ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Geografia · Środowisko przyrodnicze Polskiklasa 7 · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/sp/7/geografia/uksztaltowanie-powierzchni-polski/

Geografia · Środowisko przyrodnicze Polski · kl. 7

Ukształtowanie powierzchni Polski

Pasowy układ rzeźby Polski, najwyższy i najniższy punkt oraz typowe krainy.

ok. 2 min czytania9 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Rzeźba Polski

  • Ukształtowanie powierzchni (rzeźba terenu) – zróżnicowanie wysokości i form powierzchni.
  • Polska jest krajem nizinnym: średnia wysokość ok. 173 m n.p.m., ok. trzy czwarte powierzchni leży poniżej 200 m n.p.m., a tylko ok. 3% powyżej 500 m n.p.m.
Zapamiętaj

Niziny 0–300 m n.p.m. – wyżyny powyżej 300 m n.p.m. – góry zwykle powyżej 500 m n.p.m. – depresja poniżej 0 m

2Pasy rzeźby (od północy)

PasCechyPrzykłady
pobrzeżanadmorskie niziny, wydmy, mierzeje, jeziora przybrzeżnePobrzeże Szczecińskie, Koszalińskie, Gdańskie (z Żuławami)
pojezierzakrajobraz młodoglacjalny, moreny, liczne jezioraPojezierze Pomorskie, Mazurskie, Wielkopolskie
nizinyrozległe równinyNizina Mazowiecka, Wielkopolska, Śląska
wyżynyobszary powyżej 300 m n.p.m., z Górami ŚwiętokrzyskimiWyżyna Śląska, Krakowsko-Częstochowska, Kielecka, Lubelska
kotliny podkarpackieobniżenia między wyżynami a KarpatamiKotlina Sandomierska, Oświęcimska
górySudety i KarpatyKarkonosze, Tatry, Beskidy, Bieszczady
pobrzeżapojezierzanizinywyżynykotliny podkarpackiegóry (Sudety, Karpaty)Nwysokość rośnie ku południowi
Pasowy układ rzeźby Polski – od pobrzeży na północy do gór na południu.
  • Pasowy układ wynika z przeszłości geologicznej: góry na południu (ruchy górotwórcze), pojezierza na północy (ostatnie zlodowacenie).
Sprawdź, czy rozumiesz

Liczne jeziora i moreny są typowe dla pasa

3Najwyższy i najniższy punkt

  • Najwyższy: Rysy – 2499 m n.p.m. (Tatry).
  • Najniższy: okolice wsi Marzęcino na Żuławach Wiślanych – ok. 2,2 m p.p.m. (poniżej poziomu morza; dane GUS od 2023 r.). Wcześniej podawano Raczki Elbląskie (ok. 1,8 m p.p.m.). Żuławy to depresja.
  • Różnica wysokości w Polsce: 2499 m + 2,2 m ≈ 2501 m.
Uwaga na błąd

Zapis „−⁠2,2 m n.p.m.” bywa mylący – poprawnie mówimy „2,2 m p.p.m.”, czyli 2,2 m poniżej poziomu morza.

✎Ściąga: Ukształtowanie powierzchni Polski

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • Niziny 0–300 m n.p.m. – wyżyny powyżej 300 m n.p.m. – góry zwykle powyżej 500 m n.p.m. – depresja poniżej 0 m
  • Ukształtowanie powierzchni (rzeźba terenu) – zróżnicowanie wysokości i form powierzchni.
  • Najwyższy: Rysy – 2499 m n.p.m. (Tatry).
  • Najniższy: okolice wsi Marzęcino na Żuławach Wiślanych – ok. 2,2 m p.p.m. (poniżej poziomu morza; dane GUS od 2023 r.). Wcześniej podawano Raczki Elbląskie (ok. 1,8 m p.p.m.). Żuławy to depresja.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Gdzie leży najniżej położony punkt Polski?

    1. Aw Raczkach Elbląskich, ok. 2,2 m n.p.m.
    2. Bna Helu, ok. 2,2 m n.p.m.
    3. Cw Marzęcinie na Żuławach Wiślanych, ok. 2,2 m p.p.m.
    4. Dna dnie jeziora Hańcza
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: w Marzęcinie na Żuławach Wiślanych, ok. 2,2 m p.p.m. – Według GUS (od 2023 r.) najniżej leży Marzęcino; dawniej podawano Raczki Elbląskie (−⁠1,8 m).

  2. Który pas rzeźby leży najdalej na północy?

    1. Apobrzeża
    2. Bniziny
    3. Cwyżyny
    4. Dpojezierza
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: pobrzeża – Kolejność: pobrzeża, pojezierza, niziny, wyżyny, kotliny, góry.

  3. Liczne jeziora i moreny są typowe dla pasa

    1. Akotlin podkarpackich
    2. Bwyżyn
    3. Cgór
    4. Dpojezierzy
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: pojezierzy – Pojezierza mają krajobraz młodoglacjalny.

  4. Nizina Mazowiecka należy do pasa

    1. Awyżyn
    2. Bnizin
    3. Cpobrzeży
    4. Dpojezierzy
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: nizin – To część Nizin Środkowopolskich.

  5. Wyżyna Lubelska leży w pasie

    1. Anizin
    2. Bpojezierzy
    3. Cgór
    4. Dwyżyn
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: wyżyn – Pas wyżyn obejmuje m.in. Wyżyny Śląską, Krakowsko-Częstochowską, Kielecką i Lubelską.

  6. Średnia wysokość Polski wynosi ok.

    1. A1000 m n.p.m.
    2. B50 m n.p.m.
    3. C500 m n.p.m.
    4. D173 m n.p.m.
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: 173 m n.p.m. – Polska jest krajem nizinnym.

  7. Ile wynosi różnica wysokości między najwyższym (2499 m n.p.m.) a najniższym (2,2 m p.p.m.) punktem Polski?

    1. Aok. 2,2 m
    2. Bok. 2499 m
    3. Cok. 2497 m
    4. Dok. 2501 m
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: ok. 2501 m – Punkt poniżej poziomu morza dodajemy: 2499 + 2,2 ≈ 2501 m.

  8. Obszar położony poniżej poziomu morza to

    1. Awyżyna
    2. Bdepresja
    3. Ckotlina górska
    4. Dpradolina
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: depresja – W Polsce depresją są części Żuław Wiślanych.

Cały dział „Środowisko przyrodnicze Polski”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Rozwiąż quiz · 8 pytańFiszki · 9🔊 Posłuchaj notatki

Więcej: Geografia, klasa 7

Czym zajmuje się geografia?Siatka geograficzna i współrzędneSkala mapy i poziomiceMetody przedstawiania zjawisk na mapachPołożenie i granice PolskiPrzeszłość geologiczna PolskiGóry w Europie i w PolsceZlodowacenia na obszarze PolskiSkały i surowce mineralneCzynniki kształtujące klimat PolskiCechy klimatu PolskiWody powierzchniowe PolskiOchrona przeciwpowodziowaMorze BałtyckieGleby w PolsceLasy w PolsceOchrona środowiska przyrodniczegoWpływ człowieka na środowiskoWspółzależności w środowisku i zmiany klimatuMapa polityczna Europy i podział administracyjny PolskiZmiany liczby ludności Polski i EuropyStruktura płci i wiekuRozmieszczenie ludnościMigracjeMigracje a zaludnienie i struktura wieku na obszarach wiejskichStruktura narodowościowa, etniczna i wyznaniowaStruktura zatrudnienia i bezrobocieUrbanizacja i miasta w PolsceRozwój dużych miast a zmiany w strefach podmiejskichWarunki rozwoju rolnictwaProdukcja roślinnaProdukcja zwierzęcaZmiany w polskim przemyśleWpływ zmian w przemyśle na strukturę zatrudnienia po 1989 rokuEnergetykaWarunki produkcji energii z różnych źródełRodzaje usługTransport i łącznośćWpływ transportu na rozwój przemysłu i usługHandel zagranicznyTurystyka w PolsceWpływ walorów przyrodniczych i kulturowych na rozwój turystykiPoznaję region, w którym mieszkamMoja mała ojczyznaWybrane regiony PolskiGeografia Polski – powtórka