ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Matematyka · Liczby rzeczywisteklasa 1 LO · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/lo/1/matematyka/logarytmy/

Matematyka · Liczby rzeczywiste · kl. 1

Logarytmy

Logarytm to po prostu pytanie o wykładnik: do jakiej potęgi podnieść podstawę, żeby dostać daną liczbę. Zobacz, jak go liczyć i jak łączyć logarytmy wzorami.

ok. 4 min czytania9 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Pytanie o wykładnik

  • Zapis logₐ b = c czytaj: „do jakiej potęgi trzeba podnieść a, żeby wyszło b?”. Litera a to podstawa logarytmu, b to liczba logarytmowana, a c to wynik.
Zapamiętaj

logₐ b = c ⇔ aᶜ = b. Warunki: a > 0, a ≠ 1 oraz b > 0. Znak ⇔ znaczy, że oba zapisy mówią to samo.

LogarytmPytanieWynik
log₂ 82 do jakiej potęgi daje 8?3
log₃ 1 przez 93 do jakiej potęgi daje 1 przez 9?−⁠2
log 100010 do jakiej potęgi daje 1000?3
log₇ 1 oraz log₇ 77⁰ = 1 oraz 7¹ = 70 oraz 1
  • Zapis log b bez podstawy oznacza logarytm dziesiętny, czyli podstawę 10.

2Wzory na łączenie logarytmów

  • Wszędzie podstawa a spełnia a > 0, a ≠ 1, a liczby x, y są dodatnie.
Zapamiętaj

logₐ x + logₐ y = logₐ (x · y); logₐ x − logₐ y = logₐ x przez y; logₐ xᵏ = k · logₐ x, gdzie k to dowolna liczba rzeczywista.

  • Przykład 1. log₃ 54 − log₃ 2 = log₃ 54 przez 2 = log₃ 27 = 3.
  • Przykład 2. Dane: 2 · log₅ 10 − log₅ 4.
  • Wzór na potęgę: 2 · log₅ 10 = log₅ 10² = log₅ 100.
  • Wzór na różnicę: log₅ 100 − log₅ 4 = log₅ 100 przez 4 = log₅ 25.
  • Odpowiedź: 2, bo 5² = 25.
  • Przydatne: alogₐ b = b. Np. 2log₂ 7 = 7.
Sprawdź, czy rozumiesz

Które wyrażenie jest poprawne dla dodatnich x i y oraz podstawy a ≠ 1?

3Do czego to służy

  • Skala Richtera: R = log A przez A₀, gdzie A to amplituda drgań gruntu, a A₀ amplituda wzorcowa. Wzrost R o 1 oznacza 10 razy większą amplitudę. Trzęsienie o sile 6 ma więc amplitudę 100 razy większą niż o sile 4.
  • Szukanie czasu: bakterie podwajają się co godzinę. Kiedy będzie ich 10 razy więcej? Rozwiązujesz 2ᵗ = 10, więc t = log₂ 10 ≈ 3,32 godziny.
Uwaga na błąd

Zapis „logₐ (x + y) = logₐ x + logₐ y”. Wzór na sumę dotyczy iloczynu pod logarytmem. Z kolei log₂ (−⁠4) nie istnieje, bo liczba logarytmowana musi być dodatnia.

✎Ściąga: Logarytmy

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • logₐ b = c ⇔ aᶜ = b. Warunki: a > 0, a ≠ 1 oraz b > 0. Znak ⇔ znaczy, że oba zapisy mówią to samo.
  • logₐ x + logₐ y = logₐ (x · y); logₐ x − logₐ y = logₐ x przez y; logₐ xᵏ = k · logₐ x, gdzie k to dowolna liczba rzeczywista.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Wartość log₂ 32 wynosi

    1. A30
    2. B16
    3. C5
    4. D2
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: 5 – 2⁵ = 32, więc wykładnik to 5.

  2. Wartość log₃ 1 przez 9 wynosi

    1. A1 przez 9
    2. B−⁠2
    3. C2
    4. D−⁠1 przez 2
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: −⁠2 – 3⁻² = 1 przez 9, więc wykładnik to −⁠2.

  3. Wartość log₆ 4 + log₆ 9 jest równa

    1. A2
    2. Blog₆ 13
    3. C36
    4. D13
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: 2 – Suma logarytmów to logarytm iloczynu: log₆ 36 = 2.

  4. Wartość log₃ 54 − log₃ 2 jest równa

    1. A3
    2. Blog₃ 52
    3. C52
    4. D27
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: 3 – Różnica to logarytm ilorazu: log₃ 27 = 3.

  5. Wartość 2 · log₅ 10 − log₅ 4 jest równa

    1. A1
    2. B2
    3. C4
    4. Dlog₅ 16
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: 2 – 2 · log₅ 10 = log₅ 100, a log₅ 100 − log₅ 4 = log₅ 25 = 2.

  6. Które wyrażenie jest poprawne dla dodatnich x i y oraz podstawy a ≠ 1?

    1. Alogₐ (x + y) = logₐ x + logₐ y
    2. Blogₐ (xy) = logₐ x · logₐ y
    3. Clogₐ (x − y) = logₐ x − logₐ y
    4. Dlogₐ (xy) = logₐ x + logₐ y
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: logₐ (xy) = logₐ x + logₐ y – Logarytm zamienia mnożenie na dodawanie. Pozostałe zapisy nie są wzorami.

  7. Który logarytm NIE istnieje?

    1. Alog₅ 1
    2. Blog 0,01
    3. Clog₂ (−⁠4)
    4. Dlog₂ 1 przez 4
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: log₂ (−⁠4) – Liczba logarytmowana musi być dodatnia, a −⁠4 jest ujemne.

  8. Trzęsienie ziemi ma R = 7, a drugie R = 5. Amplituda pierwszego jest większa

    1. A2 razy
    2. B100 razy
    3. C10 razy
    4. D7 razy
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: 100 razy – R rośnie o 1, gdy amplituda rośnie 10 razy. Różnica 2 daje 10 · 10 = 100.

Cały dział „Liczby rzeczywiste”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Więcej: Matematyka, klasa 1