ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Historia · PRL 1957–1989klasa 4 LO · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/lo/4/historia/postawy-wobec-wladzy-milenium-1966-i-ludzie-solidarnosci/

Historia · PRL 1957–1989 · kl. 4 · zakres rozszerzony

Postawy wobec władzy, milenium 1966 i ludzie „Solidarności”

W PRL nie było tylko bohaterów i zdrajców. Na rozszerzeniu trzeba umieć pokazać cały wachlarz postaw, rolę Kościoła w 1966 roku i różne twarze „Solidarności”.

ok. 2 min czytania9 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Postawy wobec władzy

PostawaOpisPrzykład
Opórjawna walka z systememKOR, wydawnictwa niezależne
Kontestacjakrytyka bez otwartej walkiironia w literaturze, kabarety
Przystosowaniecodzienne układanie się z systemempraca w państwowych zakładach
Współpracaaktywne poparcie władzydziałacze PZPR, tajni współpracownicy SB
  • Większość ludzi mieściła się pomiędzy tymi skrajnościami. Oceniając postawy, zwracaj uwagę na wybory ludzi i ich warunki.

2Obchody milenijne 1966

  • W 1966 roku Kościół obchodził 1000-lecie chrztu Polski, a państwo komunistyczne „tysiąclecie państwa polskiego”. Oba obchody konkurowały ze sobą.
  • Prymas Wyszyński prowadził Wielką Nowennę (1957–1966), dziewięcioletnie przygotowanie do jubileuszu. W XI 1965 biskupi polscy wysłali orędzie do biskupów niemieckich („przebaczamy i prosimy o przebaczenie”); głównym autorem był abp Bolesław Kominek, a podpisał je m.in. prymas. Władze atakowały tę inicjatywę, ale Kościół zyskał autorytet.
Sprawdź, czy rozumiesz

Co obchodził Kościół w 1966 roku?

3Ludzie „Solidarności”

  • Ogólnopolscy: Lech Wałęsa, Anna Walentynowicz, Andrzej Gwiazda, Bogdan Borusewicz, Jacek Kuroń, Adam Michnik, Zbigniew Bujak. Lokalni: Władysław Frasyniuk (Wrocław), Marian Jurczyk (Szczecin) i tysiące działaczy zakładowych.
  • Ruch społeczny obejmował więcej niż samą strukturę związku: robotników, inteligencję, rolników, studentów i Kościół.
Zapamiętaj

W PRL były różne postawy: od oporu po współpracę. Milenium 1966 wzmocniło pozycję Kościoła, a „Solidarność” była ruchem tysięcy ludzi, nie tylko kilku liderów.

Uwaga na błąd

Dzielenie społeczeństwa PRL na „bohaterów” i „zdrajców”. Większość ludzi wybierała postawy pośrednie, a ocena wymaga kontekstu.

✎Ściąga: Postawy wobec władzy, milenium 1966 i ludzie „Solidarności”

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • W PRL były różne postawy: od oporu po współpracę. Milenium 1966 wzmocniło pozycję Kościoła, a „Solidarność” była ruchem tysięcy ludzi, nie tylko kilku liderów.
  • Ruch społeczny obejmował więcej niż samą strukturę związku: robotników, inteligencję, rolników, studentów i Kościół.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Co obchodził Kościół w 1966 roku?

    1. A20-lecie PRL
    2. B100-lecie niepodległości
    3. C500-lecie unii
    4. D1000-lecie chrztu Polski
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: 1000-lecie chrztu Polski – Rok 966 uważa się za datę chrztu Mieszka I.

  2. Co zawierało orędzie biskupów polskich do niemieckich (1965)?

    1. A„Przebaczamy i prosimy o przebaczenie”
    2. BWypowiedzenie wojny
    3. CŻądanie reparacji
    4. DOdrzucenie dialogu
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: „Przebaczamy i prosimy o przebaczenie” – Głównym autorem orędzia był abp Bolesław Kominek; władze PRL atakowały list.

  3. Kto prowadził Wielką Nowennę?

    1. AKardynał Wojtyła
    2. BEdward Gierek
    3. CLech Wałęsa
    4. DPrymas Stefan Wyszyński
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Prymas Stefan Wyszyński – Przygotowywała ona obchody milenium.

  4. Który przykład to „kontestacja”?

    1. AWydawanie nielegalnego pisma
    2. BKrytyka w kabarecie i literaturze bez otwartej walki
    3. CCzłonkostwo w PZPR
    4. DPraca jako tajny współpracownik
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Krytyka w kabarecie i literaturze bez otwartej walki – Kontestacja to krytyka bez otwartego oporu.

  5. Który przykład to „współpraca” z władzą?

    1. AStrajk
    2. BUdział w Mszy za Ojczyznę
    3. CKolportaż nielegalnych druków
    4. DBycie tajnym współpracownikiem SB
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Bycie tajnym współpracownikiem SB – Współpracownicy aktywnie wspierali system.

  6. Kto był lokalnym przywódcą „Solidarności” we Wrocławiu?

    1. ALech Wałęsa
    2. BWładysław Frasyniuk
    3. CMarian Jurczyk
    4. DZbigniew Bujak
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Władysław Frasyniuk – Jurczyk działał w Szczecinie.

  7. Co obejmował ruch „Solidarności”?

    1. AWyłącznie inteligencję
    2. BRobotników, inteligencję, rolników, studentów i Kościół
    3. CWyłącznie robotników
    4. DTylko członków PZPR
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Robotników, inteligencję, rolników, studentów i Kościół – Ruch obejmował znacznie więcej niż strukturę związku.

  8. Jak należy oceniać postawy w PRL?

    1. AWedług jednego schematu
    2. BPomijając warunki
    3. CWyłącznie moralnie
    4. DZ uwzględnieniem kontekstu i presji
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: Z uwzględnieniem kontekstu i presji – Ocena wymaga kryteriów i konkretnych przykładów.

Cały dział „PRL 1957–1989”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Rozwiąż quiz · 8 pytańFiszki · 9🔊 Posłuchaj notatki

Więcej: Historia, klasa 4

Wojna obronna Polski w 1939 rokuKampania 1939: potencjały, decyzje i ocenyII wojna światowa: fronty i klęska OsiDaleki Wschód, Afryka i Włochy: inne fronty wojnyKonferencje Wielkiej Trójki: Teheran, Jałta, PoczdamWielka Koalicja i współpraca Niemiec z ZSRSLudność cywilna i jeńcy w II wojnie światowejŻycie pod okupacją, obozy i deportacjePolityka okupantów: Niemcy i ZSRS w PolsceZbrodnie niemieckie i sowieckie oraz pamięć o nichLudobójstwo na Wołyniu i w Małopolsce WschodniejZagłada Żydów: etapy i opórPostawy wobec Holokaustu i SprawiedliwiKorzenie antysemityzmu i działania rządu RP wobec ZagładyRząd RP na uchodźstwie i układ Sikorski–MajskiPolacy na frontach i sprawa polska w polityce mocarstwArmia Andersa, Polskie Siły Zbrojne i położenie rządu RPPolskie Państwo Podziemne i Armia KrajowaAkcja „Burza” i powstanie warszawskieSkutki II wojny światowejRozliczenie zbrodni wojennych i ocena ONZPoczątek zimnej wojny, NATO i Układ WarszawskiSowietyzacja Europy Środkowo-Wschodniej i bunty: NRD, Węgry, CzechosłowacjaKonflikt arabsko-izraelski i Bliski WschódPowstanie Izraela i przemiany w ChinachDekolonizacja oraz Wietnam, Kuba i AfganistanRok Afryki i terroryzmIntegracja europejska, nauka i przemiany kulturyZagrożenia cywilizacyjne, Sobór Watykański II i kultura masowaUSA po II wojnie światowej: makkartyzm i prawa obywatelskiePolska po wojnie: straty, nowe granice i odbudowaPrzesiedlenia i nowe granice: skutki społeczneJak komuniści przejęli władzę w PolsceStalinizm w Polsce: ustrój, terror i KościółPropaganda, socrealizm, plan sześcioletni i odwilżPoznański Czerwiec 1956 i Październik 1956System władzy i gospodarka PRL w latach 60. i 70.Kryzysy: Marzec 1968, Grudzień 1970, Czerwiec 1976Kościół, opozycja i „Solidarność”Stan wojenny w PolsceStan wojenny: reakcje świata, Kościół i życie codzienneOkrągły Stół i wybory 1989Jesień Ludów, rozpad ZSRS i wojny lat 90.Obalanie komunizmu i transformacja w regionieTransformacja ustrojowa i Konstytucja 1997Spory polityczne i koszty transformacji w latach 90.Polska w NATO i Unii EuropejskiejPolska i sąsiedzi po 1989 rokuŚwiat po 2000 roku: Chiny, terroryzm i wojna na UkrainieŹródła XX wieku: jak je czytać i oceniaćSpory o XX wiek: interpretacje i argumentacjaPowtórka: cezury i problemy od starożytności do 2004 rokuPorównania i syntezy problemowe na rozszerzeniu