1Warunki przyrodnicze i pozaprzyrodnicze
- Przyrodnicze: złoża paliw, siła i częstość wiatru, nasłonecznienie, spadki i przepływ rzek, woda do chłodzenia, gorące wody podziemne.
- Pozaprzyrodnicze: zapotrzebowanie (miasta, przemysł), sieć przesyłowa, koszty i technologia, prawo i dotacje, polityka klimatyczna UE, zgoda mieszkańców.
2Warunki dla różnych źródeł
| Źródło | Co sprzyja? | Co ogranicza? |
|---|---|---|
| węgiel | złoże blisko elektrowni, rzeka lub jezioro do chłodzenia | emisja CO₂ i opłaty za nią, kończące się złoża |
| woda | duży spadek i przepływ rzeki, dolina na zbiornik | w Polsce przeważają niziny i rzeki o małym spadku |
| wiatr | silne, stałe wiatry na wybrzeżu i na morzu | wymagana odległość od domów, protesty, ochrona ptaków |
| Słońce | dobre nasłonecznienie (południowy wschód, wybrzeże), dopłaty | krótkie dni zimą, produkcja tylko w dzień |
| biomasa | odpady rolnicze i leśne, uprawy energetyczne | zajmuje grunty, koszt transportu |
| geotermia | gorące wody pod ziemią (Podhale, Niż Polski) | drogie, głębokie odwierty |
- Prosument – ktoś, kto sam produkuje prąd (np. panelami na dachu) i go zużywa. W 2025 r. w Polsce było ok. 1,6 mln takich mikroinstalacji.
Prosument to osoba, która
W Polsce jest ok. 1,6 mln mikroinstalacji prosumenckich (2025 r.).
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
3Farmy wiatrowe i słoneczne – dane
- Moc lądowych farm wiatrowych: prawie 12 GW (X 2026), fotowoltaiki – ok. 28 GW (IX 2026, PSE). Najwięcej wiatraków stoi na północy kraju i w Wielkopolsce.
- Baltic Power – pierwsza morska farma wiatrowa: 76 turbin ok. 23 km od brzegu na wysokości Łeby i Choczewa, moc ok. 1,2 GW; pierwszy prąd w lipcu 2026 r.
4Pomorskie a łódzkie
| Cecha | Pomorskie | Łódzkie |
|---|---|---|
| warunki | silne wiatry, morze, woda do chłodzenia, brak złóż węgla | złoże węgla brunatnego, wody geotermalne, słabsze wiatry |
| dziś | farmy wiatrowe, elektrownia szczytowo-pompowa Żarnowiec | Elektrownia Bełchatów, farmy fotowoltaiczne, geotermia w Uniejowie i Poddębicach |
| przyszłość | morskie farmy wiatrowe, elektrownia jądrowa | wygaszanie Bełchatowa (złoża się kończą), rozwój OZE |
Elektrownie węglowe – przy złożach i wodzie; wiatrowe – tam, gdzie wieje (wybrzeże, morze); wodne – na rzekach o dużym spadku
Mało elektrowni wodnych w Polsce to nie skutek braku rzek, lecz małych spadków terenu na nizinach.
Dlaczego Elektrownię Bełchatów zbudowano w województwie łódzkim?
Węgiel brunatny opłaca się spalać blisko kopalni.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
✎Ściąga: Warunki produkcji energii z różnych źródeł
Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.
- Elektrownie węglowe – przy złożach i wodzie; wiatrowe – tam, gdzie wieje (wybrzeże, morze); wodne – na rzekach o dużym spadku
- Przyrodnicze: złoża paliw, siła i częstość wiatru, nasłonecznienie, spadki i przepływ rzek, woda do chłodzenia, gorące wody podziemne.
- Pozaprzyrodnicze: zapotrzebowanie (miasta, przemysł), sieć przesyłowa, koszty i technologia, prawo i dotacje, polityka klimatyczna UE, zgoda mieszkańców.
- Prosument – ktoś, kto sam produkuje prąd (np. panelami na dachu) i go zużywa. W 2025 r. w Polsce było ok. 1,6 mln takich mikroinstalacji.
- Baltic Power – pierwsza morska farma wiatrowa: 76 turbin ok. 23 km od brzegu na wysokości Łeby i Choczewa, moc ok. 1,2 GW; pierwszy prąd w lipcu 2026 r.
?Quiz: powtórz przed kartkówką
8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.
Który warunek jest przyrodniczy?
- Asieć przesyłowa
- Bdopłaty do paneli słonecznych
- Czgoda mieszkańców
- Dsiła i częstość wiatru
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: siła i częstość wiatru – Wiatr wynika z klimatu, a pozostałe warunki tworzy człowiek.
Dlaczego Elektrownię Bełchatów zbudowano w województwie łódzkim?
- Awieją tam najsilniejsze wiatry
- Bsą tam duże spadki rzek
- Cleży tam nad morzem
- Dobok leży duże złoże węgla brunatnego
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: obok leży duże złoże węgla brunatnego – Węgiel brunatny opłaca się spalać blisko kopalni.
Dlaczego w Polsce jest mało dużych elektrowni wodnych?
- Azakazuje ich Unia Europejska
- Bprzeważają niziny i rzeki o małym spadku
- Cw Polsce nie ma rzek
- Drzeki zamarzają przez cały rok
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: przeważają niziny i rzeki o małym spadku – Do elektrowni wodnej potrzebny jest duży spadek i przepływ wody.
Które województwo ma najlepsze warunki dla energetyki wiatrowej?
- Apomorskie
- Błódzkie
- Cmałopolskie
- Dświętokrzyskie
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: pomorskie – Na wybrzeżu i nad morzem wieją silne i częste wiatry.
Prosument to osoba, która
- Atylko kupuje prąd od elektrowni
- Bbuduje elektrownie jądrowe
- Cpracuje w kopalni węgla
- Dsama produkuje energię (np. panelami na dachu) i ją zużywa
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: sama produkuje energię (np. panelami na dachu) i ją zużywa – W Polsce jest ok. 1,6 mln mikroinstalacji prosumenckich (2025 r.).
Baltic Power to
- Aelektrownia jądrowa na Pomorzu
- Belektrownia węglowa w Gdańsku
- Cpierwsza polska morska farma wiatrowa
- Dgazociąg z Norwegii
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: pierwsza polska morska farma wiatrowa – Gazociąg z Norwegii to Baltic Pipe – nazwy łatwo pomylić.
Geotermię wykorzystuje się w województwie łódzkim m.in. w
- ABełchatowie
- BSolinie
- CŻarnowcu
- DUniejowie
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: Uniejowie – Gorące wody podziemne ogrzewają tam domy i baseny termalne.
Co ogranicza rozwój energetyki słonecznej w Polsce?
- Azbyt silne nasłonecznienie
- Bbrak rzek
- Cbrak dachów
- Dkrótkie dni zimą
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: krótkie dni zimą – Panele produkują prąd tylko w dzień, a zimą dzień jest krótki.
Cały dział „Rolnictwo i przemysł Polski”: ściąga i próbny sprawdzian →
Kartkówka albo sprawdzian już blisko?
Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.