ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Historia · Świat po 1945 i zimna wojnaklasa 4 LO · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/lo/4/historia/rozliczenie-zbrodni-wojennych-i-ocena-onz/

Historia · Świat po 1945 i zimna wojna · kl. 4 · zakres rozszerzony

Rozliczenie zbrodni wojennych i ocena ONZ

Po wojnie trzeba było osądzić zbrodniarzy i stworzyć nowy ład. Zobaczysz proces w Norymberdze, proces w Tokio i sukcesy oraz ograniczenia ONZ.

ok. 2 min czytania9 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Trybunały międzynarodowe

  • Międzynarodowy Trybunał Wojskowy w Norymberdze (20 XI 1945 – 1 X 1946) oskarżył 24 głównych niemieckich przywódców (sądzono 22, w tym Bormanna zaocznie). Zapadło 12 wyroków śmierci, 7 kar więzienia i 3 uniewinnienia. Za organizacje przestępcze uznano m.in. SS, gestapo i kierownictwo NSDAP.
  • Trybunał uznał za zbrodnie m.in. zbrodnie przeciwko pokojowi, zbrodnie wojenne i zbrodnie przeciwko ludzkości.
  • Proces w Tokio (1946–1948) sądził japońskich przywódców.
  • Pojęcie ludobójstwa (zbrodni zmierzającej do zniszczenia grupy narodowej, etnicznej, rasowej lub religijnej) opisał polski prawnik Rafał Lemkin. ONZ przyjęła konwencję o ludobójstwie 9 XII 1948.
  • Ważne były też procesy przed sądami krajowymi, np. w Polsce proces komendanta Auschwitz Rudolfa Hössa (1947).
Sprawdź, czy rozumiesz

Kto był komendantem Auschwitz sądzonym w Polsce?

2ONZ: sukcesy i ograniczenia

SukcesyOgraniczenia
Agencje (UNESCO, UNICEF, WHO)Prawo weta blokuje decyzje
Misje pokojoweBrak własnej armii i zależność od państw
Powszechna Deklaracja Praw Człowieka (1948)Rezolucje nieprzestrzegane
Forum dialogu państwRywalizacja USA i ZSRS w czasie zimnej wojny
Zapamiętaj

Norymberga (1945–1946) ustanowiła zasadę, że przywódcy odpowiadają za zbrodnie przed sądem międzynarodowym. ONZ miała sukcesy (agencje, misje), ale prawo weta ograniczało jej skuteczność.

Uwaga na błąd

Uznawanie, że ONZ miała od początku własną armię i mogła zmusić każde państwo do posłuszeństwa. Opierała się na zgodzie państw, zwłaszcza stałych członków Rady Bezpieczeństwa.

✎Ściąga: Rozliczenie zbrodni wojennych i ocena ONZ

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • Norymberga (1945–1946) ustanowiła zasadę, że przywódcy odpowiadają za zbrodnie przed sądem międzynarodowym. ONZ miała sukcesy (agencje, misje), ale prawo weta ograniczało jej skuteczność.
  • Międzynarodowy Trybunał Wojskowy w Norymberdze (20 XI 1945 – 1 X 1946) oskarżył 24 głównych niemieckich przywódców (sądzono 22, w tym Bormanna zaocznie). Zapadło 12 wyroków śmierci, 7 kar więzienia i 3 uniewinnienia. Za organizacje przestępcze uznano m.in. SS, gestapo i kierownictwo NSDAP.
  • Proces w Tokio (1946–1948) sądził japońskich przywódców.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Kiedy trwał proces w Norymberdze?

    1. A1939–1940
    2. B20 XI 1945 – 1 X 1946
    3. C1948–1950
    4. D1955
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: 20 XI 1945 – 1 X 1946 – Akt oskarżenia objął 24 osoby, a sądzono 22 głównych niemieckich przywódców.

  2. Ile wyroków śmierci wydano w Norymberdze?

    1. A3
    2. B12
    3. C0
    4. D24
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: 12 – Część oskarżonych skazano na więzienie, a część uniewinniono.

  3. Który trybunał sądził japońskich przywódców?

    1. ATrybunał w Wersalu
    2. BTrybunał w Norymberdze
    3. CTrybunał w Tokio
    4. DTrybunał w Hadze
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Trybunał w Tokio – Proces w Tokio trwał w latach 1946–1948.

  4. Kto był komendantem Auschwitz sądzonym w Polsce?

    1. ARudolf Höss
    2. BJosef Mengele
    3. CAdolf Eichmann
    4. DHermann Göring
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Rudolf Höss – Proces Hössa odbył się w 1947 roku.

  5. Co było sukcesem ONZ?

    1. AWłasna armia światowa
    2. BZniesienie weta
    3. CPowszechna Deklaracja Praw Człowieka (1948)
    4. DZlikwidowanie wszystkich wojen
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Powszechna Deklaracja Praw Człowieka (1948) – Deklaracja jest ważnym dokumentem praw człowieka.

  6. Dlaczego prawo weta ograniczało ONZ?

    1. AWszystkie decyzje wymagały jednomyślności 193 państw
    2. BJedno z mocarstw mogło zablokować decyzję
    3. CWeto miał tylko sekretarz generalny
    4. DWeto dotyczyło tylko Afryki
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Jedno z mocarstw mogło zablokować decyzję – W czasie zimnej wojny USA i ZSRS często się wzajemnie blokowały.

  7. Zbrodnie przeciwko ludzkości w sensie Norymbergi to

    1. Atylko naruszenia granic
    2. Btylko kradzieże
    3. Csystematyczne mordy i prześladowania ludności
    4. Dwyłącznie bitwy morskie
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: systematyczne mordy i prześladowania ludności – Trybunał uznał je za odrębną kategorię zbrodni.

  8. Co potwierdzały sądy krajowe po wojnie?

    1. AŻe wojna nie była zbrodnią
    2. BOdpowiedzialność również niższych sprawców
    3. CŻe sądzić mogą tylko trybunały międzynarodowe
    4. DŻe zbrodnie się przedawniają
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Odpowiedzialność również niższych sprawców – Procesy w wielu krajach osądzały komendantów obozów i innych sprawców.

Cały dział „Świat po 1945 i zimna wojna”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Rozwiąż quiz · 8 pytańFiszki · 9🔊 Posłuchaj notatki

Więcej: Historia, klasa 4

Wojna obronna Polski w 1939 rokuKampania 1939: potencjały, decyzje i ocenyII wojna światowa: fronty i klęska OsiDaleki Wschód, Afryka i Włochy: inne fronty wojnyKonferencje Wielkiej Trójki: Teheran, Jałta, PoczdamWielka Koalicja i współpraca Niemiec z ZSRSLudność cywilna i jeńcy w II wojnie światowejŻycie pod okupacją, obozy i deportacjePolityka okupantów: Niemcy i ZSRS w PolsceZbrodnie niemieckie i sowieckie oraz pamięć o nichLudobójstwo na Wołyniu i w Małopolsce WschodniejZagłada Żydów: etapy i opórPostawy wobec Holokaustu i SprawiedliwiKorzenie antysemityzmu i działania rządu RP wobec ZagładyRząd RP na uchodźstwie i układ Sikorski–MajskiPolacy na frontach i sprawa polska w polityce mocarstwArmia Andersa, Polskie Siły Zbrojne i położenie rządu RPPolskie Państwo Podziemne i Armia KrajowaAkcja „Burza” i powstanie warszawskieSkutki II wojny światowejPoczątek zimnej wojny, NATO i Układ WarszawskiSowietyzacja Europy Środkowo-Wschodniej i bunty: NRD, Węgry, CzechosłowacjaKonflikt arabsko-izraelski i Bliski WschódPowstanie Izraela i przemiany w ChinachDekolonizacja oraz Wietnam, Kuba i AfganistanRok Afryki i terroryzmIntegracja europejska, nauka i przemiany kulturyZagrożenia cywilizacyjne, Sobór Watykański II i kultura masowaUSA po II wojnie światowej: makkartyzm i prawa obywatelskiePolska po wojnie: straty, nowe granice i odbudowaPrzesiedlenia i nowe granice: skutki społeczneJak komuniści przejęli władzę w PolsceStalinizm w Polsce: ustrój, terror i KościółPropaganda, socrealizm, plan sześcioletni i odwilżPoznański Czerwiec 1956 i Październik 1956System władzy i gospodarka PRL w latach 60. i 70.Kryzysy: Marzec 1968, Grudzień 1970, Czerwiec 1976Kościół, opozycja i „Solidarność”Postawy wobec władzy, milenium 1966 i ludzie „Solidarności”Stan wojenny w PolsceStan wojenny: reakcje świata, Kościół i życie codzienneOkrągły Stół i wybory 1989Jesień Ludów, rozpad ZSRS i wojny lat 90.Obalanie komunizmu i transformacja w regionieTransformacja ustrojowa i Konstytucja 1997Spory polityczne i koszty transformacji w latach 90.Polska w NATO i Unii EuropejskiejPolska i sąsiedzi po 1989 rokuŚwiat po 2000 roku: Chiny, terroryzm i wojna na UkrainieŹródła XX wieku: jak je czytać i oceniaćSpory o XX wiek: interpretacje i argumentacjaPowtórka: cezury i problemy od starożytności do 2004 rokuPorównania i syntezy problemowe na rozszerzeniu