ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Matematyka · Układy równańklasa 1 LO · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/lo/1/matematyka/uklady-rownan-liniowych/

Matematyka · Układy równań · kl. 1

Układy równań liniowych

Układ równań to dwie informacje o dwóch niewiadomych naraz. Zobacz dwie metody rozwiązywania, jak wygląda układ na wykresie i jak zamienić treść zadania na równania.

ok. 3 min czytania8 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Metoda podstawiania

  • W układzie x i y to dwie szukane liczby, które mają spełniać oba równania naraz.
  • Dane: 2x + y = 5 oraz y = x − 1. Drugie równanie już mówi, ile wynosi y, więc wstaw je do pierwszego.
  • Obliczenia: 2x + (x − 1) = 5, czyli 3x = 6 i x = 2. Wtedy y = 2 − 1 = 1.
  • Odpowiedź: (x, y) = (2, 1).

2Metoda przeciwnych współczynników

  • Chcesz, żeby jedna niewiadoma zniknęła po dodaniu równań. W razie potrzeby pomnóż całe równanie przez liczbę.
  • Dane: 3x + 2y = 70 oraz x + 4y = 40. Drugie razy 3: 3x + 12y = 120.
  • Odejmij stronami od tego pierwsze: 10y = 50, więc y = 5. Z drugiego równania x = 40 − 20 = 20.
  • Sprawdź w obu: 3 · 20 + 2 · 5 = 70 oraz 20 + 4 · 5 = 40.
Sprawdź, czy rozumiesz

Aby w układzie 3x + 2y = 70 i x + 4y = 40 pozbyć się x, można

3Co widać na wykresie

  • Każde równanie opisuje prostą, a rozwiązanie to punkt wspólny obu prostych.
xy0oznaczonyxy0sprzecznyxy0nieoznaczony
Przecięcie prostych to jedno rozwiązanie, proste równoległe nie mają punktów wspólnych, a pokrywające się mają ich nieskończenie wiele.
UkładProsteRozwiązań
oznaczonyprzecinają się w jednym punkciejedno
sprzecznyrównoległe, różnezero
nieoznaczonypokrywają sięnieskończenie wiele
  • Np. x + y = 2 i x + y = 5 to układ sprzeczny: ta sama suma nie może wynosić 2 i 5. Z kolei x + y = 2 i 2x + 2y = 4 to jedna prosta zapisana dwa razy.

4Zadanie tekstowe

  • Treść: 3 bilety normalne i 2 ulgowe kosztują 70 zł, a 1 normalny i 4 ulgowe 40 zł.
  • Niewiadome: x to cena biletu normalnego, y ulgowego (w zł).
  • Równania: 3x + 2y = 70 oraz x + 4y = 40, czyli układ z góry.
  • Odpowiedź: normalny 20 zł, ulgowy 5 zł (ceny dodatnie, więc pasują do treści).
Uwaga na błąd

Podanie samego x i zapomnienie o y. Rozwiązaniem układu jest para liczb, którą musisz sprawdzić w obu równaniach.

Sprawdź, czy rozumiesz

Układ oznaczony na wykresie to dwie proste, które

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Rozwiązaniem układu x + y = 7 i x − y = 1 jest

    1. A(8, 1)
    2. B(4, 3)
    3. C(3, 4)
    4. D(6, 1)
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: (4, 3) – Po dodaniu równań 2x = 8, więc x = 4, a y = 3.

  2. Układ y = x − 1 i 2x + y = 5 ma rozwiązanie

    1. A(2, 1)
    2. B(2, 3)
    3. C(1, 2)
    4. D(6, 5)
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: (2, 1) – 2x + x − 1 = 5, więc x = 2 i y = 1.

  3. Układ x + y = 2 i x + y = 5 jest

    1. Asprzeczny
    2. Boznaczony
    3. Cnieoznaczony
    4. Dspełniony przez (2, 5)
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: sprzeczny – Ta sama suma nie może być równa 2 i 5. Proste są równoległe.

  4. Układ x + y = 2 i 2x + 2y = 4 jest

    1. Ama rozwiązanie (2, 2)
    2. Boznaczony
    3. Csprzeczny
    4. Dnieoznaczony
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: nieoznaczony – Drugie równanie to pierwsze pomnożone przez 2. Obie proste się pokrywają.

  5. Układ oznaczony na wykresie to dwie proste, które

    1. Aprzecinają się w jednym punkcie
    2. Bpokrywają się
    3. Csą równoległe
    4. Dprzecinają się w dwóch punktach
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: przecinają się w jednym punkcie – Jeden punkt wspólny to jedno rozwiązanie.

  6. 3 bilety normalne i 2 ulgowe kosztują 70 zł, a 1 normalny i 4 ulgowe 40 zł. Bilet ulgowy kosztuje

    1. A20 zł
    2. B5 zł
    3. C8 zł
    4. D10 zł
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: 5 zł – Z układu 3x + 2y = 70, x + 4y = 40 wychodzi y = 5 i x = 20.

  7. Aby w układzie 3x + 2y = 70 i x + 4y = 40 pozbyć się x, można

    1. Adodać oba równania
    2. Bpomnożyć drugie równanie przez 3 i odjąć
    3. Cpodzielić pierwsze przez x
    4. Dpomnożyć drugie przez 2 i dodać
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: pomnożyć drugie równanie przez 3 i odjąć – Po pomnożeniu drugiego przez 3 współczynnik przy x się wyrównuje.

  8. Który zapis jest pełnym rozwiązaniem układu równań z niewiadomymi x i y?

    1. Ay = 3
    2. Bx = 4
    3. C(x, y) = (4, 3)
    4. Dx + y = 7
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: (x, y) = (4, 3) – Rozwiązaniem jest para liczb spełniająca oba równania.

Cały dział „Układy równań”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Więcej: Matematyka, klasa 1