierał prawdziwą informację podaną w celach propagandowych
    4. DBył w całości fałszywy
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Zawierał prawdziwą informację podaną w celach propagandowych – Źródło propagandowe też bywa prawdziwe, ale trzeba znać cel nadawcy.

  8. Które zdanie o ludności Europy Wschodniej jest prawdziwe?

    1. ADoświadczyła masowych mordów i pacyfikacji
    2. BByła chroniona konwencją genewską
    3. CZginęła tylko w walkach frontowych
    4. DNie była celem żadnych represji
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Doświadczyła masowych mordów i pacyfikacji – Okupacja niemiecka na wschodzie oznaczała eksterminację ludności.

Cały dział „Kampania 1939 i wojna światowa”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Rozwiąż quiz · 8 pytańFiszki · 8🔊 Posłuchaj notatki

Więcej: Historia, klasa 4

Wojna obronna Polski w 1939 rokuKampania 1939: potencjały, decyzje i ocenyII wojna światowa: fronty i klęska OsiDaleki Wschód, Afryka i Włochy: inne fronty wojnyKonferencje Wielkiej Trójki: Teheran, Jałta, PoczdamWielka Koalicja i współpraca Niemiec z ZSRSŻycie pod okupacją, obozy i deportacjePolityka okupantów: Niemcy i ZSRS w PolsceZbrodnie niemieckie i sowieckie oraz pamięć o nichLudobójstwo na Wołyniu i w Małopolsce WschodniejZagłada Żydów: etapy i opórPostawy wobec Holokaustu i SprawiedliwiKorzenie antysemityzmu i działania rządu RP wobec ZagładyRząd RP na uchodźstwie i układ Sikorski–MajskiPolacy na frontach i sprawa polska w polityce mocarstwArmia Andersa, Polskie Siły Zbrojne i położenie rządu RPPolskie Państwo Podziemne i Armia KrajowaAkcja „Burza” i powstanie warszawskieSkutki II wojny światowejRozliczenie zbrodni wojennych i ocena ONZPoczątek zimnej wojny, NATO i Układ WarszawskiSowietyzacja Europy Środkowo-Wschodniej i bunty: NRD, Węgry, CzechosłowacjaKonflikt arabsko-izraelski i Bliski WschódPowstanie Izraela i przemiany w ChinachDekolonizacja oraz Wietnam, Kuba i AfganistanRok Afryki i terroryzmIntegracja europejska, nauka i przemiany kulturyZagrożenia cywilizacyjne, Sobór Watykański II i kultura masowaUSA po II wojnie światowej: makkartyzm i prawa obywatelskiePolska po wojnie: straty, nowe granice i odbudowaPrzesiedlenia i nowe granice: skutki społeczneJak komuniści przejęli władzę w PolsceStalinizm w Polsce: ustrój, terror i KościółPropaganda, socrealizm, plan sześcioletni i odwilżPoznański Czerwiec 1956 i Październik 1956System władzy i gospodarka PRL w latach 60. i 70.Kryzysy: Marzec 1968, Grudzień 1970, Czerwiec 1976Kościół, opozycja i „Solidarność”Postawy wobec władzy, milenium 1966 i ludzie „Solidarności”Stan wojenny w PolsceStan wojenny: reakcje świata, Kościół i życie codzienneOkrągły Stół i wybory 1989Jesień Ludów, rozpad ZSRS i wojny lat 90.Obalanie komunizmu i transformacja w regionieTransformacja ustrojowa i Konstytucja 1997Spory polityczne i koszty transformacji w latach 90.Polska w NATO i Unii EuropejskiejPolska i sąsiedzi po 1989 rokuŚwiat po 2000 roku: Chiny, terroryzm i wojna na UkrainieŹródła XX wieku: jak je czytać i oceniaćSpory o XX wiek: interpretacje i argumentacjaPowtórka: cezury i problemy od starożytności do 2004 rokuPorównania i syntezy problemowe na rozszerzeniu