ogarniam.edu.pl
Klasa
Zacznij naukę →Zacznij →

ogarniam.edu.pl · Matematyka · Język matematykiklasa 1 LO · fiszki i quiz: ogarniam.edu.pl/lo/1/matematyka/zbiory-przedzialy-i-nierownosci-liniowe/

Matematyka · Język matematyki · kl. 1

Zbiory, przedziały i nierówności liniowe

Zbiór, przedział, nierówność: to język, w którym zapisuje się odpowiedzi do połowy zadań. Zobacz, jak go czytać i jak rozwiązać nierówność liniową, nie wpadając w pułapkę minusa.

ok. 3 min czytania9 fiszek8 pytań w quizie🔊 Posłuchaj notatki

1Zbiory i znaki między nimi

  • Litery A i B oznaczają zbiory, czyli grupy elementów. A ∪ B (suma) to wszystko, co jest w A lub w B. A ∩ B (część wspólna) to elementy obecne w obu. A \ B (różnica) to A bez elementów z B.
  • Dla A = {1, 2, 3, 4} i B = {3, 4, 5}: A ∪ B = {1, 2, 3, 4, 5}, A ∩ B = {3, 4}, A \ B = {1, 2}.
ABA ∪ BABA ∩ BABA \ B
Suma, część wspólna i różnica zbiorów A i B na diagramach Venna.

2Przedziały

  • W zapisie (a, b) litery a i b to końce przedziału. (a, b) nie wlicza końców (a < x < b), ⟨a, b⟩ wlicza oba (a ≤ x ≤ b). Są też przedziały mieszane, np. (a, b⟩.
  • Symbol ∞ (nieskończoność) nie jest liczbą, więc przy nim zawsze nawias okrągły: (−⁠∞, 3⟩ albo ⟨2, +∞).
−101234567(2, 5)−101234567⟨2, 5)−101234567(−∞, 3⟩
Puste kółko wyklucza koniec przedziału, zamalowane go wlicza.
  • Działania na przedziałach przydają się w układach nierówności: ⟨−⁠1, 3) ∩ (0, 5⟩ = (0, 3), a (−⁠∞, 2) ∪ ⟨2, 4⟩ = (−⁠∞, 4⟩.
Sprawdź, czy rozumiesz

Część wspólna przedziałów ⟨−⁠1, 3) i (0, 5⟩ to

3Nierówność liniowa krok po kroku

  • Przenosisz wyrazy z x na jedną stronę, liczby na drugą, jak w równaniu. Jest jedna zmiana: mnożenie lub dzielenie przez liczbę ujemną odwraca znak nierówności.
  • Dane: 3 − 2x < 7.
  • Odejmij 3 od obu stron: −⁠2x < 4.
  • Podziel przez −⁠2 i odwróć znak: x > −⁠2.
  • Odpowiedź: x ∈ (−⁠2, +∞). Znak ∈ czytaj „należy do”. Dwójki nie wliczasz, bo nierówność jest ostra.
  • Dwa szczególne przypadki: x + 1 > x jest prawdziwe dla każdej liczby (tożsamościowa), a x + 1 < x nie ma rozwiązań (sprzeczna).
Uwaga na błąd

Zostawienie znaku przy dzieleniu przez liczbę ujemną albo zapis ⟨3, +∞⟩ z nawiasem ostrym przy nieskończoności. Poprawnie: ⟨3, +∞).

?Quiz: powtórz przed kartkówką

8 pytań w stylu kartkówki i sprawdzianu. Odpowiedz w myślach, potem sprawdź odpowiedź. Rozwiąż quiz z wynikiem – każda odpowiedź ma wyjaśnienie.

  1. Zbiór ⟨−⁠2, 3) zapisany nierównością to

    1. A−⁠2 ≤ x ≤ 3
    2. B−⁠2 < x < 3
    3. C−⁠2 < x ≤ 3
    4. D−⁠2 ≤ x < 3
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: −⁠2 ≤ x < 3 – Nawias ⟨ wlicza lewy koniec, a nawias ) go nie wlicza.

  2. Rozwiązaniem nierówności −⁠3x + 6 > 0 jest

    1. Ax > 2
    2. Bx < −⁠2
    3. Cx < 2
    4. Dx > −⁠2
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: x < 2 – −⁠3x > −⁠6; dzielimy przez −⁠3 i odwracamy znak, więc x < 2.

  3. Rozwiązaniem nierówności 3 − 2x < 7 jest zbiór

    1. A(−⁠∞, 2)
    2. B(−⁠2, +∞)
    3. C(−⁠∞, −⁠2)
    4. D(2, +∞)
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź B: (−⁠2, +∞) – −⁠2x < 4, a po podzieleniu przez −⁠2 mamy x > −⁠2.

  4. Dla A = {1, 2, 3, 4} i B = {3, 4, 5} zbiór A \ B to

    1. A{1, 2, 5}
    2. B{3, 4}
    3. C{5}
    4. D{1, 2}
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: {1, 2} – Z A usuwamy elementy należące do B, zostają 1 i 2.

  5. Część wspólna przedziałów ⟨−⁠1, 3) i (0, 5⟩ to

    1. A⟨−⁠1, 5⟩
    2. B(−⁠1, 5)
    3. C⟨0, 3⟩
    4. D(0, 3)
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: (0, 3) – Wspólne są liczby większe od 0 (0 nie należy do drugiego przedziału) i mniejsze od 3 (3 nie należy do pierwszego).

  6. Który zapis jest poprawny?

    1. A⟨5, ∞⟩
    2. B⟨−⁠∞, 5⟩
    3. C(−⁠∞, 5⟩
    4. D(−⁠∞, 5) ∪ ∞
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź C: (−⁠∞, 5⟩ – Przy ∞ stawiamy nawias okrągły, bo to nie jest liczba, ale 5 można wliczyć.

  7. Nierówność x + 1 > x jest spełniona przez

    1. Atylko x = 0
    2. Bżadną liczbę
    3. Ctylko liczby dodatnie
    4. Dkażdą liczbę rzeczywistą
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź D: każdą liczbę rzeczywistą – Po odjęciu x z obu stron zostaje 1 > 0, co jest zawsze prawdziwe.

  8. Suma (−⁠∞, 2) ∪ ⟨2, 4⟩ to

    1. A(−⁠∞, 4⟩
    2. B⟨2, 4⟩
    3. C(−⁠∞, 2)
    4. D(−⁠∞, 4)
    Sprawdź odpowiedź

    Odpowiedź A: (−⁠∞, 4⟩ – Dwójka należy do drugiego przedziału, więc przedziały łączą się w jeden bez dziury.

Cały dział „Język matematyki”: ściąga i próbny sprawdzian →

Kartkówka albo sprawdzian już blisko?

Rozwiąż quiz z wynikiem i powtórz materiał na fiszkach. Każda odpowiedź ma wyjaśnienie, a postęp zapisuje się bez zakładania konta.

Więcej: Matematyka, klasa 1