ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Matematyka · Język matematykiklasa 1 LO · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/lo/1/matematyka/rownania-liniowe-iloczynowe-i-przeksztalcanie-wzorow/

Matematyka · Język matematyki · kl. 1

Równania liniowe, iloczynowe i przekształcanie wzorów

Równanie to waga w równowadze: co zrobisz z jedną stroną, musisz zrobić z drugą. Zobacz, ile rozwiązań może mieć równanie liniowe, jak działa równanie iloczynowe i jak wyznaczyć niewiadomą ze wzoru.

ok. 3 min czytania8 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Równanie liniowe

  • Rozwiązanie to liczba, która po wstawieniu za niewiadomą daje równość prawdziwą.
  • Przekształcenia równoważne: dodajesz lub odejmujesz tę samą liczbę po obu stronach albo mnożysz lub dzielisz obie strony przez tę samą liczbę różną od zera.
  • Dane: 3(x − 2) + 4 = 5x − 8.
  • Opuść nawias: 3x − 6 + 4 = 5x − 8, czyli 3x − 2 = 5x − 8.
  • Przenieś wyrazy z x na prawo, liczby na lewo: −⁠2 + 8 = 5x − 3x, czyli 6 = 2x.
  • Odpowiedź: x = 3 (sprawdzenie: 3 · 1 + 4 = 7 = 15 − 8).
Zapamiętaj

Równanie ax + b = cx + d dla a ≠ c ma jedno rozwiązanie x = d − b przez a − c.

  • Gdy a = c, są dwa przypadki. Równanie tożsamościowe spełnia każda liczba, np. 2(x + 1) = 2x + 2. Równanie sprzeczne nie ma rozwiązań, np. x + 1 = x + 2.

2Równanie iloczynowe

Zapamiętaj

A · B = 0 ⇔ A = 0 lub B = 0. Iloczyn jest zerem, gdy zerem jest któryś czynnik.

  • x(x − 3)(x + 2) = 0 daje x ∈ {−⁠2, 0, 3}.
Sprawdź, czy rozumiesz

Rozwiązaniem równania x(x − 3)(x + 2) = 0 są liczby

3Wyznaczanie niewiadomej ze wzoru

  • Traktuj wzór jak równanie z niewiadomą, którą wyznaczasz. Z P = a · b mamy a = P przez b, z v = s przez t mamy t = s przez v.
  • Dane: P = (a + b) · h przez 2 (pole trapezu). Pomnóż przez 2, podziel przez h i odejmij a. Odpowiedź: b = 2P przez h − a.

4Zadanie tekstowe

  • Dane: suma trzech kolejnych liczb całkowitych wynosi 72.
  • Oznaczenia: n − 1, n, n + 1, gdzie n jest całkowite.
  • Równanie: (n − 1) + n + (n + 1) = 72, czyli 3n = 72, więc n = 24.
  • Odpowiedź: 23, 24, 25.
Uwaga na błąd

Dzielenie obu stron równania przez x. Dla x² = 3x dostaniesz x = 3 i zgubisz x = 0. Zamiast dzielić, przenieś wszystko na jedną stronę i wyłącz x: x(x − 3) = 0.

Sprawdź, czy rozumiesz

Suma trzech kolejnych liczb całkowitych wynosi 72. Najmniejsza z nich to

✎Ściąga: Równania liniowe, iloczynowe i przekształcanie wzorów

Najważniejsze w pigułce – przeczytaj tuż przed kartkówką lub sprawdzianem.

  • Równanie ax + b = cx + d dla a ≠ c ma jedno rozwiązanie x = d − b przez a − c.
  • A · B = 0 ⇔ A = 0 lub B = 0. Iloczyn jest zerem, gdy zerem jest któryś czynnik.
  • Przekształcenia równoważne: dodajesz lub odejmujesz tę samą liczbę po obu stronach albo mnożysz lub dzielisz obie strony przez tę samą liczbę różną od zera.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Rozwiązaniem równania 3(x − 2) + 4 = 5x − 8 jest

    1. Ax = 1
    2. Bx = −⁠3
    3. Cx = 3
    4. Dx = 6
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: x = 3 – 3x − 2 = 5x − 8, więc 6 = 2x i x = 3.

  2. Równanie 5x + 2 = 2x + 11 ma rozwiązanie

    1. Ax = 3
    2. Bx = 13 przez 7
    3. Cx = −⁠3
    4. Dx = 1
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: x = 3 – x = 11 − 2 przez 5 − 2 = 3.

  3. Równanie 2(x + 1) = 2x + 2

    1. Ama jedno rozwiązanie x = 0
    2. Bnie ma rozwiązań
    3. Cma nieskończenie wiele rozwiązań
    4. Dma dwa rozwiązania
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: ma nieskończenie wiele rozwiązań – Po rozwinięciu obie strony są takie same, więc spełnia je każda liczba.

  4. Równanie x + 1 = x + 2

    1. Ama jedno rozwiązanie
    2. Bma nieskończenie wiele rozwiązań
    3. Cma rozwiązanie x = 1
    4. Dnie ma rozwiązań
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: nie ma rozwiązań – Po odjęciu x zostaje 1 = 2, czyli nieprawda.

  5. Rozwiązaniem równania x(x − 3)(x + 2) = 0 są liczby

    1. A2, 0, −⁠3
    2. B−⁠2, 0, 3
    3. C0 i 3
    4. D−⁠2 i 3
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: −⁠2, 0, 3 – Każdy czynnik przyrównujemy do zera: x = 0, x = 3, x = −⁠2.

  6. Równanie x² = 3x ma rozwiązania

    1. A3 i −⁠3
    2. B0 i 3
    3. Ctylko 3
    4. Dtylko 0
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: 0 i 3 – x² − 3x = x(x − 3) = 0. Dzielenie przez x zgubiłoby rozwiązanie 0.

  7. Ze wzoru P = (a + b)h przez 2 wyznaczamy b =

    1. A2Ph − a
    2. B2P przez h + a
    3. CP przez 2h − a
    4. D2P przez h − a
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: 2P przez h − a – 2P = (a + b)h, więc a + b = 2P przez h.

  8. Suma trzech kolejnych liczb całkowitych wynosi 72. Najmniejsza z nich to

    1. A23
    2. B24
    3. C25
    4. D22
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: 23 – n − 1 + n + n + 1 = 3n = 72, więc n = 24, a najmniejsza to 23.

Cały dział „Język matematyki”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Więcej: Matematyka, klasa 1