1Góry i ich podział
- Góry – wypukłe formy terenu wznoszące się zwykle ponad 500 m n.p.m., o wysokości względnej powyżej 300 m nad otaczający teren, z wyraźnymi stokami, szczytami i dolinami.
| Rodzaj gór (podział umowny) | Wysokość bezwzględna | Przykład |
|---|---|---|
| niskie | do ok. 500–600 m n.p.m. | Góry Świętokrzyskie |
| średnie | do ok. 1500 m n.p.m. | Sudety, Beskidy, Bieszczady |
| wysokie | powyżej 1500 m n.p.m., rzeźba alpejska (ostre granie, kotły polodowcowe) | Tatry (jedyne w Polsce), Alpy |
- Pojedyncze szczyty mogą przekraczać te granice (Śnieżka, Babia Góra – 1725 m), ale o zaliczeniu decyduje całe pasmo i jego rzeźba.
- Ze względu na sposób powstania: fałdowe (wygięte warstwy skał), zrębowe (wypiętrzone wzdłuż uskoków bloki), wulkaniczne.
2Góry w Polsce
| Góry | Typ | Najwyższy szczyt |
|---|---|---|
| Karpaty (Tatry, Beskidy, Bieszczady, Pieniny) | fałdowe, młode (alpejskie) | Rysy – 2499 m n.p.m. |
| Sudety | zrębowe (sfałdowane w orogenezie hercyńskiej, wypiętrzone w alpejskiej) | Śnieżka – 1603 m n.p.m. (dawniej podawano 1602 m) |
| Góry Świętokrzyskie | stare fałdowe, silnie zniszczone | Łysica – 614 m n.p.m. (dawniej podawano 612 m) |
- Najwyższy szczyt polskich Bieszczad: Tarnica (1346 m n.p.m.).
Które góry w Polsce mają rzeźbę wysokogórską (alpejską)?
Tylko Tatry mają ostre granie i liczne kotły polodowcowe.
To jedno z 8 pytań quizu. Rozwiąż cały quiz →
3Góry Europy
- Alpy – najwyższe góry Europy Zachodniej i Środkowej; Mont Blanc ok. 4806 m n.p.m. (wysokość zmienia się o kilka metrów razem z czapą lodową).
- Pireneje – na granicy Hiszpanii i Francji.
- Karpaty – łuk ok. 1500 km przez Polskę, Czechy, Słowację, Ukrainę, Węgry, Rumunię (skrawki także Austria i Serbia).
- Ural – umowna granica między Europą a Azją; stare, niskie i średnie góry.
Rysy 2499 m – Śnieżka 1603 m – Łysica 614 m
Śnieżka to najwyższy szczyt Sudetów, a nie Polski – najwyższe są Rysy w Tatrach.
✎Ściąga: Góry w Europie i w Polsce
Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.
- Rysy 2499 m – Śnieżka 1603 m – Łysica 614 m
- Góry – wypukłe formy terenu wznoszące się zwykle ponad 500 m n.p.m., o wysokości względnej powyżej 300 m nad otaczający teren, z wyraźnymi stokami, szczytami i dolinami.
- Alpy – najwyższe góry Europy Zachodniej i Środkowej; Mont Blanc ok. 4806 m n.p.m. (wysokość zmienia się o kilka metrów razem z czapą lodową).
- Pireneje – na granicy Hiszpanii i Francji.
- Karpaty – łuk ok. 1500 km przez Polskę, Czechy, Słowację, Ukrainę, Węgry, Rumunię (skrawki także Austria i Serbia).
- Ural – umowna granica między Europą a Azją; stare, niskie i średnie góry.
?Quiz: powtórz przed kartkówką
8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.
Najwyższym szczytem Polski są
- ABabia Góra
- BRysy
- CŚnieżka
- DTarnica
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: Rysy – Rysy w Tatrach mają 2499 m n.p.m.
Najwyższy szczyt Sudetów to
- AŁysica
- BRysy
- CŚnieżka
- DTarnica
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: Śnieżka – Śnieżka w Karkonoszach ma 1603 m n.p.m.
Góry Świętokrzyskie zalicza się do gór
- Aniskich
- Bwulkanicznych
- Cwysokich
- Dśrednich
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź A: niskich – Najwyższa Łysica ma ok. 614 m n.p.m. – to stare, silnie zniszczone góry.
Które góry w Polsce mają rzeźbę wysokogórską (alpejską)?
- ABeskid Niski
- BGóry Świętokrzyskie
- CTatry
- DBieszczady
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: Tatry – Tylko Tatry mają ostre granie i liczne kotły polodowcowe.
Sudety to przede wszystkim góry
- Awulkaniczne
- Bwydmowe
- Czrębowe
- Dmłode fałdowe alpejskie
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: zrębowe – Sudety wypiętrzyły się wzdłuż uskoków jako bloki skorupy ziemskiej.
Który szczyt jest najwyższy w Alpach?
- ARysy
- BElbrus
- CŚnieżka
- DMont Blanc
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź D: Mont Blanc – Mont Blanc ma ok. 4806 m n.p.m.; Elbrus leży na Kaukazie.
Które góry stanowią umowną granicę Europy i Azji?
- APireneje
- BUral
- CAlpy
- DSudety
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź B: Ural – Ural ciągnie się południkowo przez Rosję.
Od jakiej wysokości bezwzględnej zaczynają się góry wysokie (wg podziału stosowanego w szkole)?
- Apowyżej 300 m n.p.m.
- Bpowyżej 4000 m n.p.m.
- Cpowyżej ok. 1500 m n.p.m.
- Dpowyżej 500 m n.p.m.
Sprawdź odpowiedź
Odpowiedź C: powyżej ok. 1500 m n.p.m. – Do gór wysokich w Polsce należą tylko Tatry.
Cały dział „Środowisko przyrodnicze Polski”: ściąga i próbny sprawdzian →
Kartkówka albo sprawdzian już blisko?
Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.