1Ruchy ludności
- Ze wschodu: około 1,5 mln Polaków z Kresów przesiedlono do nowych granic. Mogli zabrać tylko część dobytku, a zostawiali domy i groby bliskich.
- Na zachód: miliony osadników zasiedliły Dolny Śląsk, Pomorze i Warmię i Mazury, często do domów po Niemcach.
- Wysiedlenie Niemców: około 3 mln Niemców opuściło ziemie włączone do Polski.
- Akcja „Wisła” (28 IV 1947): przymusowe przesiedlenie około 140 tys. Ukraińców i Łemków z południowo-wschodniej Polski na ziemie północne i zachodnie. Oficjalnym celem była walka z UPA, ale wysiedlono całą ludność, także niezwiązaną z podziemiem (odpowiedzialność zbiorowa). Podejrzanych więziono w obozie w Jaworznie. Akcja rozproszyła społeczność i osłabiła jej kulturę.
2Emigracja polityczna
- Część żołnierzy z Zachodu i polityków nie wróciła do kraju. Rząd RP w Londynie działał do 1990 roku, powstał też paryski miesięcznik „Kultura”, a od 1952 roku nadawała polska rozgłośnia Radia Wolna Europa. Emigracja pełniła rolę „drugiej Polski”.
Czym była akcja „Wisła”?
Przesiedlono ok. 140 tys. osób.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
3Kultura
- Przymusowa migracja zrywała ciągłość lokalnej kultury: przesiedleńcy przenosili tradycje (np. Lwów–Wrocław), a niemieckie ślady na nowych ziemiach były zacierane albo zapomniane.
Przesiedlenia 1944–1950: ze wschodu (ok. 1,5 mln Polaków), osadnictwo na zachodzie, wysiedlenie Niemców (ok. 3 mln), akcja „Wisła” (28 IV 1947, ok. 140 tys.). Emigracja polityczna kontynuowała tradycję państwa polskiego.
Przedstawianie przesiedleń jako dobrowolnej migracji. Dla wielu ludzi była przymusowa, związana z utratą domu i środków do życia.
✎Ściąga: Przesiedlenia i nowe granice: skutki społeczne
Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.
- Przesiedlenia 1944–1950: ze wschodu (ok. 1,5 mln Polaków), osadnictwo na zachodzie, wysiedlenie Niemców (ok. 3 mln), akcja „Wisła” (28 IV 1947, ok. 140 tys.). Emigracja polityczna kontynuowała tradycję państwa polskiego.
- Ze wschodu: około 1,5 mln Polaków z Kresów przesiedlono do nowych granic. Mogli zabrać tylko część dobytku, a zostawiali domy i groby bliskich.
- Na zachód: miliony osadników zasiedliły Dolny Śląsk, Pomorze i Warmię i Mazury, często do domów po Niemcach.
- Wysiedlenie Niemców: około 3 mln Niemców opuściło ziemie włączone do Polski.
- Akcja „Wisła” (28 IV 1947): przymusowe przesiedlenie około 140 tys. Ukraińców i Łemków z południowo-wschodniej Polski na ziemie północne i zachodnie. Oficjalnym celem była walka z UPA, ale wysiedlono całą ludność, także niezwiązaną z podziemiem (odpowiedzialność zbiorowa). Podejrzanych więziono w obozie w Jaworznie. Akcja rozproszyła społeczność i osłabiła jej kulturę.
?Quiz: powtórz przed kartkówką
8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.
Czym była akcja „Wisła”?
- APrzymusowym przesiedleniem Ukraińców i Łemków w 1947 roku
- BOdbudową Gdańska
- COperacją wojskową w Normandii
- DPlanem gospodarczym
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: Przymusowym przesiedleniem Ukraińców i Łemków w 1947 roku – Przesiedlono ok. 140 tys. osób.
Kiedy rozpoczęła się akcja „Wisła”?
- A1956
- B1989
- C1939
- D28 IV 1947
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: 28 IV 1947 – Oficjalnie chodziło o walkę z UPA, ale wysiedlono całą ludność ukraińską i łemkowską z tych terenów.
Ilu mniej więcej Polaków przesiedlono z Kresów?
- AOk. 15 tys.
- BOk. 15 mln
- COk. 150 tys.
- DOk. 1,5 mln
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: Ok. 1,5 mln – Zasiedlili głównie ziemie zachodnie i północne.
Co stało się z Niemcami na ziemiach włączonych do Polski?
- AZostali wszyscy
- BWysiedlono ich
- CDostali polskie obywatelstwo
- DPrzesiedlono ich do USA
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: Wysiedlono ich – Wysiedlono ok. 3 mln osób.
Czym była „Kultura” paryska?
- ARządem w Londynie
- BOrganem PZPR
- CEmigracyjnym miesięcznikiem (Giedroyc)
- DGazetą ZSRS
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: Emigracyjnym miesięcznikiem (Giedroyc) – Pismo wydawane na emigracji miało duży wpływ na Polaków w kraju.
Do kiedy działał rząd RP na uchodźstwie?
- ADo 1980
- BDo 1945
- CDo 1956
- DDo 1990 roku
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: Do 1990 roku – Prezydent RP na uchodźstwie przekazał insygnia w 1990.
Jak przymusowa migracja wpływała na kulturę?
- AZacierała tylko język polski
- BNie miała wpływu
- CWzmacniała ją
- DPrzerywała ciągłość lokalnych tradycji
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: Przerywała ciągłość lokalnych tradycji – Ludzie przenosili tradycje na nowe miejsce.
Które stwierdzenie o przesiedleniach jest trafne?
- AByły całkowicie dobrowolne
- BDotyczyły tylko Niemców
- CDla wielu ludzi były przymusowe
- DNie miały skutków społecznych
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: Dla wielu ludzi były przymusowe – Oceniamy je razem z przyczynami i skutkami.
Cały dział „Polska 1944–1956”: ściąga i próbny sprawdzian →
Kartkówka albo sprawdzian już blisko?
Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.