ogarniam.edu.pl Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Geografia · Usługi w Polsceklasa 7 · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/sp/7/geografia/transport-i-lacznosc/

Geografia · Usługi w Polsce · kl. 7

Transport i łączność

Rodzaje transportu w Polsce, sieć dróg i kolei, porty morskie i lotnicze oraz łączność.

ok. 3 min czytania10 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Komunikacja i transport lądowy

  • Komunikacja to transport (przewóz osób i ładunków) oraz łączność (przekazywanie informacji).
A1A2A4WarszawaŁódźPoznańWrocławKrakówKatowiceRzeszówToruńGdańsk, GdyniaSzczecinŚwinoujście (LNG)autostradaport morskiduże lotniskoMorze BałtyckieNmapa schematyczna, przebiegi uproszczone
Mapa schematyczna: autostrady A1, A2, A4, porty morskie i największe lotniska.
  • Samochodowy – „od drzwi do drzwi”, największy udział w przewozach osób i ładunków; wady: korki, spaliny. Na koniec 2025 r. Polska miała ok. 1,9 tys. km autostrad i ok. 3,6 tys. km dróg ekspresowych (GDDKiA).
  • Kolejowy – ok. 19 tys. km linii; tani i ekologiczny dla ciężkich ładunków (węgiel, kruszywa, kontenery). W budowie Rail Baltica.
  • Najgęstsza sieć dróg i kolei jest na Górnym Śląsku, najrzadsza – na wschodzie i północnym wschodzie (np. podlaskie, warmińsko-mazurskie).
  • Przesyłowy – rurociągi i gazociągi, np. Baltic Pipe z Norwegii.

2Transport wodny

  • Morski – tani dla dużych ładunków, ale wolny. Porty: Gdańsk (największy), Gdynia, Szczecin–Świnoujście (terminal LNG – gazoport); promy do Szwecji.
  • Śródlądowy – bardzo mały udział, bo rzeki są płytkie i nieuregulowane. Główne drogi wodne: Odra z Kanałem Gliwickim, dolna Wisła, Kanał Bydgoski; na Wielkich Jeziorach Mazurskich – żegluga turystyczna.
Sprawdź, czy rozumiesz

Gdzie w Polsce sieć dróg i linii kolejowych jest najgęstsza?

3Transport lotniczy

  • Najszybszy na duże odległości, ale drogi. Największe lotniska: Chopina w Warszawie (ok. 24 mln pasażerów w 2025 r.), Kraków-Balice, Gdańsk, Katowice-Pyrzowice.
  • Planowane lotnisko Port Polska (dawniej CPK) w Baranowie między Warszawą a Łodzią: w 2026 r. trwają przygotowania do budowy, otwarcie zaplanowano na 2032 r., ale termin jest niepewny.

4Łączność

  • Rodzaje: pocztowa i kurierska (listy, paczki, paczkomaty), telekomunikacja (telefonia stacjonarna i komórkowa), internet, radio i telewizja.
  • Dostęp do internetu ma ponad 9 na 10 gospodarstw domowych (GUS, 2023 r.: ok. 93%). Rozbudowuje się światłowody i sieć komórkową 5G (w Polsce od 2020 r.).
  • Problemem jest wykluczenie cyfrowe – gorszy dostęp na wsiach i wśród osób starszych.
Zapamiętaj

Najwięcej ładunków – transport samochodowy; najszybciej – lotniczy; najtaniej dla ładunków masowych – morski i kolejowy

Uwaga na błąd

Wisła i Odra są długie, ale transport rzeczny ma w Polsce bardzo mały udział – rzeki są płytkie i nieuregulowane.

Sprawdź, czy rozumiesz

Dlaczego transport rzeczny w Polsce jest słabo rozwinięty?

✎Ściąga: Transport i łączność

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • Najwięcej ładunków – transport samochodowy; najszybciej – lotniczy; najtaniej dla ładunków masowych – morski i kolejowy
  • Komunikacja to transport (przewóz osób i ładunków) oraz łączność (przekazywanie informacji).
  • Samochodowy – „od drzwi do drzwi”, największy udział w przewozach osób i ładunków; wady: korki, spaliny. Na koniec 2025 r. Polska miała ok. 1,9 tys. km autostrad i ok. 3,6 tys. km dróg ekspresowych (GDDKiA).
  • Kolejowy – ok. 19 tys. km linii; tani i ekologiczny dla ciężkich ładunków (węgiel, kruszywa, kontenery). W budowie Rail Baltica.
  • Przesyłowy – rurociągi i gazociągi, np. Baltic Pipe z Norwegii.
  • Morski – tani dla dużych ładunków, ale wolny. Porty: Gdańsk (największy), Gdynia, Szczecin–Świnoujście (terminal LNG – gazoport); promy do Szwecji.
  • Śródlądowy – bardzo mały udział, bo rzeki są płytkie i nieuregulowane. Główne drogi wodne: Odra z Kanałem Gliwickim, dolna Wisła, Kanał Bydgoski; na Wielkich Jeziorach Mazurskich – żegluga turystyczna.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Jaki rodzaj transportu ma największy udział w przewozach ładunków w Polsce?

    1. Asamochodowy
    2. Blotniczy
    3. Crzeczny
    4. Dkolejowy
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: samochodowy – Ciężarówki przewożą większość towarów.

  2. Komunikacja obejmuje

    1. Atylko transport kolejowy
    2. Bhandel i turystykę
    3. Ctransport i łączność
    4. Dtylko telefonię komórkową
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: transport i łączność – Transport przewozi ludzi i ładunki, a łączność – informacje.

  3. Gdzie w Polsce sieć dróg i linii kolejowych jest najgęstsza?

    1. Aw Bieszczadach
    2. Bna Warmii i Mazurach
    3. Cna Podlasiu
    4. Dna Górnym Śląsku
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: na Górnym Śląsku – Gęsta sieć powstała tam razem z przemysłem i wielkimi miastami konurbacji; najrzadsza jest na wschodzie i północnym wschodzie.

  4. Która autostrada łączy Gdańsk z południem Polski (przez Toruń i okolice Łodzi)?

    1. AA1
    2. BA4
    3. CA18
    4. DA2
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: A1 – A1 biegnie z północy na południe, A2 – z zachodu na wschód, A4 – wzdłuż południa kraju.

  5. Dlaczego transport rzeczny w Polsce jest słabo rozwinięty?

    1. Arzeki płyną tylko zimą
    2. Bzakazuje go prawo
    3. Cw Polsce nie ma rzek
    4. Drzeki są płytkie i nieuregulowane
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: rzeki są płytkie i nieuregulowane – Brakuje dróg wodnych o odpowiedniej głębokości.

  6. Największe lotnisko w Polsce to

    1. ARzeszów-Jasionka
    2. BGdańsk-Rębiechowo
    3. CLotnisko Chopina w Warszawie
    4. DPort Polska w Baranowie
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: Lotnisko Chopina w Warszawie – Port Polska (CPK) jest dopiero planowany – otwarcie zaplanowano na 2032 r.

  7. Do przewozu dużych ilości węgla na lądzie najlepiej nadaje się transport

    1. Alotniczy
    2. Bsamochodowy osobowy
    3. Cprzesyłowy gazociągiem
    4. Dkolejowy
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: kolejowy – Kolej jest tania dla ciężkich, masowych ładunków.

  8. Wykluczenie cyfrowe to

    1. Awyłączenie radia
    2. Bzakaz używania telefonów w szkole
    3. Cbrak dostępu do internetu lub umiejętności korzystania z niego
    4. Dbrak autostrad w regionie
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: brak dostępu do internetu lub umiejętności korzystania z niego – Dotyczy częściej wsi i osób starszych.

Cały dział „Usługi w Polsce”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Więcej: Geografia, klasa 7