ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Matematyka · Układy równańklasa 1 LO · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/lo/1/matematyka/uklady-rownan-i-funkcja-liniowa-z-parametrem/

Matematyka · Układy równań · kl. 1 · zakres rozszerzony

Układy równań i funkcja liniowa z parametrem

Parametr to liczba, której wartości jeszcze nie znasz, a od której zależy odpowiedź. Zobacz, jak ustawić nachylenie prostej parametrem i jak rozstrzygnąć, ile rozwiązań ma układ.

ok. 3 min czytania8 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Parametr w funkcji liniowej

  • W f(x) = (m − 2)x + 3 litera m to parametr, a współczynnik kierunkowy wynosi m − 2.
xy0−3−2−1123−2−112345678m = 0m = 2m = 4(0, 3)
Proste y = (m − 2)x + 3 dla m = 0, 2, 4. Wszystkie przechodzą przez (0, 3).
  • Funkcja rośnie, gdy m − 2 > 0, czyli m > 2. Dla m = 2 jest stała, a dla m < 2 maleje.
  • Miejsce zerowe x₀ = −⁠3 przez m − 2 jest dodatnie, gdy m − 2 < 0, czyli m < 2.
  • Wykres przechodzi przez (1, 2), gdy (m − 2) · 1 + 3 = 2, czyli m = 1.
  • Prosta y = (2m + 1)x − 4 jest równoległa do y = 3x + 1, gdy 2m + 1 = 3, czyli m = 1. Wyrazy wolne są różne, więc proste się nie pokrywają.
  • Jest prostopadła do y = 3x + 1, gdy (2m + 1) · 3 = −⁠1, czyli m = −⁠2 przez 3.
Sprawdź, czy rozumiesz

Dla jakiego m wykres funkcji f(x) = (m − 2)x + 3 przechodzi przez punkt (1, 2)?

2Układ z parametrem

  • Dane: x + y = 3 oraz mx + 2y = 4. Z pierwszego y = 3 − x. Wstaw do drugiego: mx + 6 − 2x = 4, czyli (m − 2)x = −⁠2.
  • Dla m ≠ 2 możesz dzielić: x = −⁠2 przez m − 2, więc jest jedno rozwiązanie. Np. m = 0 daje x = 1, y = 2.
  • Dla m = 2 równanie ma postać 0 · x = −⁠2, więc układ jest sprzeczny (proste równoległe).
  • Inny układ: x + y = 3 oraz mx + 2y = 6. Po podstawieniu (m − 2)x = 0. Dla m ≠ 2 jedyne rozwiązanie to x = 0, y = 3. Dla m = 2 równanie jest tożsamością, więc układ jest nieoznaczony (jedna prosta).
Uwaga na błąd

Dzielenie przez wyrażenie z m bez sprawdzenia, kiedy jest zerem. Gubisz wtedy cały przypadek, np. m = 2 w układach wyżej.

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Funkcja f(x) = (m − 2)x + 3 jest malejąca, gdy

    1. Am < 3
    2. Bm = 2
    3. Cm > 2
    4. Dm < 2
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: m < 2 – Malejąca oznacza m − 2 < 0.

  2. Dla jakiego m wykres funkcji f(x) = (m − 2)x + 3 przechodzi przez punkt (1, 2)?

    1. Am = 3
    2. Bm = 2
    3. Cm = 1
    4. Dm = 0
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: m = 1 – (m − 2) · 1 + 3 = 2, więc m = 1.

  3. Dla jakiego m prosta y = (2m + 1)x − 4 jest równoległa do y = 3x + 1?

    1. Am = 3
    2. Bm = 2
    3. Cm = −⁠2 przez 3
    4. Dm = 1
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: m = 1 – Równoległość: 2m + 1 = 3.

  4. Dla jakiego m prosta y = (2m + 1)x − 4 jest prostopadła do y = 3x + 1?

    1. Am = −⁠1 przez 3
    2. Bm = 3
    3. Cm = 1
    4. Dm = −⁠2 przez 3
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: m = −⁠2 przez 3 – (2m + 1) · 3 = −⁠1, więc 2m + 1 = −⁠1 przez 3, czyli m = −⁠2 przez 3.

  5. Układ x + y = 3 i mx + 2y = 4 ma dla m = 2

    1. Abrak rozwiązań
    2. Bjedno rozwiązanie
    3. Cnieskończenie wiele rozwiązań
    4. Ddwa rozwiązania
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: brak rozwiązań – Po podstawieniu mamy 0 · x = −⁠2.

  6. Układ x + y = 3 i mx + 2y = 6 ma dla m = 2

    1. Abrak rozwiązań
    2. Bdokładnie jedno rozwiązanie
    3. Cdwa rozwiązania
    4. Dnieskończenie wiele rozwiązań
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: nieskończenie wiele rozwiązań – Równania są wtedy równoważne: 2x + 2y = 6 to x + y = 3 pomnożone przez 2.

  7. Układ x + y = 3 i mx + 2y = 4 ma dla m = 0 rozwiązanie

    1. A(2, 1)
    2. B(0, 2)
    3. C(1, 2)
    4. D(3, 0)
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: (1, 2) – Z (m − 2)x = −⁠2 wychodzi x = 1, a y = 3 − 1 = 2.

  8. Co zrobić, gdy w trakcie rozwiązania trzeba podzielić przez m − 2?

    1. AZałożyć, że m = 2
    2. BOsobno rozpatrzyć m = 2 i m ≠ 2
    3. CPominąć dzielenie
    4. DPodstawić m = 0
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: Osobno rozpatrzyć m = 2 i m ≠ 2 – Dzielenie przez zero jest niedozwolone, więc przypadek m = 2 sprawdzasz osobno.

Cały dział „Układy równań”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Więcej: Matematyka, klasa 1