ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Historia · III RP i świat na przełomie stuleciklasa 4 LO · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/lo/4/historia/polska-i-sasiedzi-po-1989-roku/

Historia · III RP i świat na przełomie stuleci · kl. 4 · zakres rozszerzony

Polska i sąsiedzi po 1989 roku

Po 1989 roku Polska musiała od nowa ułożyć stosunki z sąsiadami. Zobaczysz relacje z Niemcami, Rosją, Ukrainą, Litwą i Białorusią.

ok. 3 min czytania8 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Niemcy

  • 14 XI 1990 podpisano traktat potwierdzający granicę na Odrze i Nysie Łużyckiej, a 17 VI 1991 traktat o dobrym sąsiedztwie. To otworzyło drogę do współpracy.

2Rosja

  • Wojska rosyjskie opuściły Polskę w 1993 roku. Relacje były trudne: spory o historię (Katyń), o gaz i politykę wobec Ukrainy i krajów bałtyckich.

3Ukraina

  • Polska jako pierwsze państwo uznała niepodległość Ukrainy (2 XII 1991). Trudną sprawą pozostają spory historyczne (Wołyń). Polska wspierała demokratyczne zmiany na Ukrainie, m.in. w czasie pomarańczowej rewolucji (2004).
Sprawdź, czy rozumiesz

Co potwierdził traktat z 14 XI 1990 roku?

4Litwa

  • Traktat o przyjaznych stosunkach (1994). Trudne sprawy to położenie mniejszości polskiej na Litwie (szkoły, pisownia nazwisk) i pamięć historyczna. W 2022 roku Litwa pozwoliła zapisywać nazwiska z literami w, q, x (ale bez polskich znaków, np. ł).

5Białoruś

  • Od lat 90. zależna od Rosji, pod rządami Aleksandra Łukaszenki. Problemy to prawa mniejszości polskiej (Związek Polaków na Białorusi) i ograniczanie wolności. Po sfałszowanych wyborach w 2020 roku władze stłumiły masowe protesty i uwięziły także działaczy polskiej mniejszości.
SąsiadNajważniejsze sprawy
Niemcytraktaty 1990–1991, współpraca w NATO i UE
Rosjawycofanie wojsk 1993, spory o historię, energetykę i bezpieczeństwo
Ukrainauznanie niepodległości 1991, wsparcie, pamięć o Wołyniu
Litwatraktat 1994, mniejszość polska
Białoruśmniejszość polska, ograniczone swobody
Zapamiętaj

Relacje z sąsiadami: Niemcy (traktaty 1990 i 1991), Rosja (1993), Ukraina (uznanie 1991), Litwa (1994), Białoruś (mniejszość polska). Każda relacja miała swoje spory historyczne i polityczne.

Uwaga na błąd

Przedstawianie relacji z sąsiadem jako wyłącznie dobrej lub złej. W każdym przypadku były obszary współpracy i spory.

Sprawdź, czy rozumiesz

Co jest trudną sprawą w relacjach z Ukrainą?

✎Ściąga: Polska i sąsiedzi po 1989 roku

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • Relacje z sąsiadami: Niemcy (traktaty 1990 i 1991), Rosja (1993), Ukraina (uznanie 1991), Litwa (1994), Białoruś (mniejszość polska). Każda relacja miała swoje spory historyczne i polityczne.
  • 14 XI 1990 podpisano traktat potwierdzający granicę na Odrze i Nysie Łużyckiej, a 17 VI 1991 traktat o dobrym sąsiedztwie. To otworzyło drogę do współpracy.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Co potwierdził traktat z 14 XI 1990 roku?

    1. AGranicę polsko-niemiecką na Odrze i Nysie
    2. BTraktat o dobrym sąsiedztwie
    3. CWstąpienie do NATO
    4. DDołączenie do UE
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Granicę polsko-niemiecką na Odrze i Nysie – Dokument zamknął spór o granicę.

  2. Kiedy podpisano traktat o dobrym sąsiedztwie z Niemcami?

    1. A17 VI 1991
    2. B1989
    3. C14 XI 1990
    4. D1999
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: 17 VI 1991 – Traktat uporządkował współpracę.

  3. Kiedy wojska rosyjskie opuściły Polskę?

    1. AW 1999
    2. BW 1945
    3. CW 1993 roku
    4. DW 1989
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: W 1993 roku – Zakończyło to obecność wojsk Rosji w Polsce.

  4. Co zrobiła Polska 2 XII 1991?

    1. AWeszła do NATO
    2. BUznała niepodległość Ukrainy jako pierwsze państwo
    3. CZawarła pakt z Rosją
    4. DZerwała stosunki
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Uznała niepodległość Ukrainy jako pierwsze państwo – Było to bardzo ważne dla Kijowa.

  5. Co jest trudną sprawą w relacjach z Ukrainą?

    1. AWspólna waluta
    2. BPamięć o Wołyniu
    3. CBrak handlu
    4. DBrak granic
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Pamięć o Wołyniu – Spory historyczne wymagają dialogu.

  6. Który traktat podpisano z Litwą w 1994 roku?

    1. AO granicy z ZSRS
    2. BO przyjaznych stosunkach
    3. CO sojuszu wojskowym
    4. DO unii
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: O przyjaznych stosunkach – Dotyczył też mniejszości.

  7. Z kim wiąże się spór o prawa mniejszości polskiej i zależność od Rosji?

    1. AZe Słowacją
    2. BZ Niemcami
    3. CZ Białorusią
    4. DZ Czechami
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Z Białorusią – Białoruś jest rządzona przez Łukaszenkę.

  8. Jak oceniać relacje z sąsiadami?

    1. APomijając fakty
    2. BWyłącznie jako przyjaźń
    3. CWyłącznie jako konflikty
    4. DWskazując obszary współpracy i spory
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Wskazując obszary współpracy i spory – Nie są jednoznaczne.

Cały dział „III RP i świat na przełomie stuleci”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Rozwiąż quiz · 8 pytańFiszki · 8🔊 Posłuchaj notatki

Więcej: Historia, klasa 4

Wojna obronna Polski w 1939 rokuKampania 1939: potencjały, decyzje i ocenyII wojna światowa: fronty i klęska OsiDaleki Wschód, Afryka i Włochy: inne fronty wojnyKonferencje Wielkiej Trójki: Teheran, Jałta, PoczdamWielka Koalicja i współpraca Niemiec z ZSRSLudność cywilna i jeńcy w II wojnie światowejŻycie pod okupacją, obozy i deportacjePolityka okupantów: Niemcy i ZSRS w PolsceZbrodnie niemieckie i sowieckie oraz pamięć o nichLudobójstwo na Wołyniu i w Małopolsce WschodniejZagłada Żydów: etapy i opórPostawy wobec Holokaustu i SprawiedliwiKorzenie antysemityzmu i działania rządu RP wobec ZagładyRząd RP na uchodźstwie i układ Sikorski–MajskiPolacy na frontach i sprawa polska w polityce mocarstwArmia Andersa, Polskie Siły Zbrojne i położenie rządu RPPolskie Państwo Podziemne i Armia KrajowaAkcja „Burza” i powstanie warszawskieSkutki II wojny światowejRozliczenie zbrodni wojennych i ocena ONZPoczątek zimnej wojny, NATO i Układ WarszawskiSowietyzacja Europy Środkowo-Wschodniej i bunty: NRD, Węgry, CzechosłowacjaKonflikt arabsko-izraelski i Bliski WschódPowstanie Izraela i przemiany w ChinachDekolonizacja oraz Wietnam, Kuba i AfganistanRok Afryki i terroryzmIntegracja europejska, nauka i przemiany kulturyZagrożenia cywilizacyjne, Sobór Watykański II i kultura masowaUSA po II wojnie światowej: makkartyzm i prawa obywatelskiePolska po wojnie: straty, nowe granice i odbudowaPrzesiedlenia i nowe granice: skutki społeczneJak komuniści przejęli władzę w PolsceStalinizm w Polsce: ustrój, terror i KościółPropaganda, socrealizm, plan sześcioletni i odwilżPoznański Czerwiec 1956 i Październik 1956System władzy i gospodarka PRL w latach 60. i 70.Kryzysy: Marzec 1968, Grudzień 1970, Czerwiec 1976Kościół, opozycja i „Solidarność”Postawy wobec władzy, milenium 1966 i ludzie „Solidarności”Stan wojenny w PolsceStan wojenny: reakcje świata, Kościół i życie codzienneOkrągły Stół i wybory 1989Jesień Ludów, rozpad ZSRS i wojny lat 90.Obalanie komunizmu i transformacja w regionieTransformacja ustrojowa i Konstytucja 1997Spory polityczne i koszty transformacji w latach 90.Polska w NATO i Unii EuropejskiejŚwiat po 2000 roku: Chiny, terroryzm i wojna na UkrainieŹródła XX wieku: jak je czytać i oceniaćSpory o XX wiek: interpretacje i argumentacjaPowtórka: cezury i problemy od starożytności do 2004 rokuPorównania i syntezy problemowe na rozszerzeniu