ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Historia · Świat po 1945 i zimna wojnaklasa 4 LO · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/lo/4/historia/sowietyzacja-europy-srodkowo-wschodniej-i-bunty-nrd-wegry-czechoslowac/

Historia · Świat po 1945 i zimna wojna · kl. 4

Sowietyzacja Europy Środkowo-Wschodniej i bunty: NRD, Węgry, Czechosłowacja

ZSRS narzucił państwom Europy Środkowo-Wschodniej swój model. Poznasz jego elementy, odwilż po śmierci Stalina oraz trzy wielkie bunty: 1953, 1956 i 1968.

ok. 2 min czytania9 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Model sowiecki

  • Monopol komunistów na władzę, nacjonalizacja przemysłu, kolektywizacja rolnictwa, rozbudowany aparat bezpieczeństwa i koordynacja gospodarek pod dyktando ZSRS w RWPG (1949).

2Odwilż

  • Po śmierci Stalina (5 III 1953) część reżimu złagodniała. W II 1956 Chruszczow na XX zjeździe KPZR potępił „kult jednostki” Stalina i część jego zbrodni. To uruchomiło nadzieje na zmiany.
Sprawdź, czy rozumiesz

Co zrobił Chruszczow w 1956 roku?

3Bunty

Kraj i rokCo się działoReakcjaNRD, 17 VI1953strajki robotników przeciwpodwyżce norm, protest w całymkrajuwojska sowieckietłumią protestWęgry, X–XI195623 X powstanie przeciwkomunistom i wojskom sowieckim;Nagy ogłasza wyjście z UkładuWarszawskiego4 XI interwencjazbrojna ZSRSCzechosłowacja,1968Praska Wiosna Dubčeka:„socjalizm z ludzką twarzą”inwazja państw UkładuWarszawskiego 20/21VIII
NRD 1953, Węgry 1956, Czechosłowacja 1968
  • NRD, 17 VI 1953: robotnicy w Berlinie Wschodnim zaprotestowali przeciw podwyżce norm, a protest rozlał się na cały kraj. Stłumiły go wojska sowieckie.
  • Węgry, X–XI 1956: 23 X wybuchło powstanie przeciw władzy komunistów i obecności wojsk sowieckich. Premierem został Imre Nagy, który 1 XI ogłosił wystąpienie z Układu Warszawskiego i neutralność. 4 XI wojska sowieckie uderzyły na Budapeszt i stłumiły powstanie (zginęło ok. 2,5 tys. Węgrów). Nagy'a stracono w 1958 roku.
  • Czechosłowacja, 1968: tzw. Praska Wiosna (Dubček) wprowadzała „socjalizm z ludzką twarzą”. Nocą z 20 na 21 VIII wojska państw Układu Warszawskiego, także Polski, wkroczyły do kraju i zakończyły reformy.

4Reakcja ZSRS

  • ZSRS tolerował drobne zmiany, ale nie pozwalał na zerwanie z blokiem. Odróżniaj postulaty reform od reakcji władz i ZSRS.
Zapamiętaj

Model sowiecki: monopol komunistów, nacjonalizacja, kolektywizacja, aparat bezpieczeństwa, RWPG. Bunty 1953, 1956, 1968 stłumiono siłą. ZSRS nie pozwalał na wyjście z bloku.

Uwaga na błąd

Pisanie, że Praska Wiosna chciała wyjść z Układu Warszawskiego. To zrobił Nagy na Węgrzech w 1956 roku. Reformatorzy czechosłowaccy chcieli zmienić system wewnątrz bloku, ale ZSRS uznał to za zagrożenie.

Sprawdź, czy rozumiesz

Kto wkroczył do Czechosłowacji w nocy z 20 na 21 VIII 1968?

✎Ściąga: Sowietyzacja Europy Środkowo-Wschodniej i bunty: NRD, Węgry, Czechosłowacja

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • Model sowiecki: monopol komunistów, nacjonalizacja, kolektywizacja, aparat bezpieczeństwa, RWPG. Bunty 1953, 1956, 1968 stłumiono siłą. ZSRS nie pozwalał na wyjście z bloku.
  • Monopol komunistów na władzę, nacjonalizacja przemysłu, kolektywizacja rolnictwa, rozbudowany aparat bezpieczeństwa i koordynacja gospodarek pod dyktando ZSRS w RWPG (1949).
  • NRD, 17 VI 1953: robotnicy w Berlinie Wschodnim zaprotestowali przeciw podwyżce norm, a protest rozlał się na cały kraj. Stłumiły go wojska sowieckie.
  • Węgry, X–XI 1956: 23 X wybuchło powstanie przeciw władzy komunistów i obecności wojsk sowieckich. Premierem został Imre Nagy, który 1 XI ogłosił wystąpienie z Układu Warszawskiego i neutralność. 4 XI wojska sowieckie uderzyły na Budapeszt i stłumiły powstanie (zginęło ok. 2,5 tys. Węgrów). Nagy'a stracono w 1958 roku.
  • Czechosłowacja, 1968: tzw. Praska Wiosna (Dubček) wprowadzała „socjalizm z ludzką twarzą”. Nocą z 20 na 21 VIII wojska państw Układu Warszawskiego, także Polski, wkroczyły do kraju i zakończyły reformy.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Co oznaczał monopol komunistów?

    1. AWolne wybory
    2. BWolna prasa
    3. CWielopartyjny parlament
    4. DBrak legalnych partii poza komunistyczną
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Brak legalnych partii poza komunistyczną – Komuniści kontrolowali państwo i gospodarkę.

  2. Czym była RWPG?

    1. AParlamentem ZSRS
    2. BRadą ONZ
    3. COrganizacją gospodarczą krajów bloku wschodniego (1949)
    4. DSojuszem wojskowym
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Organizacją gospodarczą krajów bloku wschodniego (1949) – Pod dominacją ZSRS koordynowała gospodarki.

  3. Co zrobił Chruszczow w 1956 roku?

    1. AWprowadził wybory
    2. BPotępił kult jednostki Stalina na XX zjeździe
    3. CPrzywrócił Stalina do władzy
    4. DObalił komunizm
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Potępił kult jednostki Stalina na XX zjeździe – Referat ujawnił część zbrodni Stalina.

  4. Co wydarzyło się w NRD 17 VI 1953?

    1. AWolne wybory
    2. BRewolucja w Moskwie
    3. CRobotnicze protesty, stłumione przez wojska sowieckie
    4. DUpadek muru
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Robotnicze protesty, stłumione przez wojska sowieckie – Protesty zaczęły się od sprzeciwu wobec podwyżki norm pracy.

  5. Kiedy wybuchło powstanie węgierskie?

    1. A4 VI 1989
    2. B17 VI 1953
    3. C20/21 VIII 1968
    4. D23 X 1956
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: 23 X 1956 – 4 XI 1956 rozpoczęła się interwencja ZSRS, która stłumiła powstanie.

  6. Kto kierował reformami w Czechosłowacji w 1968?

    1. AAlexander Dubček
    2. BWładysław Gomułka
    3. CNikita Chruszczow
    4. DImre Nagy
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Alexander Dubček – Reformatorzy proponowali „socjalizm z ludzką twarzą”.

  7. Kto wkroczył do Czechosłowacji w nocy z 20 na 21 VIII 1968?

    1. AWojska USA
    2. BWojska Chin
    3. CWojska NATO
    4. DWojska państw Układu Warszawskiego
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Wojska państw Układu Warszawskiego – W interwencji brały udział także oddziały Wojska Polskiego.

  8. Co łączy wydarzenia 1953, 1956 i 1968?

    1. AStłumienie buntów siłą
    2. BPokojowa zmiana władzy
    3. CPomoc USA
    4. DWyjście z bloku
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: Stłumienie buntów siłą – ZSRS nie godził się na zmiany zagrażające jego dominacji.

Cały dział „Świat po 1945 i zimna wojna”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Rozwiąż quiz · 8 pytańFiszki · 9🔊 Posłuchaj notatki

Więcej: Historia, klasa 4

Wojna obronna Polski w 1939 rokuKampania 1939: potencjały, decyzje i ocenyII wojna światowa: fronty i klęska OsiDaleki Wschód, Afryka i Włochy: inne fronty wojnyKonferencje Wielkiej Trójki: Teheran, Jałta, PoczdamWielka Koalicja i współpraca Niemiec z ZSRSLudność cywilna i jeńcy w II wojnie światowejŻycie pod okupacją, obozy i deportacjePolityka okupantów: Niemcy i ZSRS w PolsceZbrodnie niemieckie i sowieckie oraz pamięć o nichLudobójstwo na Wołyniu i w Małopolsce WschodniejZagłada Żydów: etapy i opórPostawy wobec Holokaustu i SprawiedliwiKorzenie antysemityzmu i działania rządu RP wobec ZagładyRząd RP na uchodźstwie i układ Sikorski–MajskiPolacy na frontach i sprawa polska w polityce mocarstwArmia Andersa, Polskie Siły Zbrojne i położenie rządu RPPolskie Państwo Podziemne i Armia KrajowaAkcja „Burza” i powstanie warszawskieSkutki II wojny światowejRozliczenie zbrodni wojennych i ocena ONZPoczątek zimnej wojny, NATO i Układ WarszawskiKonflikt arabsko-izraelski i Bliski WschódPowstanie Izraela i przemiany w ChinachDekolonizacja oraz Wietnam, Kuba i AfganistanRok Afryki i terroryzmIntegracja europejska, nauka i przemiany kulturyZagrożenia cywilizacyjne, Sobór Watykański II i kultura masowaUSA po II wojnie światowej: makkartyzm i prawa obywatelskiePolska po wojnie: straty, nowe granice i odbudowaPrzesiedlenia i nowe granice: skutki społeczneJak komuniści przejęli władzę w PolsceStalinizm w Polsce: ustrój, terror i KościółPropaganda, socrealizm, plan sześcioletni i odwilżPoznański Czerwiec 1956 i Październik 1956System władzy i gospodarka PRL w latach 60. i 70.Kryzysy: Marzec 1968, Grudzień 1970, Czerwiec 1976Kościół, opozycja i „Solidarność”Postawy wobec władzy, milenium 1966 i ludzie „Solidarności”Stan wojenny w PolsceStan wojenny: reakcje świata, Kościół i życie codzienneOkrągły Stół i wybory 1989Jesień Ludów, rozpad ZSRS i wojny lat 90.Obalanie komunizmu i transformacja w regionieTransformacja ustrojowa i Konstytucja 1997Spory polityczne i koszty transformacji w latach 90.Polska w NATO i Unii EuropejskiejPolska i sąsiedzi po 1989 rokuŚwiat po 2000 roku: Chiny, terroryzm i wojna na UkrainieŹródła XX wieku: jak je czytać i oceniaćSpory o XX wiek: interpretacje i argumentacjaPowtórka: cezury i problemy od starożytności do 2004 rokuPorównania i syntezy problemowe na rozszerzeniu